Szczurów (województwo mazowieckie)
| wieś | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2023) |
52[1] |
| Strefa numeracyjna |
25 |
| Kod pocztowy |
07-120[2] |
| Tablice rejestracyjne |
WWE |
| SIMC |
0675761[3] |
Położenie na mapie gminy Korytnica _location_map.png) | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa mazowieckiego  | |
Położenie na mapie powiatu węgrowskiego  | |
 52°21′53″N 21°50′28″E/52,364722 21,841111[4] | |
Szczurów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Korytnica[3][5]. Ma status sołectwa[6].
Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela w Pniewniku[7].
Historia
Nazwa wsi jest przeniesieniem nazwy wcześniejszego gniazda rodowego szlacheckiego rodu Szczurowskich herbu Prus[8][9], nieistniejącego dziś (ostatnie wzmianki pochodzą z końca XIX wieku) Szczurowa w ziemi zakroczymskiej (parafia Grodziec), do którego Prusowie przybyli najprawdopodobniej w XIV wieku[10][11].
Szczurowo (do XVII wieku funkcjonowała taka forma nazwy[12]) w ziemi liwskiej (parafia Pniewnik) powstało na części wsi Kąty koło Liwa, którą nabył w pierwszej połowie XV wieku Andrzej ze Szczurowa, co potwierdza zachowany dokument źródłowy z 27 stycznia 1431 roku[13][14][15]. Z kolei dokument księcia mazowieckiego Konrada III Rudego z 1476 roku wymienia w Szczurowie trzech synów Andrzeja, a mianowicie Ścibora, Zbrosława i Piotra[16][17][18]. Zbrosław w roku 1474 otrzymał nadanie od ww. księcia Konrada w Goźdźcu (obecnie Gójszcz) przy granicy z Kałuszynem – obszar dzisiejszych części Gójszcza: Zbrożki i Skrzeki (do XVI wieku Szczurowo)[19][20]. Jego synowie, Piotr i Łukasz, dali początek rodom Gójskich-Skrzeków i Zbrożków, co oznacza, że przedstawiciele dwóch powyższych rodów są rodowcami Szczurowskich i de facto stanowią z nimi jeden ród[21][20]. Potomkowie Ścibora, Piotra oraz najstarszego syna Zbrosława, który pozostał na dziale w Szczurowie w parafii Pniewnik – Jana przyjęli nazwisko Szczurowski, które wykształciło się na przełomie XV i XVI wieku[22][23].
Z zachowanych rejestrów podatkowych wynika, że w roku 1665 w Szczurowie było 7 dymów i mieszkało tam 45 osób[12]. Natomiast w roku 1673 podatkiem objęto już tylko 24 osoby, zaś w roku 1676 ledwie 15 osób[12]. W roku 1790 w Szczurowie było 7 dymów i około 20 osób[24]. W 1827 roku odnotowano w Szczurowie 15 domów i 83 mieszkańców, natomiast w roku 1890 już tylko 10 domów i 17 mieszkańców[25], co zapewne było efektem dwóch powstań narodowych (listopadowego i styczniowego), które bardzo dotknęły ziemię liwską.
W styczniu 2011 roku w Szczurowie były 22 gospodarstwa rolne i 73 mieszkańców[26]; nie mieszkają tam już żadni Szczurowscy.
Przypisy
- ↑ Raport o stanie gminy Korytnica za rok 2023. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2023 s. 3-4
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1254 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
- 1 2 GUS. Wyszukiwarka TERYT
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 134960
- ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
- ↑ Raport o stanie gminy Korytnica za rok 2023. Fundusz sołecki s. 23-24
- ↑ Opis parafii na stronie diecezji
- ↑ Szczurowski 2018 ↓, s. 215-217 i 271-272.
- ↑ Szczurowski 2014 ↓, s. 41-101.
- ↑ Szczurowski 2018 ↓, s. 217.
- ↑ Szczurowski 2012 ↓, s. 34.
- 1 2 3 Szczurowski 2011 ↓, s. 82.
- ↑ Pomniki prawa 1930 ↓.
- ↑ Szczurowski 2014 ↓, s. 52-53.
- ↑ Szczurowski 2018 ↓, s. 271.
- ↑ Lubomirski 1863 ↓, s. 274.
- ↑ Szczurowski 2014 ↓, s. 53-54.
- ↑ Szczurowski 2018 ↓, s. 272.
- ↑ Wierzbowski 1915 ↓.
- 1 2 Szczurowski 2018 ↓, s. 235-236 i 279-280.
- ↑ Szczurowski 2012 ↓, s. 39.
- ↑ Szczurowski 2014 ↓, s. 52 i 57.
- ↑ Szczurowski 2018 ↓, s. 209 i 272.
- ↑ Szczurowski 2011 ↓, s. 82-83.
- ↑ Szczurów 1, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XI: Sochaczew – Szlubowska Wola, Warszawa 1890, s. 867..
- ↑ Szczurowski 2011 ↓, s. 84.
Bibliografia
- Piotr Szczurowski: Ród heraldyczny Prus na Mazowszu w XIII-XVI wieku. Sandomierz: ARMORYKA, 2018.
- Piotr Szczurowski. Historia Szczurowskich – pięć wieków w ziemi liwskiej, zawsze na Mazowszu. „Rocznik Kałuszyński”. zeszyt 14, 2014. Kałuszyn.
- Piotr Szczurowski. Późnośredniowieczne osadnictwo rycerskie w ziemi liwskiej na przykładzie Szczurowa, Żaboklik i Czapli. „Rocznik Liwski”. tom 5, 2012. Liw.
- Piotr Szczurowski. Historia Szczurowa w ziemi liwskiej parafii Pniewnik w świetle najstarszych źródeł pisanych. „Zeszyty Korytnickie”. tom 3, 2011. Korytnica.
- Kodeks dyplomatyczny Księstwa Mazowieckiego. Warszawa: J. T. Lubomirski, 1863. nr LXXXIII.
- Matricularum Regni Poloniae Summaria. T. 1, cz IV. Warszawa: T. Wierzbowski, 1915. nr 1047.
- Metryka Księstwa Mazowieckiego z XV-XVI wieku. T. 2, księga oznaczona nr 334 z lat 1429-1433: Pomniki prawa. T. VI. Warszawa: 1930. nr 267.
