Parafia Podwyższenia Krzyża Pańskiego w Narwi

Parafia Podwyższenia Krzyża Pańskiego
Ilustracja
Cerkiew parafialna
Państwo

 Polska

Siedziba

Narew

Adres

ul. ks. Józefa Poniatowskiego 27
17-210 Narew

Data powołania

XVI w.

Wyznanie

prawosławne

Kościół

Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny

Diecezja

warszawsko-bielska

Dekanat

Narew

Cerkiew

Podwyższenia Krzyża Pańskiego

Filie

• cerkiew św. Jana Teologa w Odrynkach
• kaplica św. Jana Złotoustego w Rybakach

Proboszcz

ks. mitrat mgr Michał Dudicz[1]

Wezwanie

Podwyższenia Krzyża Pańskiego

Wspomnienie liturgiczne

10/23 lipca, 14/27 września,
22 października/4 listopada

Położenie na mapie gminy Narew
Mapa konturowa gminy Narew, w centrum znajduje się punkt z opisem „Cerkiew parafialna”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko prawej krawiędzi nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Cerkiew parafialna”
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa konturowa województwa podlaskiego, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Cerkiew parafialna”
Położenie na mapie powiatu hajnowskiego
Mapa konturowa powiatu hajnowskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Cerkiew parafialna”
Ziemia52°54′44,6″N 23°31′05,1″E/52,912389 23,518083

Parafia Podwyższenia Krzyża Pańskiego – parafia prawosławna w Narwi, w dekanacie Narew diecezji warszawsko-bielskiej.

Na terenie parafii funkcjonują 3 cerkwie i 1 kaplica:

Na starym cmentarzu prawosławnym w Narwi (przy ulicy Bielskiej) znajduje się murowana kapliczka. W skład parafii wchodzą następujące miejscowości: Narew, Bruszkowszczyzna, Chrabostówka, Cimochy, Cisy, Doratynka, Gorędy, Hajdukowszczyzna, Kaczały, Makówka, Nowosiółka, Odrynki, Paszkowszczyzna, Podwaśki, Rohozy, Rybaki, Skaryszewo, Waniewo, Waśki i przysiółek Gramotne, z ogólną liczbą 850 wiernych.

Historia

Parafię erygowano na początku XVI w. Pierwsze wzmianki pisemne spotykamy w rejestrze pomiary włócznej z 1560, a pierwszy opis cerkwi parafialnej pochodzi z 1772. Pod koniec XVIII w. założono w pobliżu cerkwi cmentarz parafialny. Po synodzie połockim parafia weszła w skład dekanatu bielskiego eparchii wileńsko-litewskiej Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. W 1846 parafia liczyła 2244 osoby, a rok później – 2284. W latach 40. XIX w. sprowadzono na cmentarz drewnianą cerkiew z Czyż, którą 22 października 1853 konsekrowano pod wezwaniem Kazańskiej Ikony Matki Bożej. W związku z dalszym wzrostem liczby wiernych zaszła potrzeba budowy większej świątyni. Nową, obecnie istniejącą cerkiew parafialną wzniesiono w latach 1882–1885; poświęcono 9 maja 1885. W 1901 parafię włączono do nowo powstałej eparchii grodzieńskiej. W 1905 parafia liczyła 3098 osób. W 1913 wokół cerkwi zbudowano kamienne ogrodzenie z bramą wjazdową.

Funkcjonowanie parafii przerwała I wojna światowa, podczas której większość wiernych udała się na bieżeństwo. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę parafia wznowiła działalność jako etatowa; duchowieństwo z Narwi obsługiwało sąsiednie wspólnoty prawosławne. Bezpośrednio po II wojnie światowej część parafian została przesiedlona do ZSRR. Od 1951 parafia w Narwi należy do diecezji warszawsko-bielskiej; w 1962 weszła w skład dekanatu Narew. 5 lipca 1982 z parafii narewskiej wydzielono parafię w Tyniewiczach Dużych; świątynią nowej parafii została dotychczasowa cerkiew cmentarna św. Łukasza.

W latach 80. XX w. zbudowano nowe ogrodzenie wokół należącego do parafii cmentarza w Odrynkach (na którym znajduje się cerkiew filialna św. Jana Teologa, pochodząca z lat 60. XIX w.).

12 kwietnia 1990 spłonęło wnętrze cerkwi parafialnej. Po wykonaniu prac restauratorskich oraz wyposażeniu świątyni w nowy ikonostas, ikony i utensylia cerkiew ponownie konsekrowano 25 czerwca 1994. W tym samym roku przy świątyni zbudowano studzienkę do święcenia wody.

W 1993 cerkiew Kazańskiej Ikony Matki Bożej przeniesiono na nowy, czynny cmentarz (znajdujący się w odległości 1,3 km od cerkwi parafialnej), odrestaurowano (m.in. pokryto dach gontem) i poświęcono 25 września 1994. Na starym cmentarzu, w miejscu w którym znajdował się ołtarz przeniesionej cerkwi wzniesiono niewielką, murowaną kapliczkę.

W latach 1994–1997 w Rybakach wzniesiono murowaną kaplicę, którą 24 czerwca 1997 poświęcono pod wezwaniem św. Jana Złotoustego.

1 maja 2000 spłonęła cmentarna cerkiew Kazańskiej Ikony Matki Bożej, jednak w krótkim czasie została odbudowana.

Główne święta parafialne:

Proboszczowie

  • ks. Stefan Przybytek (1727)
  • ks. Jan Maliszewski (1783–1814)
  • ks. Antoni Sosnowski (1787–1789)
  • ks. wik. Joachim Plaskiewicz (1782)
  • ks. wik. (?) Leszczynski (1791)
  • ks. wik. Andrzej Maliszewski (1794–1796)
  • ks. wik. Jan Szeryński (1797)
  • ks. wik. Jan Miskiewicz (1806)
  • ks. wik. Kajetan Aleksandrowicz (1808–1813)
  • ks. wik. Antoni Głowacki (1814)
  • ks. Atanazy Łopuszynski (dziekan, 1840–1844)
  • ks. Jan Bielawski (1845–1871)
  • ks. Antoni Nowicki (11.02.1872–23.09.1881)
  • ks. Antoni Kuźmiński (23.09.1881–09.05.1883)
  • ks. Jan Kłoczkowski (5.07.1882–31.08.1895)
  • ks. Konstanty Kłoczkowski (3.09.1895–16.12.1909)
  • ks. Witalis Strokowski (18.02.1910 – 1915 ewakuacja), ponownie 28.08.1918–27.02.1934
  • ks. Andrzej Rutkowski (27.02.1934–20.03.1934)
  • ks. Witalis Strokowski (20.03.1934–04.07.1960)
  • ks. wik. Anatol Konach (18.03.1955–12.03.1959)
  • ks. wik. Andrzej Filimoniuk (12.03.1959–04.07.1960)
  • ks. Jan Jakubiuk (04.07.1960–01.08.1968)
  • ks. wik. Włodzimierz Antiporowicz (20.05.1967–12.06.1967)
  • ks. Piotr Popławski (dziekan 1.08.1968–15.06.1985)
  • ks. Andrzej Jakimiuk (dziekan 16.09.1985–18.03.1988)
  • ks. wik. Jerzy Plis (16.02.1986–25.01.1988)
  • ks. wik. Mirosław Oreszuk (25.01.1988 – ?)
  • ks. Teodor Wiermiejuk (18.05.1988–18.03.1991)
  • ks. Bazyli Roszczenko (dziekan 18.03.1991–10.01.2021)
  • ks. wik. Eugeniusz Kosakowski (? – 26.06.1994)
  • ks. wik. Paweł Sterlingow (18.02.1998–12.07.2002)
  • ks. wik. Bogumił Korniluk (12.07.2002–02.06.2024)
  • ks. Michał Dudicz (10.01.2021–16.06.2024)
  • ks. Jarosław Ciełuszecki (od 16.06.2024 – )

źródło:[2]

Galeria

Przypisy

  1. ↑ Dekanat Narewski. orthodox.pl. [dostęp 2021-07-10].
  2. ↑ Parafia Prawosławna w Narwi - Duchowieństwo [online], Parafia Prawosławna w Narwi [dostęp 2025-02-10].

Bibliografia

  • Kalendarz Prawosławny 2022, Wydanie Warszawskiej Metropolii Prawosławnej, Warszawa 2021, ISSN 1425-2171, s. 199.
  • Hierarchia i kler kościoła prawosławnego w granicach II Rzeczypospolitej i Polski powojennej w XIX–XXI wieku, ks. Grzegorz Sosna i m. Antonina Troc-Sosna, Ryboły 2012
  • Dorota Michaluk. Z dziejów Narwi i okolic: w 480 rocznicę nadania prawa chełmińskiego. 1514–1994. – Białystok, Narew: Narewski Ośrodek Kultury; Białostockie Towarzystwo Naukowe, 1996. – ISBN 83-902707-0-6. – URL
  • Ks. G. Sosna. Wykaz hierarchii I kleru parafialnego oraz opiekunów cerkiewnych Kościoła prawosławnego na Białostocczyźnie w latach 1839–1986. – Białystok, 1986
  • Wiejkowska J. Dzieje parafii prawosławnej w Narwi. Praca magisterska obroniona w 1993 r. na Filii Uniwersytetu Warszawskiego w Białymstoku, mps w Instytucie Historii FUW

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.