Widłogon białoczuby

Widłogon białoczuby
	Enicurus leschenaulti
	(Vieillot, 1818)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	wróblowe
Podrząd	śpiewające
Rodzina	muchołówkowate
Podrodzina	kląskawki
Rodzaj	Enicurus
Gatunek	widłogon białoczuby
Synonimy
	Turdus leschenaulti Vieillot, 1818; Henicurus leschenaulti (Vieillot, 1818);
	Turdus leschenaulti Vieillot, 1818; Henicurus leschenaulti (Vieillot, 1818);
Podgatunki
	5 podgatunków – zobacz opis w tekście
	5 podgatunków – zobacz opis w tekście
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski

Widłogon białoczuby^[5] (Enicurus leschenaulti) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny muchołówkowatych (Muscicapidae). Występuje w południowo-wschodniej Azji.

Podgatunki i zasięg występowania

Obecnie wyróżnia się 5 podgatunków Enicurus leschenaulti^[6]^[7]:

E. l. indicus Hartert, 1910 – północno-wschodnie Indie i Birma do południowych Chin, Indochin i Tajlandii
E. l. sinensis Gould, 1866 – centralne i wschodnie Chiny, wyspa Hajnan
E. l. frontalis Blyth, 1847 – widłogon indochiński^[5] – centralny i południowy Półwysep Malajski, Sumatra, Nias i nizinne części Borneo
E. l. chaseni Meyer de Schauensee, 1940 – Wyspy Batu
E. l. leschenaulti (Vieillot, 1818) – widłogon białoczuby^[5] – Jawa i Bali

Za podgatunek widłogona białoczubego był także uznawany widłogon długosterny (E. borneensis) zamieszkujący górskie rejony Borneo^[2], jednak na podstawie badań Moyle et al. (2005, 2017) i Eaton et al. (2016) został on uznany za osobny gatunek^[5]^[6]^[7]. W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN zmiana ta nie została jeszcze uwzględniona^[4]^[8].

Morfologia

Widłogon białoczuby na rycinie z czasopisma „The Ibis” (1872)

Długość ciała wynosi 25–28 cm, masa ciała 27–38 g^[2]. Wierzch ciała, gardło i pierś czarne, ogon w czarno-białe pasy. Czoło i brzuch białe. Nogi różowe, dziób czarny.

Zachowanie

Żywi się owadami, żeruje wzdłuż rzek i strumieni. Gniazdo mieści się w dziupli lub szczelinie skalnej. Budulec stanowią mech i liście. Wysiadują oba ptaki z pary. W pierwszym zarejestrowanym na Sumatrze lęgu w gnieździe były 2 różowobiałe jaja o ciemnym plamkowaniu^[9].

Status

IUCN uznaje widłogona białoczubego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji nie została oszacowana, choć ptak ten opisywany jest jako zazwyczaj pospolity, jest jednak rzadki na Sumatrze i w części Borneo. Ze względu na brak dowodów na spadki liczebności bądź istotne zagrożenia dla gatunku BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako prawdopodobnie stabilny^[4].

Przypisy

↑ Enicurus leschenaulti, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 3 Collar, N.: White-crowned Forktail (Enicurus leschenaulti). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2016. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-06)].
↑ H.J. Elwes. A Revision of the Genus Henicurus. „The Ibis”. II, s. 258–259, 1872. (ang.).
1 2 3 Enicurus leschenaulti, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
1 2 3 4 Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Saxicolinae Vigors, 1825 – kląskawki (wersja: 2024-10-19). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2024-11-29].
1 2 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Chats, Old World flycatchers. IOC World Bird List (v14.2). [dostęp 2024-11-29]. (ang.).
1 2 N.N. Collar N.N., White-crowned Forktail (Enicurus leschenaulti), version 1.1, [w:] B.K.B.K. Keeney (red.), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2022, DOI: 10.2173/bow.whcfor1.01.1 [dostęp 2024-11-29] (ang.).
↑ HBW and BirdLife International, Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 9 [online], październik 2024 [dostęp 2024-11-12] .
↑ Muhammad Iqbal. First Breeding record of White-crowned Forktail Enicurus leschenaulti in Sumatra. „Kukila”. 15, 2011.

Bibliografia

David Burni, Ben Hoare, Joseph DiCostanzo, BirdLife International (mapy wyst.), Phil Benstead i inni: Ptaki. Encyklopedia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 444. ISBN 978-83-01-15733-3.

Linki zewnętrzne

Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).

[itis-1] Enicurus leschenaulti, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[hbwa-2] 1 2 3 Collar, N.: White-crowned Forktail (Enicurus leschenaulti). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2016. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-06)].

[ibis-3] H.J. Elwes. A Revision of the Genus Henicurus. „The Ibis”. II, s. 258–259, 1872. (ang.).

[iucn-4] 1 2 3 Enicurus leschenaulti, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).

[mk-5] 1 2 3 4 Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Saxicolinae Vigors, 1825 – kląskawki (wersja: 2024-10-19). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2024-11-29].

[ioc-6] 1 2 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Chats, Old World flycatchers. IOC World Bird List (v14.2). [dostęp 2024-11-29]. (ang.).

[botw-7] 1 2 N.N. Collar N.N., White-crowned Forktail (Enicurus leschenaulti), version 1.1, [w:] B.K.B.K. Keeney (red.), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2022, DOI: 10.2173/bow.whcfor1.01.1 [dostęp 2024-11-29] (ang.).

[hbwcheck-8] HBW and BirdLife International, Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 9 [online], październik 2024 [dostęp 2024-11-12] .

[kukila-9] Muhammad Iqbal. First Breeding record of White-crowned Forktail Enicurus leschenaulti in Sumatra. „Kukila”. 15, 2011.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]