Osiedle Przyjaźń (Tarnowskie Góry)

Osiedle Przyjaźń
Ilustracja
Bloki Osiedla Przyjaźń widziane z ulicy Bałkańskiej
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Miasto

Tarnowskie Góry

Dzielnica

Stare Tarnowice

Data budowy

lata 70. i 80. XX wieku

Położenie na mapie Tarnowskich Gór
Mapa konturowa Tarnowskich Gór, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Osiedle Przyjaźń”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Osiedle Przyjaźń”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Osiedle Przyjaźń”
Położenie na mapie powiatu tarnogórskiego
Mapa konturowa powiatu tarnogórskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Osiedle Przyjaźń”
Ziemia50°26′44,76″N 18°49′25,17″E/50,445767 18,823658

Osiedle Przyjaźń (pot. Ohio[1]) – duże osiedle mieszkaniowe bloków z wielkiej płyty, powstałe w latach 70. i 80. XX wieku w Tarnowskich Górach, w dzielnicy Stare Tarnowice.

Historia

Oddany do użytku w 2019 park na Osiedlu Przyjaźń

Osiedle Przyjaźń było sukcesywnie wznoszone na polach po północnej stronie ul. Wyszyńskiego od drugiej połowy 1976 roku, kiedy to wykonano zbrojenia terenu w okolicach ulicy Donieckiej. W 1978 rozpoczęto prace także przy ul. Bałkańskiej, zaś w 1980 na pozostałym obszarze. Inwestorem była Międzyzakładowa Spółdzielnia Mieszkaniowa „Gwarek”, która (jako Spółdzielnia Mieszkaniowa „Gwarek”) zarządza budynkami także obecnie[2].

Nowo budowane osiedle pierwotnie było nazywane nieoficjalnie „Osiedlem Janasa” od ulicy, w pobliżu której powstawały pierwsze bloki. Początkowo nosiło nazwę Osiedle Gottwalda, zaś 25 maja 1977 Miejska Rada Narodowa w Tarnowskich Górach uchwaliła urzędowo nazwę Osiedle Przyjaźni Polsko-Radzieckiej, którą wymyśliła bibliotekarka Bożena Sokołowska z II Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Staszica[1].

Dla celów propagandowych patronami osiedlowych ulic zostawali międzynarodowi działacze komunistyczni. Nazwy ulic w większości zostały zmienione w ramach dekomunizacji przeprowadzonej w lutym 1990 roku[1].

Obecna nazwa osiedla również obowiązuje od lutego 1990 roku i wskazuje na przyjaźń między narodami Europy, co udowadniają także zmienione w 1990 oraz dodane w późniejszym okresie nazwy ulic – w większości utworzone od nazw państw europejskich.

Zmiany nazewnictwa ulic na Osiedlu Przyjaźń w Tarnowskich Górach[3][1][4]

Nazwa w latach 1977–1990Nazwa od 1990
LeningradzkaBelgijska
DonieckaDoniecka
Czesława GogoliDuńska
ThelmannaFińska
KoniewaFrancuska
JałtańskaLitewska
DymitrowaSzwedzka
GottwaldaWłoska

Przy osiedlu zostały wybudowane dwie szkoły, dwa przedszkola, ośrodek zdrowia i dom kultury. W wyniku zmian politycznych, gospodarczych i społecznych pod koniec lat 90. rozbudowa osiedla została przerwana (m.in. nie została zrealizowana inwestycja polegająca na przedłużeniu alei Jana Pawła II aż w okolice szpitala i Zamku w Starych Tarnowicach)[2].

Współcześnie w pobliżu Osiedla Przyjaźń masowo budowane są domy jednorodzinne skupione w grupach, np. Osiedle Zamkowe, Osiedle Przy Parku czy Osiedle Sielanka[2].

W 2019 roku na terenie obok Domu Kultury „Jubilat” założono nowy park, w którym wybudowano amfiteatr oraz wybieg dla psów[5][6][7][8][9], a w 2021 roku interaktywny park zabawy i nauki dla dzieci (wyspa naukowa mBanku), ogród deszczowy oraz dwa boiska – do gry w piłkę nożną oraz do gry w koszykówkę[10][11].

Ważniejsze obiekty

Pawilon handlowy przy ul. Łotewskiej
  • żłobek niepubliczny
  • 6 przedszkoli (w tym 3 przedszkola prywatne)
  • Szkoła Podstawowa nr 15, ul. Litewska 6
  • Szkoła Podstawowa nr 8, ul. Wincentego Janasa 11
  • Miejska Biblioteka Publiczna. Filia nr 2, ul. Janasa 11, przy Szkole Podstawowej nr 8
  • ośrodek zdrowia oraz Przychodnia Rejonowa nr 7, ul. Szwedzka 2
  • 4 apteki
  • supermarket Aldi, supermarket Stokrotka oraz dwa supermarkety Biedronka
  • pasaż handlowy Czerwona Torebka, ul. Fińska 53
  • pawilon handlowy przy ul. Łotewskiej
  • Dom Kultury Jubilat, ul. Litewska 22
  • Placówka Poczta Polska SA w pasażu „Czerwona Torebka”
  • Zakład Wykonawstwa Własnego, ul. Saperów 3
  • oddział Banku PKO BP S.A.

oraz bankomaty (ING i PKO BP), sklepy spożywcze, drogerie, apteki i warsztaty samochodowe.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Krzysztof Garczarczyk. Osiedle Przyjaźni Narodów. Gwarek”, 2017-03-28. Wydawnicza Spółdzielnia Pracy „Gwarek Śląski”. ISSN 0209-0368. (pol.).
  2. 1 2 3 Informacje zaczerpnięte z tablicy informacyjnej stojącej przy al. Jana Pawła II.
  3. Za jednym zamachem zmieniono nazwy 50 ulic [online], gwarek.com.pl [dostęp 2022-12-26] (pol.).
  4. Miejska Rada Narodowa w Tarnowskich Górach: Uchwała nr XI/60/90 Miejskiej Rady Narodowej w Tarnowskich Górach z dnia 16 lutego 1990 r. w sprawie dokonania zmian w nazewnictwie ulic oraz zmiany nazwy osiedla w mieście Tarnowskie Góry. [w:] Dziennik Urzędowy Województwa Katowickiego nr 3, poz. 79 [on-line]. sbc.org.pl, 1990-03-20. [dostęp 2018-08-31]. (pol.).
  5. Inwestycja za 3,5 mln zł. Na Przyjaźni powstanie amfiteatr, wybieg dla psów i boiska. tarnowskieg.pl, 2017-12-14. [dostęp 2019-02-15]. (pol.).
  6. Urząd Miejski w Tarnowskich Górach: Początek prac przy budowie parku przy “Jubilacie”. 2019-02-05. [dostęp 2019-02-15]. (pol.).
  7. Urząd Miejski w Tarnowskich Górach: Amfiteatr na Przyjaźni – prace postępują. 2019-07-03. [dostęp 2021-07-09]. (pol.).
  8. Szymon Bijak: Tarnowskie Góry: psi wybieg oficjalnie otwarty [ZDJĘCIA]. tarnowskiegory.naszemiasto.pl, 2019-10-24. [dostęp 2021-07-09]. (pol.).
  9. Urząd Miejski w Tarnowskich Górach: Pierwszy psi wybieg otwarty. 2019-10-24. [dostęp 2021-07-09]. (pol.).
  10. aj: Osiedle Przyjaźń. Na skwerze powstał interaktywny park zabawy i nauki. Gwarek, 2021-06-23. [dostęp 2021-07-09]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (pol.).
  11. aj: Tarnowskie Góry. Nowe boiska na osiedlu Przyjaźń są prawie gotowe. Gwarek, 2021-12-15. [dostęp 2021-12-23]. (pol.).