Sławoborze

Sławoborze
wieś
ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 zachodniopomorskie

Powiat

świdwiński

Gmina

Sławoborze

Wysokość

48 m n.p.m.

Liczba ludności (2012-12-31)

1929

Strefa numeracyjna

94

Kod pocztowy

78-314[1]

Tablice rejestracyjne

ZSD

SIMC

0311958

Położenie na mapie gminy Sławoborze
Mapa konturowa gminy Sławoborze, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Sławoborze”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Sławoborze”
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa konturowa województwa zachodniopomorskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Sławoborze”
Położenie na mapie powiatu świdwińskiego
Mapa konturowa powiatu świdwińskiego, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Sławoborze”
Ziemia53°53′26″N 15°42′33″E/53,890556 15,709167[2]

Sławoborze (niem. Stolzenberg) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Sławoborze przy drodze wojewódzkiej 162. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Sławoborze. Partnerem wsi jest niemieckie Loiching.

Charakterystyka i układ wsi

Sławoborze jest wsią kościelną o zwartej ulicówce z rozbudową do wielodrożnicy. Dawny układ wsi jest czytelny, a kolejne etapy rozbudowy związane są z wytrasowaniem szosy Świdwin – Kołobrzeg, ukośnie do dawnego układu drożnego oraz koryta rzeki Pokrzywnicy, która przepływa przez miejscowość. W latach 80. znajdował się tutaj również dworzec kolej wąskotorowej. Sławoborze nabiera charakteru małomiasteczkowego z bardzo ujednoliconą architekturą.

Historia

Pierwsze informacje o wsi leżącej przy szlaku solnym i znajdującym się w niej kościele pojawiają się w 1291 r. – wtedy Sławoborze było częścią kasztelanii świdwińskiej, w której panowali Brandenburczycy, a granice były ustalone pomiędzy dobrami biskupimi a Nową Marchią[3]. Od XIV w. wieś była częścią księstwa biskupów kamieńskich z ziemi kołobrzeskiej. W roku 1606 r. Sławoborze stało się lennem rodziny Blankenbergów nadanym przez księcia pomorskiego Franciszka I[4]. W wieku XVIII podzielono majątek, a jedna jego część – należąca do Blankenbergów – została sprzedana (w 1718 r.) Manerbergerom, a następnie w 1763 r. nabył ją Ferdynand Wilhelm von Tuschen. Druga część majątku, mniejsza, wciąż pozostawała przy Blankenbergach jako część dóbr w Mysłowicach. W roku 1804 cała wieś była własnością wdowy von Wisman z domu von Tuschen. Kolejnymi właścicielami wsi byli von Schlieffen, lecz w połowie XIX w. Sławoborze podzielono pomiędzy 16 spadkobierców hrabiego Henryka Wilhelma von Schlieffen.

Od czasu wybudowania dworca kolei wąskotorowej wieś znacząco zaczęła się rozbudowywać, a nowe wytrasowanie drogi Kołobrzeg – Świdwin (obecnie część drogi nr 162) zaktywizowało nowe tereny budowlane leżące na wschodnim brzegu rzeki Pokrzywnicy, co spowodowało przybycie ludności nierolniczej. W spisie majątkowym z 1928 r. została wymieniona pozostałość majątku należącego do Hebbinga von Blackensee.

Odkrycie zaginionego miasta Stolzenberg

W 2020 roku grupa archeologów odkryła, że średniowieczne Sławoborze (Stolzenberg) znajdowało się w innym miejscu niż współcześnie. Opisywane w źródłach niemieckich miasto jeszcze w XIX w. miało mieć widoczne pozostałości fos i obwałowań. Z pomocą pracowników Lasów Państwowych oraz analizom danych LiDAR odnaleźli oni lokalizację zaginionego miasta w lasach niecałe 2 km na południowy zachód od obecnego Sławoborza. Pozostałości opisywane są jako imponujące, odnaleziono m.in. zachowaną fosę o głębokości dochodzącej do 5,5 m[5].

Zabytki

  • kościół ryglowy z 1846 z drewnianą wieżą na dachu, barokowe wyposażenie m.in. ambona, prospekt organowy i chrzcielnica[6].

Przypisy

  1. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1177 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  2. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 124470
  3. ↑ Czesław Piskorski, Pomorze Zachodnie, mały przewodnik, Warszawa: Wyd. Sport i Turystyka Warszawa, 1980, s. 241, ISBN 83-217-2292-X, OCLC 8032482.
  4. ↑ Sensacja archeologiczna z leśnictwie Zagrody
  5. ↑ Marcin Krzepkowski, Andrzej Kuczkowski, Piotr Wroniecki, Sławoborze. „Zaginione” miasto w lasach świdwińskich [online], Archeologia Żywa, 27 października 2020 [dostęp 2021-01-01] (pol.).
  6. ↑ Piotr Skurzyński, Pomorze, Warszawa: Wyd. Muza S.A., 2007, s. 274, ISBN 978-83-7495-133-3.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.