Ustrój polityczny Afganistanu

Ustrój polityczny Afganistanu

Ustrój polityczny Islamskiego Emiratu Afganistanu (po 2021)

Po objęciu władzy przez Talibów odrzucona została konstytucja, określająca ustrój Islamskiej Republiki Afganistanu[1]. Prawo i system sądowniczy Islamskiego Emiratu Afganistanu opiera się na talibskiej interpretacji szariatu[1][2]. Rząd Talibów nie jest powszechnie uznawany na arenie międzynarodowej[3]. Głową państwa jest zasiadający w Kandaharze emir Hibatullah Achundzada, sprawujący najwyższą władzę, pełniący funkcję zarówno przywódcy duchowego, jak i politycznego[1][4]. Szefem rządu w Kabulu mułła Hasan Achund[1], który zarządza krajem de facto[4].

Ustrój Islamskiej Republiki Afganistanu[5]

Afganistan jest scentralizowaną republiką prezydencką. Prezydent mianuje rząd, który następnie zatwierdzany jest przez niższą izbę parlamentu[6].

Głowa państwa wybierana jest w głosowaniu powszechnym, absolutną większością głosów na 5-letnią kadencję, którą może sprawować dwukrotnie[6].

Afganistan podzielony jest na 34 prowincje (walijaty). Prowincje dzielą się z kolei na ok. 390 dystryktów. Gubernatorzy prowincji są mianowani przez prezydenta, oni zaś wyznaczają gubernatorów dystryktów. Niezależność gubernatorów jest dość ograniczona – administracja prowincji złożona jest z przedstawicielstw ministerstw centralnych, odpowiedzialnych przed odpowiednimi ministrami w Kabulu[6].

Funkcjonują także rady prowincji oraz dystryktów, wybierane w wyborach powszechnych. Ponadto, wg konstytucji Afganistanu, merowie miast także powinni być wybierani w wyborach powszechnych (z wyjątkiem mera Kabulu, którego mianuje prezydent)[6].

Władza ustawodawcza

Zgromadzenie Narodowe składa się z 249-osobowej izby niższej – Wolesi Dzirga oraz 102-osobowej wyższej izby – Meszrano Dżirga. Członkowie niższej izby wybierani są w wyborach powszechnych, przy wykorzystaniu systemu tzw. pojedynczego, nie przenoszonego głosu, na 5-letnią kadencję. Wybór deputowanych do izby wyższej jest bardziej złożony. Trzydziestu czterech członków wybieranych jest przez legislatury prowincji na okres 4 lat, zaś 34 – przez ciała ustawodawcze dystryktów, na okres 3 lat. Pozostałych 34 mianowanych jest przez prezydenta na okres 5 lat. Do tej pory ukonstytuowanie wyższej izby całkowicie wg tych kryteriów nie było możliwe ze względu na brak ostatecznego wytyczenia granic wszystkich prowincji. W efekcie reprezentanci prowincji byli także wybrani przez legislatywy dystryktów[6].

Władza wykonawcza

Władzę wykonawczą sprawuje prezydent[6].

Sądownictwo

Konstytucja powołała system sądów z Sądem Najwyższym[7].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Afganistan rok po przejęciu władzy przez talibów [online], pism.pl [dostęp 2025-03-02].
  2. ↑ Arwa Ibrahim, Explainer: The Taliban and Islamic law in Afghanistan [online], Al Jazeera [dostęp 2025-03-02] (ang.).
  3. ↑ Afganistan - trzy lata po przejęciu władzy przez talibów. Co się zmieniło? [online], trojka.polskieradio.pl [dostęp 2025-03-02].
  4. 1 2 Jak wygląda dzisiaj Afganistan? To kraj na styku wielu kultur, religii i wpływów | National Geographic [online], www.national-geographic.pl [dostęp 2025-03-02].
  5. ↑ Uznawanej na arenie międzynarodowej
  6. 1 2 3 4 5 6 Afganistan: Informator ekonomiczny [online], Serwis Rzeczypospolitej Polskiej [dostęp 2021-07-03].
  7. ↑ Afganistan. Ustrój polityczny, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-07-04].
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.