Wyżnia (szczyt w Gorcach)
![]() Wyżnia z polanami Centyrz i Jankówki | |
| Państwo | |
|---|---|
| Położenie | |
| Pasmo | |
| Wysokość |
1107 m n.p.m. |
Położenie na mapie Gorców ![]() | |
Położenie na mapie Karpat ![]() | |
Wyżnia (1107 m)[1], Wysznia[2][3][4] – szczyt w Gorcach znajdujący się na grzbiecie odchodzącym od Kiczory w południowym kierunku. W grzbiecie tym kolejno znajdują się: Wyżnia (1107 m), Groń (823 m) i Grapa. Zachodnie zbocza Wyżniej opadają do głębokiej doliny potoku Łopuszanka, wschodnie do Chłapkowego Potoku (dopływ Łopuszanki). Są porośnięte kwaśną buczyną górską, wśród której występują buki o charakterystycznych, pogiętych fantazyjnie pniach[5]. Wyżnia była jednym z ulubionych miejsc wycieczek Seweryna Goszczyńskiego, który w 1832 gościł we dworze Leona Przerwy-Tetmajera w Łopusznej leżącej u podnóża Gorców. Goszczyński jako pierwszy opisał Gorce w polskiej literaturze (Zatrzymaliśmy się na Wyszniej, która mi się najbardziej w tym paśmie podoba[6]).
W zalesionych zboczach Wyżniej istnieje wiele polan, m.in. Wyżnia, Francisyna, Kułachowa, Józefowa, Srokówki, Centyrz, Jędrasowe Skole, Jankówki, Chowańcowa[1]. Dawniej były intensywnie użytkowane rolniczo; koszone i wypasane. Stały na nich liczne zabudowania: szałasy, stodółki, a nawet domy mieszkalne. Niektóre z nich przetrwały, po zaprzestaniu pasterstwa zostały przerobione na domki letniskowe, pozostałe zabudowania niszczeją lub już uległy zniszczeniu. Górna część Wyżniej z polaną Jankówki i Polaną Wyżnia znajduje się na obszarze Gorczańskiego Parku Narodowego. Już poza obszarem tego parku, na południe od wierzchołka Wyżniej znajduje się na polanie Srokówki Pucołowski Stawek[2].
Wyżnia znajduje się w granicach miejscowości Łopuszna w gminie Nowy Targ, powiecie nowotarskim w województwie małopolskim[1].
Szlak turystyki pieszej
Przypisy
- 1 2 3 Geoportal. Mapa lotnicza [online] [dostęp 2022-01-06].
- 1 2 3 Gorce. Mapa turystyczna 1: 40 000, wyd. 16, Kraków: Compass, ISBN 978-83-8184-217-4.
- ↑ M. Cieszkowski, P. Lubieński, Gorce – przewodnik dla prawdziwego turysty, P. Lubieński (red.), Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2004, ISBN 83-89188-19-8.
- ↑ Józef Nyka, Gorce. Przewodnik, Sport i Turystyka, 1965.
- ↑ Opracowana przez Gorczański Park Narodowy tablica informacyjna na Chłapkowej Polanie.
- ↑ Zbigniew Kresek, Wśród tego ogromu – sam!, „Poznaj swój kraj”, 6, 1988, s. 10, ISSN 0832-6151.


