Wędzidełko napletka

Wędzidełko napletka
penile frenulum
frenulum preputii
Ilustracja
Narządy

penis

Tętnice

tętnica grzbietowa prącia

Żyły

żyła grzbietowa prącia

Nerwy

nerw grzbietowy prącia

Wędzidełko napletka (łac. frenulum preputii) – niewielki, cienki, elastyczny fałd skórny znajdujący się na spodniej stronie żołędzi i szyjki prącia[1][2]. U mężczyzn nieobrzezanych łączy również napletek z żołędzią i błoną śluzową po stronie brzusznej[3][4]. U dorosłych wędzidełko jest zazwyczaj na tyle elastyczne, że umożliwia przesuwanie napletka nad żołędzią oraz wspomaga jego cofanie podczas erekcji[5][6]. W stanie spoczynku napina się, zwężając otwór napletka[4].

Wędzidełko prącia jest homologiczne do wędzidełka łechtaczki u kobiet[7]. Jest ono podobne do wędzidełka języka, które łączy dolną powierzchnię języka z żuchwą, lub wędzidełka górnej wargi, które łączy wargę z dziąsłem[8].

U niektórych osób wędzidełko może być za krótkie – jest to zjawisko znane jako krótkie wędzidełko napletka (frenulum breve). W takim przypadku (zwłaszcza jeśli występuje również skrzywienie prącia w dół) stosuje się frenulektomię lub frenuloplastykę[9][10][11].

Budowa

Wędzidełko to dobrze unaczyniony pas błony śluzowej po brzusznej stronie żołędzi i prącia. Stanowi granicę między warstwą zewnętrzną i wewnętrzną napletka[4]. Podczas życia płodowego powstaje, gdy boczne krawędzie blaszki napletkowej zbliżają się do siebie na linii środkowej brzucha. Nie dochodzi jednak do ich całkowitego zespolenia – pozostają oddzielone cienką przegrodą mezenchymatyczną, która przekształci się w wędzidełko napletka[12].

Jako część żołędzi prącia, wędzidełko jest unerwione przez gałęzie nerwu sromowego, w tym nerw grzbietowy prącia[13]. Unaczynienie wędzidełka zapewniają odgałęzienia tętnicy grzbietowej prącia, które okrążają szyjkę prącia i wnikają w wędzidełko od strony brzusznej[14]. Nie jest pewne, czy tętnica wędzidełkowa jest pojedyncza, czy podwójna[15]. Odpływ żylny odbywa się przez mniejsze żyły zlokalizowane wokół szyjki prącia[15]. Wędzidełko znajduje się na brzusznej linii środkowej żołędzi, gdzie łączą się jej skrzydła, tworząc septum glandis[16].

Badania

Krótkie wędzidełko może powodować zaburzać erekcję prącia, ejakulację oraz powodować dyskomfort podczas stosunku seksualnego[17]. Leczenie polegające na wydłużeniu lub rekonstrukcji wędzidełka u mężczyzn obrzezanych i nieobrzezanych przynosiło pozytywne rezultaty w postaci zwiększonej satysfakcji seksualnej, dłuższego utrzymywania erekcji oraz wydłużenia czasu do wytrysku[18][19].

U osób z uszkodzeniem rdzenia kręgowego, które uniemożliwia odczuwanie bodźców, stymulacja wędzidełka tuż poniżej żołędzi może wywołać orgazm. Jest to sposób, w jaki osoby z takimi urazami mogą angażować się w aktywność seksualną[20][21].

Znaczenie kliniczne

Krótkie wędzidełko napletka, powodujące pociągnięcie żołędzi ku dołowi

Krótkie wędzidełko napletka (frenulum breve) to stan, w którym krótkie wędzidełko ogranicza ruch napletka, co może utrudniać normalne życie seksualne. Może również przyczyniać się do skrzywienia prącia w dół (frenular chordee), w którym żołądź jest pociągana w kierunku brzusznej strony prącia.

Leczenie może być zarówno chirurgiczne, jak i niechirurgiczne. Do metod niechirurgicznych należą ćwiczenia rozciągające oraz stosowanie maści steroidowych[6]. Chirurgiczne metody obejmują frenuloplastykę (wydłużenie lub rekonstrukcję wędzidełka), frenulektomię lub obrzezanie[5]. Istnieją techniki obrzezania, które pozwalają na zachowanie wędzidełka w nienaruszonym stanie[22].

Podczas aktywności seksualnej wędzidełko może ulec naderwaniu. Tego typu urazy zazwyczaj goją się samoistnie[23]. W cięższych przypadkach może dojść do uszkodzenia tętnicy wędzidełkowej, co skutkuje krwawieniem.

Brak wędzidełka może występować w przypadkach pierwszego stopnia spodziectwa.

Bibliografia

Publikacje polskojęzyczne

  • Zygmunt Urbanowicz: Mała encyklopedia anatomii człowieka. Lublin: Czelej, 2003. ISBN 83-89309-09-2. (pol.).

Publikacje anglojęzyczne

Publikacje w innych językach

Przypisy

  1. Urbanowicz 2003 ↓, s. 659.
  2. Wędzidełko [online], www.imaios.com [dostęp 2025-03-17] (pol.).
  3. Jessen 2010 ↓, s. 58.
  4. 1 2 3 Weiss i in. 2007 ↓, s. 13.
  5. 1 2 Karthik Gunasekaran, Short Frenulum [online], 21 stycznia 2020 [dostęp 2025-03-17] (ang.).
  6. 1 2 Cleveland Clinic, Penis Frenulum [online], 25 lipca 2022 [dostęp 2025-03-17] (ang.).
  7. Baky Fahmy 2020 ↓, s. 269.
  8. Joe Iwanaga i inni, Clinical Anatomy of the Frenulum of the Oral Vestibule, „Cureus”, 9 (6), 2017, DOI: 10.7759/cureu, PMCID: PMC5574632 [dostęp 2025-03-17] [zarchiwizowane 2025-02-02] (ang.).
  9. Podcięcie wędzidełka penisa [online], tommed.pl [dostęp 2025-03-17] (pol.).
  10. Griffin i Kroovand 1990 ↓, s. 133-134.
  11. Frenuloplasty - Lengthening of the penile frenulum [online], Diamond Clinic [dostęp 2025-03-17] (ang.).
  12. Xin Liu i inni, Human glans and preputial development, „Differentiation”, 103, 2018, s. 86–99, DOI: 10.1016/j.diff.2018.08.002, ISSN 0301-4681, PMCID: PMC6234068 [dostęp 2025-03-17] [zarchiwizowane 2025-03-10] (ang.).
  13. CLAIRE C. YANG, WILLIAM E. BRADLEY, INNERVATION OF THE HUMAN GLANS PENIS, „The Journal of Urology”, 1999, DOI: 10.1016/S0022-5347(01)62075-5 [dostęp 2025-03-17] (ang.).
  14. Hinman Jr 1991 ↓, s. 1232–1235.
  15. 1 2 Gyftopoulos 2018 ↓, s. 354-357.
  16. Özbey i Kumbasar 2017 ↓, s. 525-529.
  17. Gallo, Perdonà i Gallo 2010 ↓, s. 1269–1276.
  18. Song i Cai 2012 ↓, s. 23-25.
  19. Song i in. 2015 ↓, s. 149-152.
  20. Spinal Cord Injuries: Practice Essentials, Background, Anatomy [online], 29 października 2024 [dostęp 2025-03-18].
  21. Pryor i in. 1995 ↓, s. 59-64.
  22. Shenoy i in. 2015 ↓, s. PC01-PC03.
  23. Frenulum tear: Causes, first aid, and when to see a doctor [online], www.medicalnewstoday.com, 29 maja 2020 [dostęp 2025-03-18] (ang.).

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.