Sulcacis bidentulus

	Sulcacis bidentulus
	(Rosenhauer, 1847)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Rząd	chrząszcze
Podrząd	chrząszcze wielożerne
Nadrodzina	czarnuchy
Rodzina	czerwikowate
Podrodzina	Ciinae
Rodzaj	Sulcacis
Gatunek	Sulcacis bidentulus
Synonimy
	Cis bidentulus Rosenhauer, 1847; Entypocis bidentulus (Rosenhauer, 1847); Cis alpinus Mellié, 1848;
	Cis bidentulus Rosenhauer, 1847; Entypocis bidentulus (Rosenhauer, 1847); Cis alpinus Mellié, 1848;

Sulcacis bidentulus – gatunek chrząszcza z rodziny czerwikowatych.

Taksonomia

Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1847 roku przez Wilhelma Gottloba Rosenhauera pod nazwą Cis bidentulus^[1].

Morfologia

Chrząszcz o wydłużonym ciele długości od 1,4 do 2 mm. Głowa jest ciemnobrązowa, u samców z dwoma ostrymi ząbkami na nadustku. Czułki są jasnobrązowawe z ciemniejszymi buławkami; zbudowane są z dziesięciu członów, z których trzeci jest znacznie dłuższy niż czwarty, szósty i siódmy są silnie poprzeczne, a trzy ostatnie formują buławkę. Przedplecze jest ciemnobrązowe, matowe, szagrynowane, stosunkowo delikatnie i drobno punktowane, dość skąpo porośnięte krótkimi, jasnymi łuskami. Pokrywy są brązowe, czasem z ciemniejszym przodem, gęsto i trochę silniej punktowane, porośnięte dość długimi, sterczącymi, białymi łuskami nieułożonymi w szeregi. Odnóża są brązowawe. Golenie odnóży przedniej pary są ku szczytom zaokrąglone, na wierzchołkach i krawędziach zewnętrznych gęsto porośnięte mocnymi, kolcowatymi szczecinkami. Golenie pozostałych par mają w kątach zewnętrzno-wierzchołkowych szczecinki z zadziorami^[2].

Ekologia i występowanie

Owad saproksyliczny. Zarówno larwy, jak i postacie dorosłe bytują w owocnikach hub rosnących na topolach i wierzbach, a rzadziej lipach, bukach, czeremchach czy orzechach. Preferują włochatkę jasną, ale znajdowane były także w żagwi ciemnonogiej^[3]^[2]^[4]. Niekiedy współwystępuje z Cis comptus^[3]

Gatunek palearktyczny, znany z Francji, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Rumunii, Bułgarii, Chorwacji oraz europejskiej i syberyjskiej części Rosji^[1]. W Polsce jest rzadko spotykany^[4]. Na „Czerwonej liście gatunków zagrożonych Republiki Czeskiej” umieszczony został jako gatunek narażony na wymarcie (VU)^[5]. Taki sam status otrzymał na „Czerwonej liście chrząszczy województwa śląskiego”^[6].

Przypisy

1 2 J. Jelínek: Ciidae. W: Catalogue of Palaearctic Coleoptera Volume 5. Tenebrionoidea. I. Löbl, A. Smetama (red.). Wyd. Apollo Books. Stenstrup: 2008, s. 55–62.
1 2 Von Arved Lompe: Gattung Sulcacis Dury. [w:] Käfer Europas [on-line]. 2021. [dostęp 2024-03-01].
1 2 R. Królik, R. Ruta, R. Matusiak. Nowe stanowiska chrząszczy z rodzaju Sulcacis Dury, 1917 (Coleoptera: Ciidae) w Polsce. „Wiadomości Entomologiczne”. 24 (4), s. 227-233, 2005.
1 2 B. Burakowski, M. Mroczkowski, J. Stefańska: Katalog Fauny Polski. Tom XXIII, zeszyt 14. Chrząszcze – Coleoptera. Cucujoidea, część 3.. Warszawa: 1987.
↑ Jan Farkač, David Král, Martin Škorupík: Červený seznam ohrožených druhů České republiky. Bezobratlí. List of threatened species in the Czech Republic. Invertebrates.. Praha: Agentura ochrany přírody a krajiny ČR, 2005. ISBN 80-86064-96-4.
↑ Czesław Greń, Roman Królik, Henryk Szołtys. Czerwona lista chrząszczy (Coleoptera) województwa śląskiego.[w:] J. B. Parusel (red.). Czerwone listy wybranych grup zwierząt bezkręgowych województwa śląskiego. „Raporty Opinie”. 6 (4), s. 37–70, 2012. Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska, Katowice.

[cpc-1] 1 2 J. Jelínek: Ciidae. W: Catalogue of Palaearctic Coleoptera Volume 5. Tenebrionoidea. I. Löbl, A. Smetama (red.). Wyd. Apollo Books. Stenstrup: 2008, s. 55–62.

[ke-2] 1 2 Von Arved Lompe: Gattung Sulcacis Dury. [w:] Käfer Europas [on-line]. 2021. [dostęp 2024-03-01].

[krm-3] 1 2 R. Królik, R. Ruta, R. Matusiak. Nowe stanowiska chrząszczy z rodzaju Sulcacis Dury, 1917 (Coleoptera: Ciidae) w Polsce. „Wiadomości Entomologiczne”. 24 (4), s. 227-233, 2005.

[Burakowskietal-4] 1 2 B. Burakowski, M. Mroczkowski, J. Stefańska: Katalog Fauny Polski. Tom XXIII, zeszyt 14. Chrząszcze – Coleoptera. Cucujoidea, część 3.. Warszawa: 1987.

[Farkacetal-5] Jan Farkač, David Král, Martin Škorupík: Červený seznam ohrožených druhů České republiky. Bezobratlí. List of threatened species in the Czech Republic. Invertebrates.. Praha: Agentura ochrany přírody a krajiny ČR, 2005. ISBN 80-86064-96-4.

[Greń-6] Czesław Greń, Roman Królik, Henryk Szołtys. Czerwona lista chrząszczy (Coleoptera) województwa śląskiego.[w:] J. B. Parusel (red.). Czerwone listy wybranych grup zwierząt bezkręgowych województwa śląskiego. „Raporty Opinie”. 6 (4), s. 37–70, 2012. Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska, Katowice.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]