Stefanów (powiat garwoliński)

Stefanów
wieś
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 mazowieckie

Powiat

garwoliński

Gmina

Żelechów

Liczba ludności (2023)

492[1]

Strefa numeracyjna

25

Kod pocztowy

08-430[2]

Tablice rejestracyjne

WG

SIMC

0697018[3]

Położenie na mapie gminy Żelechów
Mapa konturowa gminy Żelechów, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Stefanów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej znajduje się punkt z opisem „Stefanów”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Stefanów”
Położenie na mapie powiatu garwolińskiego
Mapa konturowa powiatu garwolińskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Stefanów”
Ziemia51°47′07″N 21°49′17″E/51,785278 21,821389[4]

Stefanów – wieś sołecka[5] w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Żelechów[6][3].

W skład sołectwa Stefanów wchodzi także wieś Budki.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa siedleckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Żelechowie.

Części wsi

Integralne części wsi Stefanów[6][3]
SIMCNazwaRodzaj
0697030Kałuskieczęść wsi
0697053Podwierzbieczęść wsi

Mieszkańcy wyróżniają jeszcze Kontrowers jako część wsi

Historia

Tereny te były zamieszkane już w czasach prehistorycznych. Najstarsze znaleziska pochodzą z okresu kultury amfor kulistych (2700-2200 lat p.n.e.). Są to m.in. krzemienne siekierki, noże i dłutko, kamienne toporki i fragmenty glinianych naczyń.

Pierwsza znana wzmianka pochodzi z 1776 roku, wspomniana jest tam osada leśna Budki Francdorf. Wieś nazywała się pierwotnie Francdorf, Franzdorf, Fransdorf. Nazwa pochodzi od niemieckiego imienia Franz (Franciszek) i słowa Dorf oznaczającego wieś. Miejscowość była bowiem zasiedlona początkowo głównie przez Niemców. Byli to osadnicy, którym dziedzic żelechowski, Ignacy Wyssogota Zakrzewski, sprzedał tutejsze lasy, aby je wykarczowali i się tu osiedlili. W spisie z 1827 roku Fransdorf liczył już 80 gospodarstw i 638 mieszkańców. Z racji rozległości i przeprowadzenia w 1880 roku szosy z Żelechowa do Sobolewa, przyjął się podział na Franzdorf I (obecny Stefanów) i Franzdorf II (obecny Piastów). W 1881 roku Franzdorf I liczył 64 gospodarstwa, 569 mieszkańców i 1462 morgi powierzchni.

W czasie I wojny światowej tutejszych Niemców władze carskie wywiozły w głąb Rosji. Później, w okresie międzywojennym mieszkało tam tylko 13 rodzin niemieckich. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, 7 lipca 1919 roku nastąpiła zmiana nazwy miejscowości Franzdorf I na Stefanów[7]. Nie są jasne przyczyny, dla których nową nazwą nie został Franciszków. Reszta tutejszych Niemców została ewakuowana do Rzeszy w 1942 roku. Syn nauczyciela tutejszej szkoły, Sławomir Kot, zginął rozstrzelany za działalność konspiracyjną 13 stycznia 1944 roku w Warszawie. W tym samym roku Józef Choroś został zesłany na dziesięć do lat do łagrów w ZSRR.

W okresie PRL, w 1958 roku przeprowadzono elektryfikację i założono straż pożarną. W 1963 roku wybudowano zlewnię mleka. W latach 70. wykonano meliorację. Po 1989 roku do wsi doprowadzono telefony i wodociąg (1999). W 2003 roku wybudowano nową remizę strażacką.

Zabytki

  • kaplica pw. Matki Boskiej Częstochowskiej, dawny kościół ewangelicko-augsburski wybudowany około 1905 roku
  • pozostałości dawnego, protestanckiego cmentarza niemieckiego o powierzchni 20 arów

Bibliografia

  • "Stefanów", Jan Zduńczyk, Żelechowiak nr 2/2006

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Raport o stanie gminy Żelechów w 2023. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2023 s. 8
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1206 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. 1 2 3 GUS. Rejestr TERYT
  4. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 130967
  5. ↑ Strona Żelechowa, sołectwa
  6. 1 2 Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  7. ↑ Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 7 lipca 1919 r. w sprawie zmiany nazwy wsi "Francdorf I" na "Stefanów" i "Francdorf II" na "Piastów" (Dz. Urz. MSW z 1919 r. Nr 41, poz. 545)
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.