Pierścienie Urana

System pierścieni Urana i jego wewnętrzne satelity

Pierścienie Uranapierścienie planetarne, otaczające siódmą planetę Układu Słonecznego, Urana. Tworzą one rozbudowany system, nie tak złożony jak pierścienie Saturna, ale bardziej skomplikowany niż pierścienie Jowisza i Neptuna. Są jednak bardzo ciemne i niewidoczne z powierzchni Ziemi. Obecnie (2008) znanych jest 13 wyraźnych pierścieni planety i kilka słabszych lub niekompletnych pasm pyłu.

Odkrycie

Pierwsza sugestia istnienia pierścieni wokół Urana pochodzi z notatek odkrywcy planety, Williama Herschela. 22 lutego 1789 r. zapisał on informację o prawdopodobnym pierścieniu, rysując schemat opatrzony komentarzem o jego "lekko czerwonym zabarwieniu". Rysunek i opis całkiem dobrze odpowiada najjaśniejszemu pierścieniowi ε, jednak większość naukowców sądzi że pierścienie Urana są zbyt słabe, aby można je było zaobserwować przez XVIII-wieczne teleskopy[1][2].

Pierścienie planety zostały definitywnie, choć przypadkowo, odkryte 10 marca 1977 roku. Naukowcy z Kuiper Airborne Observatory – James L. Elliot, Edward W. Dunham i Douglas J. Mink zamierzali wykorzystać zakrycie jasnej gwiazdy przez Urana do badań nad atmosferą planety, obserwując planetę za pomocą teleskopu umieszczonego na pokładzie samolotu. Bezpośrednio przed i po zakryciu gwiazdy, zaobserwowano niespodziewanie jej pięciokrotne pociemnienie i rozjaśnienie. Jedynym wyjaśnieniem było jej zakrycie przez nieznane wcześniej pierścienie. Dalsze obserwacje pozwoliły odkryć jeszcze cztery słabsze pierścienie.

W 1986 r. sonda Voyager 2 podczas przelotu przez system Urana sfotografowała pierścienie, ponadto odkrywając jeszcze dwa. Dalsze dwa pierścienie, tworzące zewnętrzną część układu, zaobserwowano w latach 2003–2005 za pomocą teleskopu Hubble'a.

Struktura

Wewnętrzne pierścienie Urana we wzmocnionych kolorach, zdjęcie z sondy Voyager 2
Główne pierścienie planety
NazwaPromień orbity (km)Szerokość (km)Głębokość optycznaUwagi
1986 U2R / ζ37 850 – 41 3502500 – 3500< 10−3Położenie niepewne, posiada słabe wewnętrzne przedłużenie
641 8371,6–2,20,18–0,25
542 2341,9–4,90,18–0,48
442 5702,4–4,40,16–0,30
α44 7184,8–10,00,3–0,7
β45 6616,1–11,40,20–0,35
η47 1751,9–2,70,16–0,25Posiada zewnętrzne przedłużenie szerokości ok. 40 km
γ47 6273,6–4,70,7–0,9
δ48 3004,1–6,10,3–0,6Zewnętrzna krawędź w rezonansie z Kordelią, posiada wewnętrzne przedłużenie
λ50 0231–20,1–0,2Słaby pierścień pyłowy
ε51 14919,7–96,40,5–2,5Wyraźny, pomiędzy orbitami księżyców pasterskichKordelii i Ofelii
ν66 100 – 69 90038005,4 × 10−6Pomiędzy orbitami Porcji i Rozalindy, czerwonawej barwy
μ86 000 – 103 00017 0008,5 × 10−6Związany z księżycem Mab, błękitnej barwy

Przypisy

  1. Uranus rings 'were seen in 1700s'. BBC News, April 19, 2007. [dostęp 2010-11-03].
  2. Did William Herschel Discover The Rings Of Uranus In The 18th Century?. [w:] Physorg.com [on-line]. 2007. [dostęp 2010-11-03].

Linki zewnętrzne