Sośnica (województwo podkarpackie)

Sośnica
wieś
Ilustracja
Panorama miejscowości
Państwo

 Polska

Województwo

 podkarpackie

Powiat

jarosławski

Gmina

Radymno

Liczba ludności (2020)

1423[1]

Strefa numeracyjna

16

Kod pocztowy

37-555[2]

Tablice rejestracyjne

RJA

SIMC

0609907[3]

Położenie na mapie gminy wiejskiej Radymno
Mapa konturowa gminy wiejskiej Radymno, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Sośnica”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Sośnica”
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa konturowa województwa podkarpackiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Sośnica”
Położenie na mapie powiatu jarosławskiego
Mapa konturowa powiatu jarosławskiego, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Sośnica”
Ziemia49°54′01″N 22°52′33″E/49,900278 22,875833[4]
Sośnica, szkoła
Pomnik 600-lecia Sośnicy

Sośnicawieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Radymno[5][3]. Położona na lewym brzegu rzeki San jest jedną z większych wsią Gminy Radymno.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie przemyskim.

Historia

Miejscowość po raz pierwszy była wzmiankowana w 1408 roku[6]. W roku 1450 właścicielem wsi był Jan z Pilczy wnuk Ottona i syn Elżbiety Granowskiej trzeciej żony Władysława Jagiełły[7]. W 1478 roku wieś odziedziczył jego najmłodszy syn Otto, późniejszy podkomorzy lubelski[8]. W 1511 roku właścicielem jest Stanisław Pilecki (Oczyc)[9]. W rękach Pileckich pozostała prawdopodobnie do1579 roku, gdy wieś kupił Konstanty Korniakt, kupiec grecki pochodzący z Krety. W 1589 roku miejscowość leżała w ziemi przemyskiej województwa ruskiego[10]. W 1593 roku książę Aleksander Ostrogski (1571–1603) herbu Ostrogski, wojewoda wołyński, wyswobodził Jarosław z rąk Tatarów, atakując w kierunku Sośnicy.

W 1601 Hieronim Jazłowiecki prawował się przed Trybunałem Koronnym w Lublinie z Konstantym Korniaktem, jednak zmuszony był ustąpić mu Sośnicę[11]. Przez cały XVII wiek i na początku XVIII właścicielami była rodzina Korniaktów herbu Krucini. W 1603 zamek i wieś zostały najechane i złupione przez Stanisława Stadnickiego „diabła łańcuckiego” w czasie prowadzonej przez niego prywatnej wojny z Korniaktami, a właściciel Konstanty Korniakt Młodszy pojmany i uwięziony na zamku w Łańcucie.

W wydanym w 1786 r. dziełku pt. „Geografia (...) Galicyi i Lodomeryi” autorstwa hr. Ewarysta Andrzeja Kuropatnickiego czytamy: Sośnica. Wieś sławna najlepszym portem nad Sanem, stąd wiele statków z sobą naładowanych idzie na Wisłę. Jest teraz dziedziczna domu hrabiów Mniszchów.[12]. W XIX wieku Sośnica należała do Lubomirskich[6].

W II Rzeczypospolitej wieś w powiecie jarosławskim województwa lwowskiego. Do 1939 roku we wsi znajdował się dwór, którego właścicielami byli Ludgarda Stadnicka oraz Adam Stadnicki. W latach 1945–1946 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 6 Polaków, paląc 280 gospodarstw, które pozostały po Ukraińcach przesiedlonych do ZSRR[13].

Przed II wojną światową kierownikiem szkoły w Sośnicy był kpt. Władysław Ważny ps. „Tygrys”, późniejszy bohater walki wywiadowczej przeciwko niemieckim wyrzutniom V1 i V2 we Francji[14].

Zabytki

  • ruiny zbudowanego w XVI wieku zamku w Sośnicy, nr rejestru zabytków A-979 z 19.12.1994 roku, ul. Zamkowa 13[6][15]

Części wsi

Integralne części wsi Sośnica[5][3]
SIMCNazwaRodzaj
0609913Blok Czerwonyczęść wsi
0609920Błonieczęść wsi
0609936Czworakiczęść wsi
0609942Pod Świętemczęść wsi
0609959Rynekczęść wsi
0609965Zatorzeczęść wsi
0609971Zazamczeczęść wsi

Osoby związane z miejscowością

  • Tadeusz Kensy – działacz przedsierpniowej opozycji demokratycznej w PRL i działacz „pierwszej” „Solidarności”.

Przypisy

  1. Raport o stanie gminy za rok 2020. Stan ludności 31.12.2020 str.5 [dostęp 2022-01-02]
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1187 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. 1 2 3 GUS. Rejestr TERYT
  4. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 126973
  5. 1 2 Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. 1 2 3 https://zabytek.pl/pl/obiekty/g-298768/dokumenty/PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_18_EN.315133/5
  7. Termini terrestres Przeworscenses 1450. w: Akta Grodzkie i Ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z Archiwów tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie wydane staraniem Galicyjskiego Wydziału Krajowego. T. 13. 1888. s. .
  8. Akta Grodzkie i Ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z Archiwów tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie wydane staraniem Galicyjskiego Wydziału Krajowego. T. 19. Termini terrestres Przeworscenses 1478.
  9. Akta Grodzkie i Ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z Archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie wydane staraniem Galicyjskiego Wydziału Krajowego.1880 rok. T. 8.
  10. Aleksander Jabłonowski: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 7. Ziemie ruskie. Ruś Czerwona. Cz. 1, Warszawa 1901, s. 16.
  11. Roman Żelewski: Jazłowiecki Hieronim h. Abdank. [w:] Polski Słownik Biograficzny. T. XI. Wrocław – Warszawa – Kraków : Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1964, zeszyt 48, s. 121.
  12. Ewaryst Andrzej Kuropatnicki: Geografia albo dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi. Wyd. powtórne. Lwów: Nakładem Wojciecha Manieckiego, 1858, s. 35.
  13. Szczepan Siekierka, Henryk Komański, Krzysztof Bulzacki, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie lwowskim 1939–1947, Wrocław: Stowarzyszenie Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów, 2006, s. 277, ISBN 83-85865-17-9, OCLC 77512897.
  14. Kpt. Władysław Ważny (Tygrys). zsrudarozaniecka.pl. [dostęp 2019-09-24].
  15. Bartosz Dawida, Zamek Sośnica [online], ZamkoMania - Polskie zamki dwory obronne [dostęp 2024-11-07] (pol.).

Linki zewnętrzne