Triplasius pictus

Triplasius pictus – gatunek muchówki z rodziny bujankowatych i podrodziny Bombyliinae. Zamieszkuje krainę palearktyczną od Półwyspu Iberyjskiego po Iran.

Gatunek ten opisany po raz pierwszy wprowadzony został do literatury w 1768 roku przez Jacoba Christiana Schäffera pod nazwą Bombylivs tertivs, jednak publikacja ta nie spełnia wymagań ICZN, stąd za właściwy uznaje się epitet gatunkowy wprowadzony w 1794 roku przez Georga Wolfganga Franza Panzera w kombinacji Bombylius pictus^[1].

Muchówka ta osiąga od 8 do 11 mm długości ciała o zwartej budowie. W całości porośnięta jest puszystym i długim owłosieniem^[2]. Głowa jest dość mała, znacznie węższa od tułowia, w widoku bocznym mniej więcej trójkątna^[3]. Wyposażona jest w długi, smukły, sterczący ku przodowi ryjek i dość krótkie głaszczki^[3][2]. Owłosienie głowy jest głównie czarne, ale na potylicy czerwonożółte^[2] lub żółte; żółte włoski występować mogą też na twarzy^[4]. Kolor szczecinek zaocznych jest czarny. Oczy złożone u samic są szeroko rozstawione, u samców zaś stykają się ze sobą w jednym punkcie^[2]. Czułki są wąsko rozstawione i mniej więcej tak długie jak głowa^[3], ubarwione brunatnoczarnie, a ich trzeci człon jest u samca liściowato spłaszczony^[2]. Trzonek czułka porastają włoski czarne, zaś nóżkę czarne i złote^[4]. Tułów jest krótki i szeroki^[3], porośnięty włoskami ciemnobrunatnymi, czerwonożółtymi i białymi, u samicy z odcieniem żółtym; w szczególności włoski białe występują po bokach śródplecza. Szczecinki na śródpleczu są czerwonawe, na tarczce zaś czarne^[2]. Skrzydła są przydymione matowoszaro, pokryte licznymi, drobnymi, izolowanymi, ciemnymi plamkami^[2][4]. Żyłka poprzeczna radialno-medialna nie jest krótsza od żyłki poprzecznej medialno-medialnej^[4]. Barwa przezmianek jest brunatna^[2] do czarnej. Odnóża mają czarne i czarno owłosione biodra, czarne nasadowe części ud oraz żółte golenie i stopy^[4]. Odnóża są ponadto opatrzone białymi łuskami^[2]. Odwłok jest krótki i szeroki, szerszy od tułowia^[3], porośnięty głównie włoskami czerwonobrunatnymi, tylko na tylnych krawędziach tergitów czarnymi. Tergity od czwartego do piątego mają po bokach plamy z białych łusek, a niekiedy też białą linię pośrodku^[2].

Owad ciepłolubny. Osobniki dorosłe aktywne są od kwietnia do maja. Odwiedzają kwiaty celem żerowania na nektarze. Latają nisko, lotem zygzakowatym. Chętnie przysiadają na nasłonecznionej powierzchni gleby^[2]. Larwy są parazytoidami pszczół^[3].

Gatunek palearktyczny^[3][1], znany z Portugalii, Hiszpanii, Francji, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Mołdawii, Rumunii, Grecji, europejskiej części Rosji, Turcji, Gruzji, Armenii, Azerbejdżanu^[1], północno-zachodniego Iranu^[4] i Egiptu^[1].