Słomka (przyrząd)

Słomka – przyrząd służący do przenoszenia cieczy (zazwyczaj napoju) z jednego miejsca do innego (np. ze szklanki do ust). Słomki są długimi, cienkimi, wydrążonymi walcami o cienkich ściankach. Mogą one być pomarszczone na pewnym odcinku, co umożliwia zginanie słomki. Podczas rozszerzania się płuc ich objętość wzrasta, ciśnienie w płucach zmniejsza się, w tym w jamie ustnej. Ciśnienie atmosferyczne naciskające na ciecz w naczyniu staje się większe niż ciśnienie w płucach i w ustach, co skutkuje wtłoczeniem cieczy przez słomkę do ust^[1]. Pierwszych słomek używali Sumerowie do picia piwa (by uniknąć wypicia stałych zanieczyszczeń po fermentacji). Pierwsze słomki wykonywano ze słomy. Obecnie najczęściej wykonuje się je z tworzyw sztucznych.

Słomki ekologiczne wielorazowe:

• słomki stalowe
• słomki bambusowe
• słomki szklane
• słomki silikonowe

Słomki ekologiczne jednorazowe:

• słomki naturalne ze słomy
• słomki papierowe
• słomki makaronowe
• słomki PLA
• słomki ryżowe
• słomki z trzciny
• słomki bambusowe

Ekologiczne słomki posiadają szereg cech i charakterystyk:

• biodegradowalność - definicja biodegradacji jest bardzo szeroka. W praktyce, szereg materiałów oznaczonych jako biodegradowalne wymaga wielu dodatkowych, często zaporowych warunków, aby możliwa była ich biodegradacja. Za słomki biodegradowalne można uznać słomki stalowe i szklane chociaż ich biodegradacja będzie trwała dziesiątki lat. Słomki PLA stworzone ze skrobi kukurydzianej lub trzciny cukrowej do biodegradacji wymagają środowiska wodnego, wysokiej temperatury i czasu (około dwóch tygodni) - przy czym wszystkie te warunki muszą być spełnione jednocześnie
• kompostowalność - rozpad w wyniku procesów biologicznych na nieszkodliwe związki w środowisku kompostowym w nie więcej niż kilkadziesiąt dni. Wszystkie słomki kompostowalne są biodegradowalne, ale nie wszystkie słomki biodegradowalne są kompostowalne. Do słomek kompostowalnych zaliczyć można słomki ze słomy, słomki papierowe oraz słomki z makaronu. Naprawdę ekologiczne słomki to słomki kompostowalne, a nie biodegradowalne
• sztywność - istotna cecha, która ma istotne znaczenie na przykład w kontekście używania słomek przez dzieci. Zbyt sztywna słomka może zranić podniebienie lub ukruszyć zęby. Wszystkie słomki wielorazowe widoczne w powyższym zestawieniu charakteryzują się wysoką sztywnością
• kruchość - dotyczy tylko i wyłącznie słomek szklanych. Zgryzienie takiej słomki może skończyć się zranieniem ust lub przełyku w przypadku połknięcia potłuczonych fragmentów
• zawartość glutenu - może być groźny dla osób nietolerujących tego białka. Łodygi pszenicy czy żyta naturalnie nie zawierają glutenu. Istnieje jednak bardzo wysokie ryzyko kontaktu z ziarnami zbóż co powoduje, że mogą zawierać jego śladowe ilości
• średnica - niewielka średnica może wpływać negatywnie na komfort użytkowania w przypadku gęstych napojów. Jedynie słomki ze słomy, jako zaprojektowane przez naturę, mają nieprzekraczalną średnicę 3-4 mm, która w niektórych przypadkach może okazać się zbyt mała
• rozmiękanie pod wpływem płynu - dotyczy słomek makaronowych i słomek papierowych. Zależnie od temperatury napoju proces ten może przebiegać wolniej lub szybciej. Przy napojach o temperaturze pokojowej słomki makaronowe i papierowe pozwalają jednak na komfortowe użytkowanie przez 2-3 godziny, w przypadku napojów zimnych odpowiednio dłużej
• łatwość czyszczenia - problem dotyczący wyłącznie słomek wielorazowych. Chociaż do większości dołączane są specjalne szczoteczki umożliwiające czyszczenie wewnątrz, jest to dosyć uciążliwe. Ze względu na porowatość materiału (w przypadku słomek bambusowych i stalowych) może stanowić spore wyzwanie i dokładne wyczyszczenie nie zawsze jest możliwe
• Ekologiczne słomki są wolne od chemikaliów^[2]

• Jessica Oreck, How the bendy straw was invented | Moments of Vision 12, kanał TED-Ed na YouTube, 1 czerwca 2017 [dostęp 2024-09-02].