Rezerwat przyrody Kozie Żebro
| rezerwat leśny | |
| Typ rezerwatu |
biocenotyczny i fizjocenotyczny (PBf) |
|---|---|
| Podtyp rezerwatu |
biocenoz naturalnych i półnaturalnych (bp) |
| Typ ekosystemu |
leśny i borowy (EL) |
| Podtyp ekosystemu |
lasów górskich i podgórskich (lgp) |
| Państwo | |
| Województwo | |
| Mezoregion | |
| Data utworzenia |
2024-12-24 |
| Akt prawny | |
| Powierzchnia |
105,51 ha |
| Powierzchnia otuliny |
33,89 ha |
| Ochrona | |
Położenie na mapie gminy Uście Gorlickie _location_map.png) | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa małopolskiego  | |
Położenie na mapie powiatu gorlickiego  | |
 49°28′05″N 21°11′40″E/49,468056 21,194444 | |
Rezerwat przyrody Kozie Żebro – rezerwat leśny o powierzchni 105,51 ha, położony w województwie małopolskim, powiecie gorlickim, gminie Uście Gorlickie, na terenie miejscowości Regietów, Skwirtne, Hańczowa i Wysowa-Zdrój. Przy rezerwacie utworzono otulinę o powierzchni 33,89 ha. Utworzony został zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie z dnia 4 grudnia 2024, które weszło w życie 24 grudnia 2024.
Lokalizacja
Pod względem fizycznogeograficznym rezerwat znajduje się w mezoregionie Beskid Niski (513.71) w Górach Hańczowskich. Rezerwat rozciąga się od północnego zachodu do południowego wschodu wzdłuż grzbietu Kiczerka (625 m n.p.m.) – Skałka (820 m n.p.m.) – Kozie Żebro (847 m n.p.m.) – Jaworzynka (869 m n.p.m.) – Obycz (788 m n.p.m.) na jego środkowym odcinku (Skałka–Kozie Żebro) o długości ok. 3 km pomiędzy Hańczową a Regietowem.
Otulina łączy 2 oddzielne części rezerwatu i znajduje się w rejonie szczytu Skałka (820 m n.p.m.) nad Hańczową[1].
Charakterystyka
Jak określono w akcie założycielskim, „celem ochrony w rezerwacie jest zachowanie ze względów przyrodniczych, naukowych i dydaktycznych ekosystemu leśnego o charakterze zbliżonym do naturalnego, występującego wokół grzbietu Koziego Żebra w Beskidzie Niskim, wraz z zespołem reliktowych gatunków organizmów”.[1]
Teren objęty rezerwatem zachował w dużym stopniu charakter zbliżony do naturalnego, występuje tu wiele gatunków będących reliktami puszczańskimi[2].
Utworzenie rezerwatu było proponowane przez Klub Przyrodników[3].
Turystyka
Szlaki turystyczne
Przez teren rezerwatu przechodzą szlaki piesze:
... – Banica – Izby – Ropki – Hańczowa – Kozie Żebro (847 m n.p.m.) – Regietów – Rotunda (771 m n.p.m.) – ... (Główny Szlak Beskidzki)
... – Wysowa-Zdrój – Kozie Żebro (847 m n.p.m.) – Skwirtne – Smerekowiec – Schronisko PTTK na Magurze Małastowskiej – ... (Szlak im. Wincentego Pola)
W pobliżu rezerwatu przebiega doliną Markowca (Markowej Wody):
Wielokulturowy Szlak Rowerowy z Przełęczy Wysowskiej do Sędziszowej.
Okoliczne atrakcje:
- w bezpośrednim sąsiedztwie rezerwatu, na południowych stokach Koziego Żebra, znajduje się Dolina Łopacińskiego – relikt przedwojennego „wzorcowego gospodarstwa rolnego” z wieloma funkcjonalnościami (wielopokojowy agroturystyczny budynek mieszkalny – w ruinie, różne budynki gospodarcze, dawniej też elektrownia wodna itd.)[4][5],
- cerkwie i inne zabytki oraz atrakcje turystyczne w Regietowie, Skwirtnem, Hańczowej i Wysowej-Zdrój,
- w niewielkiej odległości od rezerwatu leży wieś Kwiatoń, w której znajduje się m.in. greckokatolicka Cerkiew św. Paraskewy, wpisana w 2013 roku na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
- na sąsiadującym na południowy-wschód grzbiecie Markowiec (640 m n.p.m.) – Gródek (706 m n.p.m.) – szczyt bez nazwy (668 m n.p.m.) znajduje się równocześnie utworzony rezerwat przyrody Markowiec-Gródek.
Przypisy
- 1 2 Opis rezerwatu oraz mapy lokalizacyjne zawarte są w akcie powołującym: Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie z dnia 4 grudnia 2024 r. w sprawie rezerwatu przyrody „Kozie Żebro” [online], Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego, 9 grudnia 2024 [dostęp 2025-01-06].
- ↑ Małopolska wzbogaca się o cztery nowe rezerwaty przyrody. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska z Krakowa wydał decyzję. Dziennik Polski, 2024-12-05. [dostęp 2025-02-11]. (pol.).
- ↑ Rezerwaty przyrody – czas na comeback! Projektowane i proponowane rezerwaty [online], kp.org.pl [dostęp 2024-12-17].
- ↑ Dolina Łopacińskiego [online], MAŁOPOLSKA TO GO [dostęp 2024-12-21] (pol.).
- ↑ Natalia Grygny, "Myśmy wam to odbierali w majestacie prawa!". Odkrywamy mroczną tajemnicę Beskidu Niskiego [REPORTAŻ] [online], LoveKraków, 6 lipca 2016 [dostęp 2024-12-21].