Puczkałówka
 | |
| Państwo | |
|---|---|
| Okręg | |
| Rejon | |
| Gmina | |
| Populacja (2021) • liczba ludności • gęstość |
|
| Kod pocztowy |
15183, 15154 |
Położenie na mapie rejonu wileńskiego  | |
Położenie na mapie Litwy  | |
Położenie na mapie Polski w 1939 r. _location_map.png) | |
 54°51′22″N 25°27′18″E/54,856000 25,455000 | |
Puczkałówka[1] (lit. Pučkalaukis) – wieś na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Niemenczyn.
Przez wieś przepływa Wilia, najdłuższy dopływ Niemna. Przez wieś przebiega droga krajowa nr 108 (Jewie-Niemenczyn).
Historia
W Imperium Rosyjskim miejscowość należała do włości niemenczyńskiej, w powiecie wileńskim, w guberni wileńskiej. W 1905 zamieszkiwało ją 136 osób (61 mężczyzn i 75 kobet)[2].
Od 11 kwietnia 1922[3] miejscowość leżała w Polsce, w województwie wileńskim, w powiecie wileńsko-trockim[a], w gminie Niemenczyn[4]. W 1931 miejscowość liczyła 94 mieszkańców, zamieszkałych w 17 budynkach[4].
Po II wojnie światowej w granicach Związku Radzieckiego. Od 1991 na niepodległej Litwie.
Zabytki
We wsi znajduje się zespół zabytkowych kurhanów pochodzących z okresu VIII i IX wieku. Na obszarze ok. 40 tys. metrów kwadratowych znajdują 44 ziemne grobowce o średnicy od 8 do 16m i wysokości do 1 metra oddalone od siebie od 5 do 30 metrów. Pierwsze dwa kurhany zostały przebadane w 1936 przez Helenę Cehak-Hołubowiczową z Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie[5][6]. kolejne 4 grobowce zbadano w latach 1952/53 przez zespół pod kierunkiem Reginy Volkaitė-Kulikauskienė z Instytutu Historii Litwy. Część kurhanów została zniszczona podczas budowy drogi i linii energetycznej. W trakcie wykopalisk odnaleziono narzędzia (noże, szydła, przęśliki), wyroby ceramiczne, broń (groty włóczni, siekiery, noże) i biżuterię (mosiężne torkwesy, naszyjniki), fragmenty ubrań (sprzączki pasków). Są one przechowywane w litewskim Muzeum historii i etnografii. Zabytek zarejestrowany pod nr AR1460 na liście zabytków kultury Republiki Litewskiej. Kod w rejestrze dóbr kultury A1265P z dnia 19 kwietnia 2005[7].
Uwagi
- ↑ Przynależność wojewódzka i powiatowa zmieniała się. W Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich miejscowość leżała w okręgu wileńskim (1919 - 1920); w Polsce w Ziemi Wileńskiej (1922 - 1926), następnie w województwie wileńskim (1926 - 1945). W ZCZW, na Litwie Środkowej i w początkach przynależności do Polski miejscowość należała do powiatu wileńskiego, następnie do powiatu wileńsko-trockiego.
Przypisy
- ↑ Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2019. ISBN 978-83-254-2578-4.
- ↑ Josif Goszkiewicz, Виленская губерния : полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении, Wilno 1905, s. 60 [dostęp 2025-01-21] (ros.).
- ↑ Ustawa z dnia 6 kwietnia 1922 r. o objęciu władzy państwowej nad Ziemią Wileńską (Dz.U. z 1922 r. nr 26, poz. 213)
- 1 2 Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej.. T. I. Województwo wileńskie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1938, s. 68.
- ↑ Ludwik Jankowski (red.), W poszukiwaniu śladów prehistorycznego człowieka na Wileńszczyźnie, „Kurjer Wileński : niezależny dziennik demokratyczny”, XIII (101), Wilno, 11 kwietnia 1936, s. 7 [dostęp 2025-01-21].
- ↑ Włodzimierz Hołubowicz. Pięć lat pracy terenowej Muzeum Archeologicznego Uniwerystetu Stefana Batorego w Wilnie (1933-1937). „Rocznik Archeologiczny”, s. 83-90, 1937. prof dr. Stanisław Zajączkowski (redaktor). Muzeum Archeologiczne Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie.
- ↑ Pučkalaukio pilkapynas. Kultūros vertybių registras. [dostęp 2025-01-21]. (lit.).
Bibliografia
- Uchwała KSNG nr 7/2011 z dn. 18 maja 2011 r. dotycząca przyjęcia, zmiany i skasowania polskich nazw geograficznych świata. Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej, 2011-05-18. [dostęp 2025-01-21].
Linki zewnętrzne
- Puczkałówka w serwisie geoportal.lt. geoportal.lt. [dostęp 2025-01-21]. (lit.).