Oosporoza ziemniaka

Oosporoza ziemniaka (ang. skin spot of potato[1]) – grzybowa choroba ziemniaka wywołana przez zaliczanego do workowców mikroskopijnego grzyba Polyscytalum pustulans[2]. Nazwa choroby pochodzi od wcześniej używanej nazwy tego gatunku – Oospora polyscytalum[3].

Występowanie i szkodliwość

Choroba występuje głównie w chłodnych krajów Europy Północnej i państw byłego ZSRR, ale odnotowano ją również w Ameryce Północnej, Afryce Południowej, Australii i Nowej Zelandii[4].

Przeprowadzone w Anglii w 2000 roku badanie wykazało, że w momencie zbioru tylko 0,2% bulw rozwinęło objawy choroby. Choroba rozwija się głównie po zebraniu bulw, wraz z czasem ich przechowywania wzrasta także ilość bulw z objawami choroby i po pewnym czasie było ich już 9,2%. Oddzielenie chorych bulw od zdrowych wymagałoby ręcznego sortowania[4].

Objawy

Na bulwach pojawiają się pojedynczo lub w skupiskach niewielkie, wgłębione plamy. Pierwsze infekcje następują zazwyczaj w części stolonowej lub na oczkach. Zdrowa i zainfekowana tkanka bulwy zostaje oddzielona warstwą korka, dzięki czemu porażone miejsca można łatwo usunąć nożem. Używane w przechowalniach środki hamujące rozwój kiełków mogą sprzyjać infekcji, gdyż pod ich wpływem bulwy mają cieńszą skórkę. Również duża wilgotność i niska temperatura sprzyja infekcjom i rozwojowi choroby[5]

Ochrona

Zalecenia obejmują następujące działania[4]:

  • Kontrola plamistości skórnej podczas sadzenia i usuwanie bulw zainfekowanych
  • Wybór bardziej odpornych odmian
  • Używanie tylko zdrowych nasion
  • Zaprawianie fungicydami bulw nasiennych
  • Wybór do uprawy odpowiedniego pola
  • Monitoring bulw podczas zbiorów
  • Odpowiedni termin zbioru
  • Zaprawianie fungicydami po zbiorach
  • Stosowanie właściwych metody zbioru
  • Kontrola podczas przechowywania
  • Tłumienie kiełkowania
  • Obróbka cieplna bulw
  • Właściwa Temperatura przechowywania
  • Konserwacja i higiena przechowywania.

Przypisy

  1. Polyscytalum pustulans (PLSCPU) [online], EPPO Global Database [dostęp 2024-09-22].
  2. Zbigniew Borecki, Małgorzata Solenberg (red.), Polskie nazwy chorób roślin uprawnych, wyd. 2, Poznań: Polskie Towarzystwo Fitopatologiczne, 2017, s. 113, ISBN 978-83-948769-0-6.
  3. Index Fungorum [online] [dostęp 2024-09-24] (ang.).
  4. 1 2 3 Stuart Wale, SAC Mark Sutton, SBEU Jeff Peters, Control Measures for PotatoSkin Spot (Owen & Wakef.) Ellis. Synonym: Oospora pustulans (Owen & Wakef.), „Research Review”, 2004, s. 1–24 [dostęp 2024-09-22].
  5. Jerzy Osowski, Oosporiooza Polyscytalum pustulans [online] [dostęp 2024-09-22].