Osiedle Maltańskie
![]() Plan osiedla | |
| Państwo | |
|---|---|
| Miasto | |
| Dzielnica | |
| Poprzednia nazwa |
POD „Wolność” |
| Data budowy |
od 1931 r. |
Położenie na mapie Poznania ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego ![]() | |
Osiedle Maltańskie (inne nazwy: Osiedle Wolność, „Ameryka”[1]) – część poznańskiej Malty, znajdująca się w jej północnym rejonie. Zlokalizowane w obrębie osiedla samorządowego Warszawskie-Pomet-Maltańskie[2]. Ograniczona ulicami: Warszawska (od północy) – Krańcowa (od wschodu) – Grodzieńska – Termalna. Osiedle zajmuje powierzchnię ok. 0,2 km², będąc podzielone na 290 parceli (działek ewidencyjnych)[3][4].
Lokalizacja
Od wschodu z osiedlem sąsiaduje osiedle budynków jednorodzinnych – Czekalskie. Od północy z osiedlem sąsiaduje osiedle wielorodzinne – Osiedle Pomet. Od północnego wschodu sąsiaduje osiedle domów jednorodzinnych – Osiedle Warszawskie. W przeszłości zachodnią stroną przepływał Strumień Świętojański (nieistniejący).
Historia i zabudowa
Od połowy XII w. grunty te stanowiły własność zakonu Joannitów. Po dokonanej w 1832 r. przez władze pruskie kasacie zakonu, obszar przekazano diecezji poznańskiej, która utworzyła na nich parafię. Budowę osiedla domów jednorodzinnych rozpoczęto w 1931 r., gdy właściciel nieruchomości – parafia św. Jana Jerozolimskiego[5], wydzierżawiła Związkowi Towarzystw Ogródków Działkowych ok. 15 ha ziemi na potrzeby najuboższych. W okresie PRL - wbrew prawu - utworzono tu pracownicze ogródki działkowe. Do 1 stycznia 1994 teren ten funkcjonował pod nazwą Pracownicze Ogródki Działkowe (POD) „Wolność”[6][7]. W wyniku wyroków sądów wszystkich instancji nieruchomość została odzyskana przez parafię św. Jana Jerozolimskiego i przekazana w zarząd Kurii Metropolitalnej w Poznaniu. Osiedle składa się przede wszystkim z domów wolnostojących, wznoszonych w technologiach tymczasowych, a później chaotycznie rozbudowywanych z użyciem trwalszych budulców[8]. Budynki mieszkalne, gospodarcze i garaże są usytuowane w ogrodach warzywno-owocowych i rekreacyjnych. Zabudowa osiedla była rozwijana i obecnie osiągnęła w niektórych przypadkach względnie wysoki standard.
Drogi osiedlowe w większości są nieutwardzone. Część wodociągów pochodzi z lat 30. XX w., reszta była zbudowana po II wojnie światowej przez mieszkańców. Brak jest sieci kanalizacji sanitarnej. Zabudowa kontrastuje z sąsiadującymi, zadbanymi terenami nad Jeziorem Maltańskim, które są popularnym celem spacerów mieszkańców Poznania i turystów.
Osiedle jako jednostka pomocnicza miasta zostało utworzone w 1994 r.[3], a w 2010 r. włączono je do osiedla samorządowego Warszawskie-Pomet-Maltańskie[2].
Liczba mieszkańców nie jest dokładnie ustalona – szacuje się ją na około 700 osób (w 1994 r. było to 890[3]).
Dojazd
Dojazd zapewniają tramwaje MPK Poznań linii 6 i 8 (przystanek „Krańcowa”).
Przypisy
- ↑ Tomasz Kaczmarek, Ewa Klebba, Roman Matykowski, Anna Tobolska, Warunki mieszkaniowe miejskich osiedli substandardowych Poznania i Gniezna, w: Kronika Miasta Poznania, nr 1-2/1993, s.298, ISSN 0137-3552
- 1 2 Uchwała Nr LXXV/1064/V/2010 Rady Miasta Poznania z dnia 9 lipca 2010 r. w/s połączenia Osiedla Warszawskiego, Osiedla Maltańskiego i Osiedla Komandoria - Pomet w jedno Osiedle o nazwie Warszawskie - Pomet - Maltańskie w ramach reformy funkcjonalnej jednostek pomocniczych w Poznaniu oraz przyłączenia do Osiedla terenów, online: BIP Poznań
- 1 2 3 Uchwała nr C/583/94 Rady Miejskiej Poznania z dnia 22 lutego 1994 r. w sprawie powołania Osiedla Maltańskiego, online: BIP Poznań
- ↑ Polityka podaje 15 ha, Kronika Miasta Poznania - 13,20 ha, Gazeta Wyborcza - 11 ha
- ↑ Przewodnik Katolicki. przewodnik-katolicki.pl. [dostęp 2017-11-25]. (pol.).
- ↑ Polityka - nr 37 (2521) z dnia 2005-09-17; s. 92-93; online: Eksmisja z działki Wolność, polityka.pl (dostęp 2012-06-07)
- ↑ Przewodnik Katolicki 35/2005, online: Oświadczenie Kurii Metropolitalnej w sprawie terenów przy Jeziorze Maltańskim w Poznaniu (dostęp 2012-06-07)
- ↑ Polityka - nr 37 (2521) z dnia 17.09.2005; s. 92-93: Działki bowiem, atrakcyjnie położone na Malcie, owiewane bryzą z jeziora z jednej strony oraz wonią fekaliów płynnych ze strony drugiej, przywodzą im na myśl samo Rio de Janeiro. Idą partnerzy przez działki i oglądają: sypiące się rudery, sklecone altanki na modłę cygańską, domy murowane w fazie wiecznego niedorozwoju, trzepoczące nad składami gruzu kapoty, ale i - gdzieniegdzie, po sąsiedzku przez płot - pięknie wybrukowane podwórka, anteny satelitarne oraz karpie japońskie żwawo pluszczące w ogródkowych sadzawkach.
Bibliografia
- Artykuł o problemach osiedla, w: poznan.naszemiasto.pl (kopia archiwalna z 2013-05-04)
- Poznań - atlas aglomeracji 1:15.000, wyd. CartoMedia/Pietruska & Mierkiewicz, Poznań, 2008, ISBN 978-83-7445-018-8
- Ogrody działkowe w Poznaniu. Kronika Miasta Poznania nr 3/1983 (s. 57-62). [dostęp 2012-06-07]. (pol.).




