Szczepanów (powiat średzki)

Szczepanów
wieś
Ilustracja
Kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Powiat

średzki

Gmina

Środa Śląska

Liczba ludności (III 2011)

1529[1]

Strefa numeracyjna

71

Kod pocztowy

55-300[2]

Tablice rejestracyjne

DSR

SIMC

0880975

Położenie na mapie gminy Środa Śląska
Mapa konturowa gminy Środa Śląska, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Szczepanów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Szczepanów”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Szczepanów”
Położenie na mapie powiatu średzkiego
Mapa konturowa powiatu średzkiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Szczepanów”
Ziemia51°11′50″N 16°36′34″E/51,197222 16,609444[3]

Szczepanów (niem. Stephansdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Środa Śląska.

Podział administracyjny

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa wrocławskiego.

Położenie

Obok miejscowości przepływa niewielka rzeka Średzka Woda, dopływ Odry

Historia

Wieś wzmiankowana była w 1298/1307 r. jako villa Stephani, niemiecka nazwa to Stephansdorf. W poł. XIV w. działał młyn, Szczepanów dzielił się na Górny na zachodzie i Dolny na wschodzie. Wieś należała do rodów: von Sack, von Schindel, Kanitz, von Kreiselwitz i von Schweinitz. Od XVI w. większość mieszkańców stanowili ewangelicy. W XIX w. w Szczepanowie działały cegielnie, kilkanaście zakładów rzemieślniczych, rozwijało się lniarstwo. W nie istniejącym już folwarku Vogelherd pod Brodnem w 1933 r. utworzono obóz Służby Pracy Rzeszy Reichsarbeitsdienst.

Po 1945 roku w wyniku zmian terytorialnych nastąpiła masowa migracja ludności. Na tereny Dolnego Śląska przyjeżdżały grupy osadników, wysiedlano niemieckich mieszkańców, a w ramach akcji "Wisła" osiedlano przymusowo Ukraińców i Łemków. Pierwszy transport przyjęto 11 sierpnia 1945 r., a 1 października zorganizowano pierwszy oddział Państwowego Urzędu Repatriacyjnego w Środzie Śląskiej. Od tego momentu systematycznie przybywali repatrianci z Obertyna, Woronówki i Jakubowiec (gm. Ludwipol) i Ludwipola, Monasterzysk, Tłustego i Hołowczyńc koło Zaleszczyk, Tarnopola, Drohobycza i Borszczowa, Rohatyna, Skałatu i Wieńca, Kopyczyńca, Czortkowa, Równego, Grzymałowa, a także przesiedleńcy z okolic Brzeska, Krakowa, Będzina i Radomska.[4]

Zabytki

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są[5]:

  • kościół parafialny pw. św. Szczepana, z pierwszej poł. XV w., przebudowany w l. 1571 i 1617. Świątynia wzmiankowana w 1333, 1399 i 1418. W obecnej postaci od 1517. Portal późnogotycki z piaskowca i dwa portale późnorenesansowe. Wewnątrz prezbiterium fragmenty dekoracji sgraffitowej, barokowy ołtarz główny, ołtarze boczne, ambona, ławki, chrzcielnica, nagrobki kamienne z XVI i XVII w. w tym Martina Schindlera i jego żony, Hansa von Kanitz (1617), małżeństwa Bocków (1619)[6].
  • kościół ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki kościół pomocniczy pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, z lat 1864-67
  • zespół pałacowy i folwarczny:
    • pałac, zbudowany u schyłku XVII w. w stylu barokowym, przebudowany w XVIII w. na przełomie XIX i XX w. dobudowano piętro. W środku znajdują się stiukowe ozdoby
    • park, z XVIII-XIX w.
    • folwark, z drugiej połowy XIX w.:

Linia kolejowa

Wzdłuż południowej granicy wsi przebiega linia kolejowa E-30, należąca do III Paneuropejskiego Korytarza Transportowego, łączącego Niemcy, Polskę i Ukrainę. Linia biegnie przez Polskę na trasie od granicy z Niemcami przez Zgorzelec do granicy z Ukrainą w Medyce. Na pobliskiej stacji kolejowej Środa Śląska zatrzymują się pociągi osobowe. Niegdyś pociągi dojeżdżały do centrum Środy Śląskiej poprzez odgałęzienie ze Szczepanowa liczące ok. 3 km, które zostało rozebrane.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1270 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 134740
  4. ↑ Szczepanów - wielkie dzieje dolnośląskiej wsi Rościsław Żerelik
  5. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 156. [dostęp 2012-10-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-10-31)].
  6. ↑ Janusz Czerwiński, Ryszard Chanas, Dolny Śląsk - przewodnik, Warszawa: Wyd. Sport i Turystyka, 1977, s. 402.

Bibliografia

  • Czesław Cetwiński, Zabytki architektury w województwie wrocławskim, Wyd. Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu. Wrocław, 1987
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.