Względna przenikalność elektryczna

Względna przenikalność elektryczna (daw. stała dielektryczna[1]) – bezwymiarowa wielkość określająca ilokrotnie przenikalność elektryczna danego ośrodka jest większa od przenikalności elektrycznej próżni

Z definicji wynika, że w próżni εr ma wartość 1. W zmiennym polu elektrycznym względna przenikalność elektryczna zależy od częstotliwości zmian tego pola. Przenikalność w stałym polu elektrycznym nazywamy przenikalnością statyczną.

Względna przenikalność elektryczna substancji jest tym większa im większa jest podatność elektryczna tej substancji zgodnie z zależnością:

Wartość względnej przenikalności elektrycznej

Zależność temperaturowa względnej statycznej przenikalności elektrycznej wody (ciecz, ciśnienie 10 MPa)

Dielektryki, w zależności od wewnętrznej budowy (np. polarności cząsteczek) mają przenikalność w zakresie od kilku do kilkudziesięciu. Substancje o anormalnie wysokiej przenikalności nazywamy ferroelektrykami. Wartości względnej przenikalności dla niektórych substancji przedstawia tabela

Substancjaεr
próżnia1
powietrze1,00054
teflon2,1
polietylen2,25
polistyren2,4–2,7
dwusiarczek węgla2,6
lód100
papier3,5
krzemionka3,9
beton4,5
guma7
diament5,5–10
sól kuchenna3–15
grafit10–15
krzem11,68
amoniak26–22–20–17
(−80 ÷ –40 ÷ 0 ÷ 20 °C)
alkohol metylowy30
gliceryna41,2–47–42,5
(0–20–25 °C)
woda88–80,1–55,3–34,5
(0–20–100–200 °C)
kwas fluorowodorowy83,6 (0 °C)
kwas siarkowy84–100
(20–25 °C)
cyjanowodór158,0–2,3
(0–21 °C)
tlenek tytanu(IV)86–173
ferroelektryki>1000

Sposób pomiaru

Najprostszym sposobem wyznaczenia przenikalności elektrycznej badanej substancji jest zaobserwowanie jej wpływu na pojemność kondensatora. Wzór na pojemność kondensatora płaskiego ma postać:

gdzie:

– powierzchnia okładek kondensatora,
– odległość między okładkami.

Dla kondensatora próżniowego (~powietrznego) wzór ten zmienia się do postaci:

Dzieląc stronami oba równania, otrzymamy:

Przypisy

  1. dielektryczna stała, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2013-08-30].