Schronisko pod Matką Boską Środkowe

Schronisko pod Matką Boską Środkowe
Plan jaskini
Plan jaskini
Państwo

 Polska

Województwo

 małopolskie

Położenie

Krzeszowice, Dolina za Żbikiem

Właściciel

prywatny

Długość

2,5 m

Deniwelacja

0

Wysokość otworów

321 m n.p.m.

Ekspozycja otworów

ku północnemu wschodowi

Kod

J.Olk.I-10.05

Położenie na mapie Krzeszowic
Mapa konturowa Krzeszowic, po prawej znajduje się punkt z opisem „Schronisko pod Matką Boską Środkowe”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Schronisko pod Matką Boską Środkowe”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Schronisko pod Matką Boską Środkowe”
Położenie na mapie powiatu krakowskiego
Mapa konturowa powiatu krakowskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Schronisko pod Matką Boską Środkowe”
Położenie na mapie gminy Krzeszowice
Mapa konturowa gminy Krzeszowice, po prawej znajduje się punkt z opisem „Schronisko pod Matką Boską Środkowe”
Ziemia50°08′51″N 19°39′52″E/50,147528 19,664444
Strona internetowa

Schronisko pod Matką Boską Środkowejaskinia typu schronisko w skale znajdującej się w Dolinie za Żbikiem w mieście Krzeszowice w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim[1][2]. Pod względem geograficznym znajduje się w Rowie Krzeszowickim będącym częścią Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej[3].

Opis obiektu

Jaskinia znajduje się w skale położonej mniej więcej w połowie długości Doliny za Żbikiem, około 100 m na północ od gospodarstwa przy ul. Podskalnej. Skała jest pomnikiem przyrody nieożywionej[4]. Znajduje się w dnie wąwozu o stromych ścianach i tuż u jej zachodnich podnóży przepływa potok Brzezińska Rzeka. Wąwóz porośnięty jest lasem[1]. Skale tej nadano nazwę Skałka w Żbiku[5] lub Skała Żbik[4]. Na jej zachodniej ścianie są trzy nyże jedna nad drugą; w najwyższej Schronisko z Matką Boską jest kapliczka Matki Boskiej, w środkowej (Schronisko pod Matką Boską Środkowe) tablica pamiątkowa z okazji stulecia spotkań modlitewnych pod skałą, w najniższym (Wielki Okap pod Matką Boską) jest wykuta tablica dziękczynna z 1905 roku, tutaj też składane są kwiaty[2].

Schronisko pod Matką Boską Środkowe to płytkie zagłębienie w połowie wysokości skały. Powstało w wapieniach pochodzących z późnej jury wskutek przepływu wody w warunkach freatycznych i jest pochodzenia krasowego. U podstawy otworu jest zaklęśnięcie skały będące pozostałością komina krasowego, który łączy to schronisko z Wielkim Okapem pod Matką Boską. Brak nacieków, dno jest pokryte kamieniami, a ściany schroniska skorodowane. Wnętrze jest wypełnione ostrokrawędzistym gruzem wapiennym[2].

Jaskinia znana jest od dawna. Nie stwierdzono w niej żadnych zwierząt ani roślin[2].

Skała z trzema nyżami jedna nad drugą

Przypisy

  1. 1 2 Geoportal. Mapa lotnicza [online] [dostęp 2024-09-02].
  2. 1 2 3 4 Adam Polonius, Schronisko pod Matką Boską Środkowe, Jerzy Grodzicki (red.), [w:] Jaskinie Polski [online], Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy [dostęp 2024-09-02].
  3. Jerzy Kondracki, Geografia regionalna Polski, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998, s. 252–256, ISBN 83-01-12479-2.
  4. 1 2 Skałki Żbik [online], Geotyda [dostęp 2024-09-01].
  5. Grzegorz Rettinger, Jura Południowa: przewodnik wspinaczkowy, wyd. 5, Kraków: RING, 2024, ISBN 978-83-956983-0-9.