Skrzynka (województwo dolnośląskie)

Skrzynka
wieś
Ilustracja
Kościół św. Bartłomieja w Skrzynce
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Powiat

kłodzki

Gmina

Lądek-Zdrój

Wysokość

380-450[1] m n.p.m.

Liczba ludności (III 2011)

362[2]

Strefa numeracyjna

74

Kod pocztowy

57-541[3]

Tablice rejestracyjne

DKL

SIMC

0853197

Położenie na mapie gminy Lądek-Zdrój
Mapa konturowa gminy Lądek-Zdrój, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Skrzynka”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Skrzynka”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Skrzynka”
Położenie na mapie powiatu kłodzkiego
Mapa konturowa powiatu kłodzkiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Skrzynka”
Ziemia50°22′11″N 16°46′39″E/50,369722 16,777500[4]
Remiza OSP
Kaplica domkowa w Skrzynce

Skrzynka (niem. Heinzendorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Lądek-Zdrój.

W przeszłości do wsi należał przysiółek Chszczonów (niem. Ziegeldorf)[5]. Obecnie nazwa niestandaryzowana. W granicach wsi.

Położenie

Skrzynka to długa wieś łańcuchowa leżąca w Górach Złotych, w dolinie Skrzynczany, na granicy z Doliny Białej Lądeckiej, na wysokości około 380–450 m n.p.m.[1]

Od nazwy miejscowości pochodzi nazwa jednostki geologicznej – strefy Złoty Stok–Skrzynka; jest to podrzędne wydzielenie metamorfiku Lądka–Śnieżnika[6].

Podział administracyjny

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie wałbrzyskim.

Historia

Skrzynka powstała w XIV wieku, w roku 1360 przeszła na własność rodziny von Pannvitzów[7]. W okresie tym istniał już we wsi kościół parafialny i wolne sędziostwo. Po wybuchu wojny trzydziestoletniej okoliczni chłopi zbuntowali się przeciwko przymusowemu wprowadzeniu katolicyzmu i wywołali niewielkie powstanie, które zostało krwawo stłumione[7]. Pod Skrzynką w 1622 roku miała miejsce jedna z potyczek, w której zginęło 129 chłopów[7]. W 1840 roku we wsi było kilka młynów wodnych i wytwórni oleju, tartak, cegielnia, wapiennik oraz składy piwa z browarów w Trzebieszowicach i we Wrocławiu[7]. W połowie XIX wieku zlikwidowano tutejszą parafię i włączono Skrzynkę w obręb parafii w Trzebieszowicach[7].
Po 1945 roku Skrzynka pozostała typową wsią rolniczą, w 1978 roku było tu 67 gospodarstw rolnych, w 1988 roku ich liczba spadła do 59[1].

Zabytki

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisany jest[8]:

  • kościół św. Bartłomieja w Skrzynce, filialny, wzniesiony w połowie XVIII wieku, z wykorzystaniem murów poprzedniej XVI-wiecznej świątyni[7]. Jest to barokowa budowla jednonawowa z wielobocznym prezbiterium i masywną wieżą nakrytą cebulastym hełmem. We wnętrzu zachował się ołtarz z 1640 roku, pochodzący z poprzedniej świątyni, XVIII-wieczne rzeźby i ambona z początku XIX wieku[7].

Kultura

Od 1978 roku w miejscowości działa ludowy zespół folklorystyczny Skrzynczanki[9].

Osoby związane ze Skrzynką

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Słownik geografii turystycznej Sudetów. redakcja Marek Staffa. T. 17: Góry Złote. Wrocław: Wydawnictwo I-BiS, 1993, s. 201-204. ISBN 83-85773-01-0.
  2. ↑ GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  3. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1175 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  4. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 124157
  5. ↑ Zarządzenie Ministra Administracji Publicznej z dnia 4 kwietnia 1950 r. o przywróceniu i ustaleniu nazw miejscowości. [online], isap.sejm.gov.pl [dostęp 2023-08-01].
  6. ↑ Maria Kozłowska-Koch, Polimetamorfity strefy tektonicznej Złoty Stok – Skrzynka w Sudetach, „Geologia Sudetica”, 8 (1), 1973, s. 121–154 [dostęp 2025-03-20] (ang.).
  7. 1 2 3 4 5 6 7 Waldemar Brygier, Tomasz Dudziak: Ziemia Kłodzka. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2010, s. XXX. ISBN 978-83-89188-95-3.
  8. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo dolnośląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 stycznia 2025, s. 92 [dostęp 2025-04-26].
  9. ↑ Zespół ludowy SKRZYNCZANKI. [dostęp 2018-06-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-06-12)].

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.