Słownik łacińsko-niemiecko-polski Franciszka Mymera

Słownik łacińsko-niemiecko-polski – trójjęzyczny słownik łacińsko-niemiecko-polski, opracowany przez Franciszka Mymera w pierwszej połowie XVI wieku^[1] .

Słownik nawiązuje do wydanego w Wiedniu w 1513 słownika łacińsko-niemiecko-czeskiego Murmeliusza Dictionarius trium linguarum Latine, Teutonice, Bohemice. Zachował się jeden egzemplarz pierwszego wydania słownika Mymera (Kraków 1528) w Bibliotece Uniwersyteckiej w Uppsali^[2].

Słownik ma układ tematyczny. Innowacją jest wprowadzenie alfabetycznego układu dla haseł łacińskich.  Przykłady grup tematycznych dla haseł polskich: O niebie; O czasiech; O robakach y morskich dziwach; O kuchni y rozlicznym gratu^[3].  

Słownik znany jest w dwóch wersjach:

• Dictionarius trium linguarum, latine, teutonice et polonice potiora vocabula continens, Kraków, Maciej Szarfenberg, 1528 (lub po 1528)
• Dictionarius trium linguarum: Latine: Teutonice et Polonice potiora vocabula continens, Kraków, Hieronim Wietor, 1541 (oraz następne wydania)^[4].

Hasła w dziele Mymera ułożone są rzeczowo. W większości są to rzeczowniki nazywające przedmioty codziennego użytku (np. broń, przedmioty związane z łaźnią) oraz przymiotniki.

Pierwsze wydanie nastąpiło w 1528 roku. Słownik miał następujące wydania^[5]:

• Dictionarius trium linguarum – pierwsze wydanie z Krakowa, druk Maciej Szarfenberg, (1528),
• Dictionarius trium linguarum – druga edycja, Kraków, Maciej Szarfenberg, (1530),
• Dictionarius trium linguarum – trzecia edycja, Kraków, druk Hieronim Wietor, (1541),
• Dictionarius trium linguarum – Kraków, druk dziedzice M. Szarfenberga, (1550)
• Dictionarius trium linguarum – wydanie z Królewca, druk Geoerg Osterberger, (1592),
• Dictionarium trium linguarum – wydanie faksymilowe, W. Gruszczyński, w Dwa najstarsze drukowane słowniki polskie w wydaniu faksymilowym, Kraków (1997).

• Agnieszka Frączek: Zur Geschichte der deutsch-polnischen und polnisch-deutschen Lexikographie (1772-1868). Tübingen: Max Niemeyer, 1999. ISBN 3-484-30993-8.
• Agnieszka Frączek, Ryszard Lipczuk: Słowniki polsko–niemieckie i niemiecko–polskie. Historia i teraźniejszość. Wołczkowo: Oficyna In Plus, 2004. ISBN 83-89402-06-8.

• Zenon Klemensiewicz: Historia języka polskiego t. II rodz. „Słowniki” str. 352-357, t. III rozdz. "Słowniki" str. 653-655. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1985. ISBN 83-01-06443-9.
• Teresa Michałowska: Literatura polskiego średniowiecza. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011, s. 768-769. ISBN 978-83-01-16675-5.

• Dictionarius trium linguarum, Kraków 1528 na stronach Warszawskiego Koła Leksykograficznego.