Radomicko (województwo wielkopolskie)

Radomicko
wieś
Ilustracja
Dwór w Radomicku (2012)
Państwo

 Polska

Województwo

 wielkopolskie

Powiat

leszczyński

Gmina

Lipno

Wysokość

107[1] m n.p.m.

Liczba ludności (2009)

314[2]

Strefa numeracyjna

65

Kod pocztowy

64-111[3]

Tablice rejestracyjne

PLE

SIMC

0372954

Położenie na mapie gminy Lipno
Mapa konturowa gminy Lipno, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Radomicko”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej znajduje się punkt z opisem „Radomicko”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Radomicko”
Położenie na mapie powiatu leszczyńskiego
Mapa konturowa powiatu leszczyńskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Radomicko”
Ziemia51°57′13″N 16°32′14″E/51,953611 16,537222[4]

Radomicko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, w gminie Lipno[5], po zachodniej stronie drogi krajowej nr 5[6]. Wieś leży po północnej stronie ponad doliną Samicy Śmigielskiej[7][8].

Historia

Wieś pierwotnie związana była z Wielkopolską i ma metrykę średniowieczną. Istnieje co najmniej od drugiej połowy XII wieku. Po raz pierwszy odnotowana została w języku łacińskim dokumencie z 1181 (wg falsyfikatu z 1230) pod nazwą "Radomicsk", 1258 "Radomicsk", 1294 (wg falsyfikatu z 1302) "Radomicho", 1303 "Radomisko", 1311 "Radomicsco", 1355 "Radomyczsco", 1376 "Radomiczsko", 1378 "Radomiczsco", 1398 (wg kopii z 1784) "Radomicko", 1399 "Radomiczszko", 1402 "Radomirsko". W 1420 odnotowane zostało odmiejscowe nazwisko utworzone od nazwy wsi "Radomyczsky", a w 1449 wieś zapisano jako "Radomiczko, Radamyczko", 1451 "Radamyczsko, Rademiczsko", 1475 "Radomycz", 1523 "Radomyrzice, Radomyrzicze", 1563 "Radomyczko"[9]. W średniowieczu częścią wsi Radomicko była także sąsiednia wieś Targowisko pełniąca funkcje targowiska we wsi. Obie miejscowości rozdzieliły się w wyniku licznych procesów radomickiej szlachty z benedyktynami toczonymi od połowy XIV wieku do wieku XVI[9][10][11].

Początkowo w 1277 wieś należała do opola krzywińskiego z siedzibą w Krzywiniu, a później leżała w opolu przemęckim z siedzibą w Przemęcie. Opola te były reliktem przedpaństwowej wspólnoty rodowo-terytorialnej o nazwie opole, które w późniejszym okresie stały się administracyjnym podokręgiem kasztelanii. W 1417 Radomicko zostało odnotowane w granicach opola przemęckiego[9].

Miejscowość była początkowo własnością rycerską, potem kościelną należącą do klasztoru benedyktynów w Lubiniu, a później znów szlachecką należącą do wielkopolskiej szlachty z rodu Kotwicz Radomickich herbu Kotwicz[11], którzy od nazwy wsi przyjęli odmiejscowe nazwisko. W 1450 leżała w powiecie kościańskim, a w 1520 w powiecie śremskim województwa poznańskiego w Koronie Królestwa Polskiego. Od 1403 wieś była siedzibą własnej parafii. W 1508 odnotowana w dekanacie Kościan[9].

Pierwszy zapis związany ze wsią pochodzi z dokumentu z 1181, który znany jest z falsyfikatu sporządzonego ok. 1230, a w którym zapisano, że "Władysław książę Polaków odnowił oraz nadał immunitet ekonomiczny i sądowy benedyktynom z Lubinia wraz z cłem, karczmami oraz prawem targowym". Do posiadłości klasztornych należało także m.in. Radomicko[9][10].

Według zachowanego zapisu z 1230 rycerz Jan nadał klasztorowi w Lubiniu wieś Radomicko. W 1258 książę wielkopolski Bolesław Pobożny transumował wspomniany dokument z 1181. W 1277 Przemysł II, książę wielkopolski oraz późniejszy król Polski, zwolnił wsie klasztoru lubińskiego, w tym Radomicko, od powinności opolnych, wyłączając je z opola krzywińskiego i tworząc z nich osobne opole przemęckie złożone tylko ze wsi klasztornych. Pod datą 1294 według falsyfikatu, sporządzonego prawdopodobnie w 1302, król polski Przemysł II potwierdził klasztorowi lubińskiemu dokument swego ojca Przemysła I wystawionego w 1242, równocześnie wymieniając osady należące do klasztoru lubińskiego, w tym Radomicko z połową stawu oraz połową młyna[9][1].

Według falsyfikatu dokumentu z 1303 sporządzonego w 1585 odnotowany został komes Jasiek dziedzic radomicki, który był świadkiem na dokumencie Jana starosty generalnego Wielkopolski. W 1311 Jasiek z Radomicka, syn Wincentego, ponownie został wymieniony jako świadek w dokumencie Mikołaja opata klasztoru w Mogilnie. W 1355 Dobiesław z Zieleniec koło Wrześni w powiecie pyzdrskim oraz jego brat Tomasz przegrali proces sądowy z Andrzejem opatem lubińskim. Opat otrzymał połowę młyna oraz połowę stawu w Radomicku, leżące od strony Targowiska[9][10].

Kościół we wsi istniał przed 1403[1]. Po 1610 miejscowość przeszła z rąk Radomickich na własność Tworzyjańskich[1]. W 1685 istniała już szkoła[1]. W XVIII wieku w Radomicku był folusz, używany przez sukienników z Leszna[11]. Pod koniec XVIII wieku jako właściciela zapisano Kordulę z Gorzeńskich, żonę generała Turno, a około 1845 książę Acerenza[1]. Wśród gości rodziny Turnów był Józef Wybicki[11]. Miejscowi amatorzy wystawili tutaj w 1787 roku jego operę Kmiotek[11].

Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskim. W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość wzmiankowana jako Radomicko należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Kosten rejencji poznańskiej[12]. Radomicko należało do okręgu śmigielskiego tego powiatu i stanowiło siedzibę majątku Radomicko, który należał wówczas do księżnej Joanny Katarzyny Acerenza Pignatelli[12]. Według spisu urzędowego z 1837 roku Radomicko liczyło 294 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 29 dymów (domostw)[12].

Pod koniec XIX wieku Radomicko liczyło 36 domów i 307 mieszkańców, z przewagą katolików[1]. Właścicielem dominium, obejmującego prócz Radomicka Smolno i Wydorowo był Kalikst Biron, ks. Kuroński[1]. Niemiecką nazwą Radomicka było Radomitz[1]. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie leszczyńskim.

Zabytki i turystyka

W rejestrze zabytków Narodowy Instytut Dziedzictwa figuruje klasycystyczny dwór z I poł. XIX wieku położony w niewielkim (0,36 ha) parku[6][11][13].

We wsi znajduje się ceglany kościół z 1850 w stylu neoromańskim[1][6]. Niektóre elementy wyposażenia pochodzą z XVIII wieku[11]. Przy kościele drewniana figura św. Jana Nepomucena z XVIII lub XIX wieku[6][7], reprezentująca okres baroku[11].

Przez Radomicko przebiegają znakowane szlaki piesze: żółty z Piotrowa i niebieski szlak im. Karola Kurpińskiego[6].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Radomicko, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IX: Pożajście – Ruksze, Warszawa 1888, s. 420.
  2. ↑ woj. wielkopolskie >> pow. leszczyński >> gmina Lipno. Wszystkie dane dla miejscowości Radomicko. [w:] Bank Danych Lokalnych [on-line]. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2014-11-01].
  3. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1083 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  4. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 113971
  5. ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1819, 13 lutego 2013. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2014-11-01].
  6. 1 2 3 4 5 Jan Maj, Marek Aleksandrzak: Leszno: mapa topograficzna Polski. Wersja turystyczna. Wyd. 2. Warszawa: Wojskowe Zakłady Kartograficzne, 2011. ISBN 83-7135-149-6.
  7. 1 2 Włodzimierz Łęcki: Wielkopolska. Warszawa: Sport i Turystyka, 1996, s. 353. ISBN 83-7079-589-7.
  8. ↑ Paweł Anders: Pojezierze Leszczyńskie. Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1985, s. 57. ISBN 83-7005-010-7. (pol.).
  9. 1 2 3 4 5 6 7 Gąsiorowski 1992 ↓, s. 4-16.
  10. 1 2 3 Jurek 2014 ↓, s. 269–271.
  11. 1 2 3 4 5 6 7 8 Paweł Anders: Pojezierze Leszczyńskie. Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1985, s. 97. ISBN 83-7005-010-7. (pol.).
  12. 1 2 3 Leon Plater: Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜ztwa Poznańskiego. Lipsk: Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère), 1846, s. 211.
  13. ↑ Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków na terenie województwa wielkopolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 104. [dostęp 2014-11-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-08-30)].

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Zobacz też


This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.