Stożkówka sześciokątnozarodnikowa
 Eksykat stożkówki sześciokątnozarodnikowej | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
stożkówka sześciokątnozarodnikowa |
| Nazwa systematyczna | |
| Conocybe hexagonospora Métrod ex Hauskn. & Enderle Öst. Z. Pilzk. 2: 40 (1993) | |
Stożkówka sześciokątnozarodnikowa (Conocybe hexagonospora Métrod ex Hauskn. & Enderle) – gatunek grzybów z rodziny gnojankowatych (Bolbitiaceae)[1].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Conocybe, Bolbitiaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Autorami diagnozy tego gatunku są Georges Métrod, Anton Hausknecht i Manfred Enderle[1]. Polską nazwę podaje internetowy atlas grzybów. Epitet gatunkowy jest tłumaczeniem nazwy naukowej[2].
Morfologia
Szerokość 4–20 mm, początkowo dzwonkowaty, później stożkowato-dzwonkowaty, dzwonkowato-wypukły, stożkowato-wypukły do wypukłego, z niewielkim garbkiem. Powierzchnia gładka lub lekko owłosion. Jest higrofaniczny, prążkowany do 1/3 prminienia i więcej, pomarańczowobrązowy, jasno ochrowobrązowy, jasno żółtawobrązowy lub miodowobrązowy, w środku ciemniejszy, do rdzawobrązowego, po wyschnięciu jasnożółty lub jasno żółtawoochrowy[3].
Wąsko przyrośnięte do prawie wolnych, średnio gęste lub rzadkie, L = 20–27, l = 1–3(–7), o szerokości do 3 mm, brzuchate, początkowo jasnobrązowe, później jasnobrązowe do rdzawobrązowych. Krawędzie drobno kłaczkowate[3].
Wysokość 30–75 mm, grubość 1–2 mm, cylindryczny z maczugowatą podstawą, pusty. Powierzchnia lekko podłużnie owłosiono-prążkowana, początkowo biała z brązowawym odcieniem, później ciemniejąca od podstawy w górę, kremowa, ochrowa lub jasnobrązowa[3]
W kapeluszu o grubości do 1,5 mm, białawy z ochrowobrązowym odcieniem, w trzonie ciemniejszy, bladobrązowy, jasnobrązowy u podstawy. Zapach i smak niewyraźne[3].
- Cechy mikroskopowe
Zarodniki 8,5–12 × 5,5–7,5 × 5–6,5 µm, Qav = 1,48, wyraźnie sześciokątne. Podstawki 4-zarodnikowe, 14,5–19 × 7–9,5 µm, maczugowate, 4-zarodnikowe. Cheilocystydy w kształcie kręgli, 14,5–20 × 6–7,5 µm, z szyjką 3 × 1,5 µm i główką o szerokości 3-4 µm. Pleurocystyd brak. Kaulocystydy dwóch rodajów: kulisto-maczugowate, maczugowate i butelkowate, 9,5–22,0 × 5,5–7,0 μm i włoskowate, do 85,0 × 1,5–2,0 μm[3].
- Gatunki podobne
Jest bardzo podobna do stożkówki soczewkowatozarodnikowej (Conocybe lenticulospora). Odróżnia się od niej wyraźnie sześciokątnymi zarodnikami (stożkówka soczewkowatozarodnikowa ma zarodniki lekko kanciaste lub szeroko elipsoidalne)[4].
Występowanie i siedlisko
Podano stanowiska stożkówki sześciokątnozarodnikowej w Europie i w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej[5]. W Europie szeroko rozprzestrzeniony w regionach górskich[3]. Brak tego gatunku w opracowanej w 2003 roku przez Władysława Wojewodę „Krytycznej liście wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski”[6], ale podano wiele jego stanowisk w późniejszych latach[2].
Naziemny grzyb saprotroficzny. Występuje samotnie lub w małych grupach na glebie wśród mchów w lasach liściastych i mieszanych, jesienią[3].
Przypisy
- 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2025-01-05] (ang.).
- 1 2 Conocybe hexagonospora (stożkówka sześciokątnozarodnikowa) [online], grzyby.pl [dostęp 2025-01-05] (pol.).
- 1 2 3 4 5 6 7 Mykoma P. Prydiuk, Some Conocybe species rare or new for Ukraine. 2. Section Conocybe, „Österr. Z. Pilzk.”, 23, 2014, s. 66–68 [dostęp 2025-01-05].
- ↑ K. Amandeep, N.S. Atri, K. Munruchi, Diversity of species of the genus Conocybe (Bolbitiaceae, Agaricales) collected on dung from Punjab, India, „{{{czasopismo}}}”, 6 (1), Mycosphere, 2015, s. 19–42, DOI: 10.5943/mycosphere/6/1/4.
- ↑ Występowanie Conocybe hexagonospora na świecie (mapa) [online], gbif/ [dostęp 2025-01-05] (ang.).
- ↑ Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 135–144, ISBN 83-89648-09-1.