Steganacyna
 | |||||||||
| |||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||
| Wzór sumaryczny |
C24H24O9 | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Masa molowa |
456,44 g/mol | ||||||||
| Identyfikacja | |||||||||
| Numer CAS | |||||||||
| PubChem | |||||||||
| |||||||||
| |||||||||
| |||||||||
Steganacyna (ang. steganacin) – organiczny związek chemiczny, lek cytostatyczny, lakton lignanowy występujący naturalnie w korze łodyg i wyciągu alkoholowym Steganotaenia araliacea rodziny Selerowatych wraz z m.in. stegananginą, steganolidem A, epistegananginą, steganonianami A i B (wszystkie oprócz steganonianu A działają cytostatycznie na różne linie komórek nowotworowych)[1][2].
Dokonano zarówno częściowej, m.in. przez utlenianie steganu[3], jak i totalnej syntezy steganacyny[4][5].
Aktywność farmakologiczna
Steganacyna hamuje polimeryzację tubuliny (przez wiązanie w miejscach typowych dla kolchicyny) in vitro i in vivo[6], jak również powoduje powolną depolimeryzację powstałych mikrotubul. W sposób kompetencyjny hamuje wiązanie kolchicyny do tubuliny, podobnie jak podofilotoksyna. Okazała się mniej toksyczna niż kolchicyna, lecz in vitro o większej aktywności przeciwnowotworowej[2]. Aktywna wobec modelu białaczki P388 (dootrzewnowo) u myszy CD2F1 (CDF1) oraz in vitro wobec komórek ludzkiego raka nosogardzieli (KB). Hamuje też namnażanie się komórek linii HeLa in vitro[7].
| Środek | ID100[10−6 M] | ID50[10−6 M] |
|---|---|---|
| Podofilotoksyna | 5 | 2 |
| Steganacyna | 7 | 2 |
| Kolchicyna | 10 | 8 |
| Steganganina | 20 | 5 |
| Steganol | powyżej 100 nie testowano | 100 |
| Steganon | powyżej 100 nie testowano | 100 |
Poszukuje się też pochodnych o korzystniejszej właściwościach farmakologicznych, np. glikozydowych (−)-steganolu[9], pochodnych azowych[10] i innych[11][12][13].
| Związek chemiczny | R1 | R2 |
|---|---|---|---|
| Steganacyna | OCOCH3 | H | |
| Steganangina | OCO | H | |
| Steganol | OH | H | |
| Steganon | O |
Przypisy
- ↑ Kupchan et al. Tumor inhibitors. LXXXX. Steganacin and steganangin, novel antileukemic lignan lactones from Steganotaenia araliacea. „J Am Chem Soc”. 95 (4), s. 1335–6, luty 1973. DOI: 10.1021/ja00785a054.
- 1 2 Wickramaratne et al. Novel Antimitotic Dibenzocyclo-Octadiene Llignan Constituents of the Stem Bark of Steganotaenia araliacea. „J Nat Prod”. 56 (12), s. 2083–90, grudzień 1993. DOI: 10.1021/np50102a009.
- ↑ Ishiguro et al. Stereoselective reactions. VIII. Stereochemical requirement for the benzylic oxidation of lignan lactone. A highly selective synthesis of the antitumor lignan lactone steganacin by the oxidation of stegane. „Chem Pharm Bull (Tokyo)”. 33 (2), s. 609–17, luty 1985. PMID: 2990746.
- ↑ AS Kende, LS Liebeskind. Letter: Total synthesis of (+/-)-steganacin. „Am Chem Soc”. 98 (1), s. 267–8, 1976-01-07. PMID: 1244373.
- ↑ D Becker, LR Hughes, RA Raphael. Total synthesis of the antileukaemic lignan (+/-)-steganacin. „Chem Soc Perkin 1”. 14, s. 1674–81, 1977. PMID: 561104.
- ↑ DL Sackett. Podophyllotoxin, steganacin and combretastatin: natural products that bind at the colchicine site of tubulin. „Pharmacol Ther”. 59 (2), s. 163–228, sierpień 1993. DOI: 10.1016/0163-7258(93)90044-E.
- ↑ PB Schiff, AS Kende, SB Horwitz. Steganacin: an inhibitor of HeLa cell growth and microtubule assembly in vitro. „Biochem Biophys Res Commun”. 85 (2), s. 737–46, 1978-11-29. PMID: 736931.
- ↑ RW Wang, LI Rebhum, SM Kupchan. Antimitotic and antitubulin activity of the tumor inhibitor steganacin. „Cancer Res”. 37 (9), s. 3071–9, sierpień 1977.
- ↑ Houlbert et al. Preparation, Etude Stereochimique et Evaluation de l'Activite Antileucemique de Derives Glucosidiques du (-)-Steganol. „J Nat Prod”. 48 (3), s. 345–56, maj 1985. DOI: 10.1021/np50039a001. (fr.).
- ↑ Mont et al. Diversity Oriented Microwave-Assisted Synthesis of (-)-Steganacin Aza-Analogues. „J Org Chem”. 73 (19), s. 7509–16, 2008-08-28. DOI: 10.1021/jo801290j.
- ↑ Bergemann et al. Novel B-ring modified allocolchicinoids of the NCME series: design, synthesis, antimicrotubule activity and cytotoxicity. „Bioorg Med Chem”. 11 (7), s. 1269–81, 2003-04-03. PMID: 12628654.
- ↑ Imperio et al. Replacement of the lactone moiety on podophyllotoxin and steganacin analogues with a 1,5-disubstituted 1,2,3-triazole via ruthenium-catalyzed click chemistry. „Bioorg Med Chem”. 15 (21), s. 6748–57, 2007-11-01. DOI: 10.1016/j.bmc.2007.08.020. PMID: 17765552.
- ↑ Laurent et al. New two-step sequence involving a hetero-Diels–Alder and a nonphenolic oxidative coupling reaction: a convergent access to analogs of steganacin. „Tetrahedron Letters”. 52 (14), s. 1608–11, 2011-04-06. DOI: 10.1016/j.tetlet.2011.01.097.
Bibliografia
- Kupchan et al. Tumor inhibitors. LXXXX. Steganacin and steganangin, novel antileukemic lignan lactones from Steganotaenia araliacea. „J Am Chem Soc”. 95 (4), s. 1335–6, luty 1973. DOI: 10.1021/ja00785a054.
- RW Wang, LI Rebhum, SM Kupchan. Antimitotic and antitubulin activity of the tumor inhibitor steganacin. „Cancer Res”. 37 (9), s. 3071–9, sierpień 1977.
- DL Sackett. Podophyllotoxin, steganacin and combretastatin: natural products that bind at the colchicine site of tubulin. „Pharmacol Ther”. 59 (2), s. 163–228, sierpień 1993. DOI: 10.1016/0163-7258(93)90044-E.
- DL Martins. Acoplamentos de Kumada-Corriu-Tamao Catalisados por Ni e Pd: Uma Ferramenta Importante para a Síntese de Biarilas. „Rev Virtual Quim”. 2 (4), s. 231–61, 2010. DOI: 10.5935/1984-6835.20100023. (hiszp.).
Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.