Szydłowiec Śląski

Szydłowiec Śląski
wieś
Ilustracja
Kościół pw. Imienia Marii
Państwo

 Polska

Województwo

 opolskie

Powiat

opolski

Gmina

Niemodlin

Liczba ludności (2011)

122[1]

Strefa numeracyjna

77

Kod pocztowy

49-100[2]

Tablice rejestracyjne

OPO

SIMC

0500211

Położenie na mapie gminy Niemodlin
Mapa konturowa gminy Niemodlin, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Szydłowiec Śląski”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Szydłowiec Śląski”
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa konturowa województwa opolskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Szydłowiec Śląski”
Położenie na mapie powiatu opolskiego
Mapa konturowa powiatu opolskiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Szydłowiec Śląski”
Ziemia50°40′36″N 17°36′19″E/50,676667 17,605278[3]

Szydłowiec Śląski (niem.: Schedlau) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Niemodlin[4].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Dwór na starej pocztówce

Jedna z najmniejszych miejscowości gminy Niemodlin, położona nad Ścinawą Niemodlińską, przy drodze Niemodlin – Gracze.

Pierwsza wzmianka o Szydłowcu Śląskim datowana jest na 1285 rok. W ciągu siedmiu stuleci wioska nosiła kilka nazw (Sydlowitz, Schidalowicz, Holgotha) – najbardziej znana to Schedlau. Przez siedem wieków była w posiadaniu wielu zamożnych rodów. Pozostałością po dawnych dobrach szydłowieckich jest młyn, który jeszcze kilkanaście lat temu był znany w całej okolicy, dziś młyn został przekształcony w budynek mieszkalny.

Od XVIII w. wieś posiadała pieczęć gminna, na której wizerunku przedstawiono stojąca Temidę z opaską na oczach, z mieczem w prawej i wagą w lewej ręce[5]

Pod koniec XIX wieku Szydłowiec liczył ponad 400 mieszkańców, natomiast obecnie wieś zamieszkuje około 100 mieszkańców. Dawniej funkcjonowała tu czteroklasowa szkoła ewangelicka oraz przedszkole, dzisiaj uczniowie dojeżdżają do szkół w Niemodlinie.

Zabytki

Dwór-zamek w Szydłowcu Śląskim, druga połowa XIX w.

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są[6]:

  • kościół rzymskokatolicki filialny pw. Imienia Marii, dawniej ewangelicki, z lat 1616–1617; w czasach reformacji dawny, drewniany kościółek został rozebrany przez miejscowych ewangelików (w 1616 r.), a w jego miejsce postawiono murowany, do dziś dominujący nad wsią. Inicjatorami budowy byli baron Hans von Pückler i jego żona Helena z domu Sedlnicki z Choltic; budowniczym był Antonio Rusco.[7] W latach 50. kościół, zamieniony na kuźnię i warsztat mechaniczny, został gruntownie wyremontowany i odzyskał swoją przedwojenną świetność
  • pozostałości zespołu dworskiego, z XVII w., XIX w.:
    • ruina dworu, od wieku XVI do 1945 r. Szydłowiec był siedzibą rodziny Pücklerów, którzy wznieśli zespół dworski. W jego skład wchodziły oprócz dworu-zamku również gorzelnia, młyn i piekarnia.
    • park; miejscowa legenda głosi, że w roku 1573 w okolicznym parku został rozegrany wielki pojedynek. Wracający wówczas z wojny do domu pan Szydłowca długo grał na rogu, zanim spuszczono mu zwodzony most. Na okres wojennej wyprawy opiekę nad Szydłowcem i młodą żoną zlecił swojemu przyjacielowi. Ten okazał się zdrajcą i zaopiekował się panią Pückler w sposób, który wymagał krwawej zemsty. Pojedynek odbył się tej samej nocy pod jednym z dębów i okazał się śmiertelny dla zdrajcy, a niewierna żona widząc to, odebrała sobie życie. W miejscu gdzie upadła, posadzono dąb, a pod drzewem gdzie odbył się pojedynek, położono ogromny kamień i wykuto napis na wieczną pamiątkę. Kamień leży do dziś, a drzewo rosło przez lata, osiągając obecnie niespotykane rozmiary.
    • ruina kaplicy grobowej.

Przyroda

W Szydłowcu rośnie, wspomniany wyżej, jeden z największych polskich dębów – prawie 600-letni Dąb Pücklera, o ponad 9-metrowym obwodzie[8].

Przypisy

  1. ↑ GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-09-23].
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1260 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 136379
  4. ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. ↑ Aleksandra Starczewska-Wojnar, Odciśnięta pamięć wspólnoty: prawne i komunikatywne funkcje pieczęci gmin wiejskich na przykładzie zachodnich powiatów rejencji opolskiej w latach 1816-1933 = Sealed memory of the community: legal and communicative functions of rural seals based on the example of western districts of the Regierungsbezirk Oppeln in 1816-1933 = Abdrücke eines kollektiven Gedächtnisses: rechtliche und kommunikative Funktionen der Germeindesiegel am Beispiel der westlichen Landkreise der Regierung Oppeln in den Jahren 1816-1933, Archiwalne źródła tożsamości, Opole: Archiwum Państwowe w Opolu : Uniwersytet Opolski, 2020 (4), s. 216, ISBN 978-83-956475-6-7, OCLC on1285427022 [dostęp 2025-04-27] (pol.).
  6. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo opolskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 stycznia 2025, s. 99.
  7. ↑ Gorzelik, J.: Konsekwencje wojny trzydziestoletniej dla protestanckiego dziedzictwa artystycznego na Górnym Śląsku. In: Dziedzictwo górnośląskiej reformacji. katowice 2018, s. 573.
  8. ↑ Rejestr Polskich Drzew Pomnikowych – Dąb Pücklera. [dostęp 2015-12-26].
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.