Wybory do Konstytuanty w Rosji 1917

Wyniki wyborów i podział mandatów w Konstytuancie w 1917
Plakaty w czasie kampanii wyborczej w Piotrogrodzie 1917

Wybory do Zgromadzenia Ustawodawczego Rosji – Konstytuanty były konsekwencją rewolucji lutowej w 1917 i obalenia przez nią caratu. Zostały wyznaczone przez Rząd Tymczasowy na 12 listopada?/25 listopada 1917. Bolszewicy, którzy przejęli władzę w wyniku przewrotu w Piotrogrodzie 25 października?/7 listopada 1917, po początkowych wahaniach podtrzymali datę wyborów, wydając stosowny dekret. Głosowanie rozpoczęło się 25 listopada 1917 w Piotrogrodzie, tydzień później odbyło się w Moskwie, a w ciągu następnych 10 dni w reszcie Rosji.

Historia

Wybory zakończyły się zdecydowanym zwycięstwem eserowców (socjalistów-rewolucjonistów), którzy zdobyli 17 943 000 głosów - prawie dwa razy więcej od bolszewików (10 661 000 głosów – na drugim miejscu). Na dalszych miejscach znaleźli się kadeci oraz mienszewicy[1].

Frekwencja wyborcza była bardzo wysoka, w Piotrogrodzie i Moskwie blisko 70 procent uprawnionych do głosowania, na wsi w niektórych okręgach zbliżała się do 100 procent.

Bolszewicy wygrali w Piotrogrodzie i Moskwie (ponad 45% głosów), a także w 27 na 38 stolic guberni. Ponieważ jako jedyna z partii obiecywali niezwłoczne przystąpienie do rozmów pokojowych uzyskali poparcie żołnierzy i marynarzy, zwłaszcza garnizonów miast. Żołnierze chcieli wracać do domu, jak najszybciej, by uczestniczyć w podziale ziemi. W konsekwencji w garnizonie moskiewskim na bolszewików oddano 71,3 procent głosów, a w piotrogrodzkim 74,3 procent głosów. W czterech armiach liniowych, z których wyniki się zachowały, otrzymali 56 procent głosów.

Z kolei na listy partii kadetów padło wprawdzie 2 088 000 głosów, czyli 4,7 procent ogółu oddanych, jednak w Piotrogrodzie uzyskali 26,2 procent głosów, a w Moskwie – 34,2 procent (36,4 bez głosów garnizonu Moskwy), co dawało im w obu przypadkach drugie miejsce po bolszewikach (w Moskwie bolszewicy otrzymali 45,3 procent głosów bez garnizonu). Kadeci wygrali z bolszewikami w 11 na 38 stolic guberni, a w wielu innych zajmowali drugie miejsce, przy niewiele gorszych wynikach. Partia kadetów była drugą najsilniejszą partią w rosyjskich miastach, prawie o tym samym poparciu co bolszewicy.

Rosyjscy chłopi stanowiący większość społeczeństwa poparli prawie jednomyślnie eserowców (socjalistów-rewolucjonistów). Jednak w miastach mieli oni niewielkie poparcie – nie wygrali wyborów w żadnej z 38 stolic gubernialnych, ustępując zarówno bolszewikom, jak i kadetom.

Na listy współpracujących z bolszewikami lewicowych eserowców, którzy w zamyśle Lenina mieli odebrać głosy partii eserowców, padło zaledwie 451 000 głosów – 1 procent głosów oddanych[1].

Na 715 miejsc w Zgromadzeniu bolszewicy uzyskali 175 mandatów.

Wyniki[2]

Karta wyborcza w wyborach do Konstytuanty w Piotrogrodzie – lista nr 4 – bolszewicy
Partia/UgrupowaniePoparcie w mlnPoparcie %
Rosyjskie partie socjalistyczne razem 30 mln 600 tys. 68,9%
Eserowcy17 mln 943 tys.40,4%
Bolszewicy10 mln 661 tys.24%
Mienszewicy1 mln 144 tys.2,6%
Lewicowi eserowcy451 tys.1%
Inni401 tys.0,9%
Rosyjskie partie liberalne i niesocjalistyczne razem 3 mln 349 tys. 7,5%
Partia Konstytucyjno-Demokratyczna (tzw. kadeci)2 mln 88 tys.4,7%
Inni1 mln 261 tys.2,8%
Stronnictwa mniejszości narodowych razem5 mln 940 tys.13,4%
Ukraińscy eserowcy3 mln 433 tys.7,7%
Gruzińscy mienszewicy662 tys.1,5%
Musawat616 tys.1,4%
Dasznacy560 tys.1,3%
Ałasz Orda262 tys.0,6%
Inni407 tys.0,9%
nie zidentyfikowano4 mln 543 tys.10,2%

Ogółem oddano ok. 44,4 mln głosów.

Przypisy

  1. 1 2 Richard Pipes, Rewolucja Rosyjska, Tadeusz Szafar (tłum.), Warszawa: Wyd. PWN, 1994, s. 427-428, ISBN 83-01-11521-1, OCLC 69600798.
  2. Richard Pipes, Rewolucja Rosyjska, Tadeusz Szafar (tłum.), Warszawa: Wyd. PWN, 1994, s. 427, ISBN 83-01-11521-1, OCLC 69600798.

Plakaty wyborcze

Bibliografia