Puchar Ukrainy w piłce nożnej mężczyzn

Puchar Ukrainy w piłce nożnej

Кубок України з футболу

2024/2025
Państwo	Ukraina
Dyscyplina	piłka nożna
Organizator rozgrywek	Ukraiński Związek Piłki Nożnej
Data założenia	1992
Założyciel	Ukraiński Związek Piłki Nożnej
Sponsor tytularny	Data-Group
Rozgrywki
Liczba drużyn	45
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca	Czornomoreć Odessa (1992)
Obecny zwycięzca	Szachtar Donieck (2024/25)
Najwięcej zwycięstw	Szachtar Donieck (15)
Strona internetowa

Puchar Ukrainy w piłce nożnej (ukr. Кубок України з футболу) – cykliczne rozgrywki piłkarskie o charakterze pucharu krajowego na Ukrainie. Zmagania organizowane co sezon przez Ukraiński Związek Piłki Nożnej (FFU) i przeznaczone są dla krajowych klubów piłkarskich (zarówno amatorskich, jak i profesjonalnych). Zdobywca tytułu otrzymuje prawo gry w kwalifikacjach Ligi Europy UEFA oraz Superpucharze Ukrainy.

Pierwsza edycja rozgrywek o Puchar Ukraińskiej SRR w piłce nożnej startowała w sezonie 1936. Wtedy Ukraina znajdowała się jako republika radziecka w składzie ZSRR. Pierwszy turniej nie został dokończony według regulaminu. Rozegrano finał, a mecze o miejsca od 3 do 8 nie odbyły się. W latach 1936–1938 oraz 1944-1948 w rozgrywkach uczestniczyły wszystkie najlepsze zespoły ukraińskie. Od 1949 w rozgrywkach o Puchar Ukraińskiej SRR, nie uczestniczyły ukraińskie zespoły grające na najwyższym poziomie Mistrzostw ZSRR, czyli turniej już nie był ogólnoukraińskim.

W latach 1959–1989 również drużyny amatorskie dołączyły się do rozgrywek o Puchar Ukraińskiej SRR, których liczba sięgnęła nawet 35-40 tys. Eliminacje rozpoczynały się od etapów rejonowych, miejskich i obwodowych, a następnie 32 najlepszych drużyn walczyło o trofeum systemem pucharowym. Do 1959 roku, oprócz zespołów kołchozów, przedsiębiorstw, instytucji, uczelni i jednostek wojskowych, w rozgrywkach o Puchar mogli brać udział również kluby grające w I, II lub III lidze radzieckiej, ale nie zakwalifikowane do Pucharu ZSRR. W latach 1972–1976 odbyły się jednocześnie dwa Puchary Ukrainy dla zespołów amatorskich i drużyn pierwszej i drugiej ligi ZSRR (z wyjątkiem ukraińskich klubów z Wyższej Ligi). „Zawodowcy” otrzymywali nagrodę, którą założyła redakcja gazety „Radziecka Ukraina” (następnie zostały nagradzani i „amatorzy”). Dwa ostatnie sezony 1990 i 1991 Puchar Ukraińskiej SRR rozgrywany był przez kluby ukraińskiej strefy drugiej ligi mistrzostw ZSRR. Temp Szepetówka stał się jego ostatnim zwycięzcą.

Po upadku ZSRR w 1991 roku Ukraina uzyskała niepodległość. Rok po uzyskaniu niepodległości w 1992 wystartowały pierwsze oficjalne rozgrywki o Puchar Ukrainy. Wtedy również organizowano pierwsze Mistrzostwa Ukrainy w piłce nożnej mężczyzn.

Pierwszy finał Pucharu Ukrainy rozegrano wiosną 1992 roku. W tym meczu Czornomoreć Odessa pokonał Metalist Charków 1:0. Regularne rozgrywki systemem jesień - wiosna zaczęto rozgrywać od sezonu 1992/1993. Sezon 2021/22 został niedokończony ze względu na wczesne ukończenie rozgrywek w związku z agresją militarną Rosji na Ukrainę^[1].

Format rozgrywek był wiele razy zmieniany. Obecnie do rozgrywek są dopuszczane wszystkie kluby profesjonalne, występujące w Mistrzostwach Ukrainy. Od 2011 roku również obaj finaliści Amatorskiego Pucharu Ukrainy kwalifikują się do Pucharu Ukrainy. Wszystkie rywalizacje od rundy pierwszej do finału składają się z jednego meczu. Drużyny z niższych lig zazwyczaj otrzymują przewagę gry na własnym boisku (lub pierwszy mecz u siebie w przypadku rundy dwumeczowej). Zwycięzca kwalifikuje się do dalszych gier, a pokonany odpada z rywalizacji. W wypadku kiedy w regulaminowym czasie gry padł remis zarządza się dogrywkę, a jeśli i ona nie przyniosła rozstrzygnięcia, to dyktowane są rzuty karne. Rozgrywki składają się z dwóch etapów: etapu kwalifikacyjnego z dwiema rundami, po którym następuje turniej główny: 1/16 finału, 1/8 finału, ćwierćfinałów, półfinałów i finału.

• Puchar, [w:] baza Soccerway (liga) [dostęp 2021-01-11] .
• Oficjalna strona UAF (ukr.)
• Sezony Pucharu Ukraińskiej SRR w bazie FootballFacts (ros.)
• Sezony Pucharu Ukraińskiej SRR w bazie UkrSoccerHistory (ukr. • ang. • ros.)
• Sezony Pucharu Ukraińskiej SRR na stronie football.lg.ua (ros.)
• Archiwum wyników meczów w bazie RSSSF (ang.)