Poznańska Nagroda Literacka

Poznańska Nagroda Literacka

Poznańska Nagroda Literacka - logo
Nagroda za	twórczość literacką
Przyznający	Miasto Poznań i Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
Państwo	Polska
Lokalizacja	Poznań
Pierwsze rozdanie	2015
Strona internetowa

Poznańska Nagroda Literacka – nagroda literacka fundowana od 2015^[1][2] roku przez Miasto Poznań i Uniwersytet im. Adama Mickiewicza^[3]. Gala wręczenia odbywa się w murach uniwersytetu lub w Centrum Kultury ZAMEK. Autorem identyfikacji wizualnej jest Marcin Markowski.

Poznańska Nagroda Literacka (PNL) przyznawana jest corocznie autorom żyjącym za osiągnięcia w dziedzinie literatury (twórczość poetycka, prozatorska, dramatopisarska, przekładowa, eseistyczna, reportażowa, popularyzatorska), które poświadczone są przez wydanie co najmniej jednej książki w okresie trzech lat poprzedzających przyznanie nagrody.

Poznańska Nagroda Literacka jest przyznawana od 2015 roku w dwóch kategoriach:

• za wybitne zasługi dla polskiej literatury i kultury (Nagroda im. Adama Mickiewicza),

• za znaczący, innowacyjny dorobek w dziedzinie literatury, humanistyki, popularyzacji kultury literackiej (Nagroda – Stypendium im. Stanisława Barańczaka) – nagroda dla autorek i autorów, którzy nie ukończyli 35 roku życia.

Laureatka/laureat Poznańskiej Nagrody Literackiej otrzyma nagrodę pieniężną w wysokości 120 000 zł (Nagroda im. Adama Mickiewicza) oraz 60 000 zł^[4] (Nagroda – Stypendium im. Stanisława Barańczaka). Nominowani do Nagrody – Stypendium im. Stanisława Barańczaka otrzymają po 10 000 zł^[5].

Podmiotami upoważnionymi do zgłaszania kandydatów do PNL są m.in.: członkowie Kapituły; przedstawiciele środowisk naukowych; przedstawiciele instytucji kulturalnych; przedstawiciele władz samorządowych; przedstawiciele organizacji pozarządowych; przedstawiciele mediów patronujących nagrodzie, a także inne podmioty.

Kapituła Poznańskiej Nagrody Literackiej ogłasza nominacje do nagrody spośród zgłoszonych autorów.

• Urszula Glensk (od 2025)^[6]
• Inga Iwasiów
• Maciej Jakubowiak (od 2024)^[7]
• Bogumiła Kaniewska (do września 2020)^[8]
• Magdalena Kicińska^[9][10] (od 2022)
• Jarosław Mikołajewski (do 2023)^[11]
• Grzegorz Olszański^[9][10] (od 2022)
• Piotr Śliwiński (przewodniczący w latach 2015–2021)^[12]
• Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki (do 2021)
• Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz (do 2024)
• Szymon Wróbel (do 2021)
• Marcin Jaworski (przewodniczący od 2022)^[13]
• Zdzisław Jaskuła (2015)
• Karol Francuzik (sekretarz nagrody od września 2020)^[8]

• 2015 – Zbigniew Kruszyński „za twórczy stosunek do językowej materii, za odkrywczy sposób opowiadania, za artyzm prozy, która nie ucieka od języka brutalnego służącego i dobru, i złu, ale nigdy nie przekracza granic dobrego smaku”^[14].
• 2016 – Erwin Kruk za „różnorodność nieobecną, choć istniejącą i bardzo realną, zwielokrotnioną i spotęgowaną, bo przecież żegnaną, odprowadzaną wiernie, adekwatnym słowem, do kresu własnego już nieistnienia”^[15].
• 2017 – prof. Tadeusz Sławek, który „zasłużył na każdą nagrodę usiłującą oddać szacunek praktyce wolnego życia, będący rozmachem radości i twórczego trwonienia; szacunek praktyce troszczenia się, będący wysiłkiem czujnego, wrażliwego, uzmysławiania sobie swojej odpowiedzialności wobec świata Innych”^[16].
• 2018 – Anna Bikont^[17] za książkę „Sendlerowa. W ukryciu”, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2017^[18].
• 2019 – Wiesław Myśliwski^[19].
• 2020 – Krystyna Miłobędzka^[20].
• 2021 – Jan Gondowicz^[21][22][23].
• 2022 – Stanisław Rosiek^[24][25][26].
• 2023 – Zyta Rudzka^{[27][28][29][30][31]}.
• 2024 – Marcin Świetlicki^[32][33].
• 2025 – Michał Witkowski^[34][35].

• 2015 – Katarzyna Gondek, Paweł Mościcki, Kira Pietrek.
• 2016 – Magdalena Kicińska, Jakub Małecki, Marta Olesik.
• 2017 – Anna Cieplak, Jacek Hajduk, Małgorzata Lebda.
• 2018 – Szczepan Kopyt^[36], Ilona Witkowska^[37], Wiktor Marzec^[38].
• 2019 – Tomasz Bąk, Mira Marcinów, Dawid Szkoła.
• 2020 – Monika Glosowitz^[39], Agnieszka Pajączkowska^[40], Joanna Żabnicka^[41][42].
• 2021 – Urszula Honek, Igor Jarek, Katarzyna Szweda^[43].
• 2022 – Anna Dżabagina^[44][45], Urszula Honek, Maciej Jakubowiak^[46][47].
• 2023 – Łukasz Barys^[48], Ivan Davydenko^[49], Anna Wakulik^[50][51].
• 2024 – Justyna Kulikowska^[52], Piotr Sadzik^[53], Aga Zano^[54][55].
• 2025 – Anna Adamowicz, Antonina Tosiek, Patryk Zalaszewski^[34][56].

• 2015 – Kira Pietrek za poetycki „głos – mocny, radykalny, bezkompromisowy. To jest głos wyjątkowy. Mamy do czynienia z poetką o nieznanym wcześniej temperamencie i niesłychanym brzmieniu”^[14].
• 2016 – Magdalena Kicińska, która „wydobywa z cienia Stefanię Wilczyńską, współpracowniczkę Janusza Korczaka”. Pani Stefa, „Reportaż historyczno-biograficzny Magdaleny Kicińskiej potwierdza feministyczną tezę, iż przy każdym wybitnym mężczyźnie stała równie wybitna kobieta”^[15].
• 2017 – Małgorzata Lebda, która „napisała książkę wybitną nie tylko w kategorii pisarzy młodych. Matecznik chciałoby napisać wielu poetów uznanych i bardzo dojrzałych, o głośnym nazwisku. Lecz może byłoby to niemożliwe”^[16].
• 2018 – Szczepan Kopyt za poezję „która stoi po stronie słabszych, odrzuconych, upokorzonych. Po stronie ludzi, którzy w naszej konsumpcyjnej kulturze są konsumowani, upodleni, zdegradowani”^[57].
• 2019 – Tomasz Bąk^[58] za książki „zaangażowane, namiętne, krytyczne, lewicowe, skłócone ze światem, pesymistyczne, bo nie dają się nabrać na to, że wszystko idzie ku lepszemu i wygładzają się powierzchnie życia, a zarazem będąc podobnymi są całkiem inne, powiedziane po swojemu, precyzyjne”^[59].
• 2020 – Monika Glosowitz^[60][61][62] za „spełnienie trzech warunków jednocześnie: teoretyzowania akademickiego, reagowania czytelnego dla odbiorców pozauniwersyteckich, towarzyszenia poetkom i wierszom. Glosowitz wybiera poezję kobiet i sonduje jej działanie, stosując przygotowane wcześniej narzędzia, ale nie forsując jakiejś sztywnej wizji tego, czym jest literatura lub kobieca podmiotowość. Udowadnia, że poezja nie stanowi niszy, stoi w centrum procesów nazywania i działania, a krytyczka może się w te procesy włączać”^[63].
• 2021 – Igor Jarek^{[64][65][66][67][68]} za „niesformatowaną energię doświadczenia i języka (...). Czytanie „Halnego” jako diagnozy stanu miejsc poprzemysłowych i pozostawionych w nich samym sobie ludzi to jednak zaledwie pierwszy poryw. Idzie za nim niekoniecznie przeczące socjologicznej interpretacji porwanie drugie: przez rytm, tempo i balladową powtarzalność, naśladującą i fizykalne, i psychiczne działanie zjawiska, którego nie da się sprowadzić do opisu meteorologicznego”^[69].
• 2022 – Urszula Honek^[70] za tom wierszy „porywająco wrażliwych, oscylujących między obrazami kreślonymi z nadzwyczajnym wyczuciem klimatu, a pomysłem na liryczny cykl, którego osnową byłyby międzywierszowe echa, przypominające się motywy, drobiażdżki porozrzucane to tu, to tam^[71]”.
• 2023 – Anna Wakulik^{[72][73][74][75][76][77]} za „dochowywanie wierności tekstowi jako punktowi wyjścia dla teatralnej opowieści. Tworząc historie, dba o strukturę narracji i jej język. Zajmuje się tematami, które wyciągnięte z codzienności i poddane literackiemu przeobrażeniu pozwalają stawiać nowe pytania o to, co znane, ale nie do końca przeżyte, zrozumiane, doświadczone^[78]”.
• 2024 – Aga Zano^[79][80] za to, że dzięki „jej tłumaczeniom możemy śledzić tworzący się kanon literatury anglosaskiej”^[81].
• 2025 – Anna Adamowicz, której książka przywodzi „na myśl niektóre zabiegi awangardowe, jednak nie te, które samolubnie eksponują formalną inwencję, w myśl przekonania, że sztuka jest co najwyżej sztuczką, dekoracyjne, ale te, które pragnęły znieść granicę między ciałem wiersza i ciałem człowieka, dotknąć słowem rzeczy – i rzeczywistością nacechować język”^[82][83].

• Oficjalna strona internetowa Poznańskiej Nagrody Literackiej
• Poznańska Nagroda Literacka 2017 - informacja UAM
• Poznańska Nagroda Literacka 2017. Laureatami Tadeusz Sławek i Małgorzata Lebda
• Relacja z wręczenia Poznańskiej Nagrody Literackiej 2017
• Prof. Tadeusz Sławek laureatem Poznańskiej Nagrody Literackiej
• Rozmowa z prof. Tadeuszem Sławkiem, laureatem Nagrody im. A. Mickiewicza
• Rozmowa z Małgorzatą Lebdą – laureatką Poznańskiej Nagrody Literackiej – Stypendium im. Stanisława Barańczaka
• Poznańska Nagroda Literacka dla prof. Tadeusza Sławka
• Poznańska Nagroda Literacka 2016
• Zbigniew Kruszyński z Poznańską Nagrodą Literacką!