Trzciana (powiat krośnieński)

Trzciana
wieś
Ilustracja
Zabytkowa cerkiew
Państwo

 Polska

Województwo

 podkarpackie

Powiat

krośnieński

Gmina

Dukla

Liczba ludności (2023)

202[1]

Strefa numeracyjna

13

Kod pocztowy

38-450[2]

Tablice rejestracyjne

RKR

SIMC

0350473[3]

Położenie na mapie gminy Dukla
Mapa konturowa gminy Dukla, w centrum znajduje się punkt z opisem „Trzciana”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Trzciana”
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa konturowa województwa podkarpackiego, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Trzciana”
Położenie na mapie powiatu krośnieńskiego
Mapa konturowa powiatu krośnieńskiego, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Trzciana”
Ziemia49°30′06″N 21°41′57″E/49,501667 21,699167[4]

Trzciana – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Dukla[3][5]. Leży nad rzeką Jasiołką.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa krośnieńskiego.

Części wsi

Integralne części wsi Trzciana[3][5]
SIMCNazwaRodzaj
0350480Dółczęść wsi
0350496Góraczęść wsi
0350504Przywsieczęść wsi

Historia

Prawa lokacyjne wołoskie otrzymała Trzciana przed 1505 r. Stanisław Cikowski (kasztelan biecki) (zm. 1576) przeniósł ją na prawo niemieckie za zgodą króla Aleksandra Jagiellończyka. Była własnością Mniszchów i Męcińskich. W XIX w. należała do Cezarego Męcińskiego, h. Poraj (1809 - przed 1890). Przebywały w niej, na wzgórzu Zaśpit, oddziały konfederatów barskich.

W 1914 oddziały austriackie spaliły część wsi, osadzając kilku mieszkańców w obozie w Talerhofie.

W grudniu 1943 r. oddział partyzancki F. Kochana Obłońskiego napadł na kolumnę samochodów niemieckich, zdobywając broń i amunicję. We wrześniu 1944 r. w przyległej części Karpat przebiegały działania wojenne w ramach operacji dukielsko-preszowskiej, w wyniku czego wojska radzieckie wkroczyła na tereny Trzciany.

Zabytkowa cerkiew

We wsi znajduje zabytkowa, dawna cerkiew greckokatolicka pw. Narodzenia Bogurodzicy, z ikonostasem z XIX w. namalowanym przez Jana i Pawła Bogdańskich z Jaślisk. Świątynia z II poł. XVII wieku jest murowana, orientowana, na planie trójdzielnym. Od zachodu dobudowano kruchtę. W dzwonnicy XVI-wieczne dzwony.

Obecnie cerkiew służy jako kościół katolicki, należący do parafii pw. Chrystusa Króla w dekanacie Dukla. Parafia jest obsługiwana przez ojców Bernardynów z Dukli. Do parafii należy także kościół filialny (dawna cerkiew) w Zawadce.

Pustelnia św. Jana z Dukli

"Na Puszczy". Na wzgórzu Zaśpit; ok. 1,5 km od trasy dukielskiej (drogą asfaltową z Trzciany do parkingu pod lasem. Dalej dróżka dochodzi do Pustelni (około 300m).

  • Murowana neogotycka kaplica

Jak głosi legenda, Marii Amelii Mniszchowej z Brühlów, właścicielce Dukli, objawił się we śnie św. Jan, polecając jej wybudować na miejscu swej pustelni kaplicę, co zostało wykonane. W 1769 roku, w czasie Konfederacji Barskiej, Maria Amalia Mniszchowa ufundowała murowaną kaplicę, która jednak spłonęła w 1883 r.

W 1887 roku Cezar Męciński wybudował tymczasową drewnianą kaplicę. W roku 1908 z inicjatywy gwardiana bernardynów w Dukli, Ambrożego Ligasa, wybudowano murowaną kaplicę według projektu bernardyna o. Kamila Żarnowskiego. Znajduje się w niej polichromia przedstawiająca życie św. Jana, namalowana przez sanockiego malarza Władysława Lisowskiego.

Poza tym w pobliżu znajdują się:

  • Dom rekolekcyjny
  • Grota św. Jana z Dukli z uzdrawiającymi źródłami
  • Chata pustelnika
  • Droga Krzyżowa, z "M" – z konstrukcją z ołtarza papieskiego
  • Szlaki turystyczne:
    • szlak turystyczny czerwony wschodniobeskidzki; z Nowej Wsi do Chyroweji Kątów
    • szlak turystyczny zielony na południe do Zyndranowej i Barwinka

W miejscu tym kilkakrotnie przebywał Jan Paweł II, a teraz przebiega tędy szlak papieski.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Strona gminy. Demografia, stan na dzień 31.12.2023 [dostęp 2024-01-30]
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1296 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. 1 2 3 GUS. Wyszukiwarka TERYT
  4. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 140724
  5. 1 2 Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.