Zakłady Mechaniczne „Gorzów”

Państwowe Zakłady Inżynierii nr 3 w Gorzowie Wlkp., ZM „Ursus” Zakład nr. 3, Zakłady Mechaniczne „Gorzów”, Zakłady Mechaniczne "Ursus" w Gorzowie Wielkopolskim
Państwo

 Polska

Adres

ul.Przemysłowa
66-400 Gorzów Wielkopolski

Data założenia

31 stycznia 1948 r.

Data likwidacji

9 czerwca 2000 r.

Zatrudnienie

2,5 tysiąca osób (w latach świetności)

brak współrzędnych

Zakłady Mechaniczne „Gorzów”polski producent maszyn rolniczych z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim.

Historia

  • 1 czerwca 1945 r. powstaje „Powiatowa Stacja Traktorów” Przedsiębiorstwa Traktorów i Maszyn Rolniczych w Poznaniu na bazie byłych obiektów Vereinigte Modellwerke und Metallgiesserei C. Zinke przy ul. Fabrycznej 13-17, których pierwszym dyrektorem zostaje Jan Mühsam[1]
  • marzec 1946 r. - następuje zmiana nazwy na „Zakłady Mechaniczne Odlewnia Żeliwa Państwowego Przedsiębiorstwa Traktorów i Maszyn Rolniczych”,
  • 31 stycznia 1948 r. - zarządzeniem ministra Przemysłu PZInż. przejęły dwa obiekty przemysłowe na terenie dawnych zakładów „Kabelfabrik” Schrödera oraz po fabryce „Glückauf” przy ul. Przemysłowej, zachowując dotychczasowe pomieszczenia przy ul. Fabrycznej[2][3]
  • 15 września 1948 r. - zarządzeniem ministra Przemysłu i Handlu Państwowe Zakłady Inżynierii nr 3 w Gorzowie Wlkp. przebrał nazwę ZM „Ursus”, Zakład nr. 3,
  • 1 stycznia 1951 r. – zarządzeniem ministra Przemysłu Ciężkiego zakład został przemianowany na Zakłady Mechaniczne „Gorzów”
  • 1958 r. – wyprodukowanie pierwszego silnika wysokoprężnego S-60[4]
  • 1 stycznia 1959 r. - na podstawie zarządzenia ministra przemysłu ciężkiego Zakłady Mechaniczne „Gorzów" przejęły Zakłady Sprzętu Mechanicznego w Gorzowie jako Wydział Mechaniczny II[5]
  • 1959 r. - uruchomienie zakładowego biura konstrukcyjnego oraz przeniesienie produkcji ciągnika D-40 (KD-35) z Ursusa do Gorzowa
  • 1966 r., - wykonano 2 prototypy ciągnika gąsienicowego G-75R opracowanego w Dziale Konstrukcyjnym Zakładów Mechanicznych Gorzów przez zespół pod kierownictwem inż. Antoniego Korpieli i mgr inż. Edmunda Foryckiego[6] Ciągnik ten został wyposażony w silnik produkcji jugosłowiańskiej JM-036 TA (licencja Perkinsa).[7] Następnie, w związku z planowaniem rozpoczęcia produkcji w WSW Andrychów silników opartych na licencji firmy Leyland, zdecydowano się wprowadzić do ciągnika G-75R silnik Leyland UE-400.
  • 1972 roku - ZM Gorzów weszły w skład Zrzeszenia Przemysłu Ciągnikowego Ursus[8]
  • 1976 roku - zapadła decyzja o budowie zakładu produkcyjnego układów kierowniczych, osi przednich oraz elementów hydrauliki siłowej na Baczynie w związku z zakupem licencji na ciągnik Massey Ferguson[9] Projekt fabryki został opracowany przez Przedsiębiorstwo Projektowania i Realizacji Inwestycji Przemysłu Maszyn Rolniczych AGROMET-PROJEKT Poznań a generalny wykonawca Gorzowskie Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego wkroczyło na plac budowy 30 czerwca 1976 roku.[9]
  • 16 grudnia 1981 r. doszło do pacyfikacji strajku w gorzowskich Zakładach Mechanicznych Ursus[10]
  • 1984 r. - rozpoczęto produkcję podzespołów do ciągnika Ferguson[11]
  • 9 czerwca 2000 r. - sąd ogłosił upadłość Zakładów Mechanicznych Gorzów sp. z o.o.[12]
  • 11 marca 2000 r. - Agencja Rozwoju Przemysłu SA podjęła decyzję o powołaniu nowej spółki pod nazwą Lubuskie Zakłady Mechaniczne sp. z o.o. w Gorzowie Wlkp., która przejęła produkcję po ZMG. Zatrudnienie w LZM znalazło 128 osób spośród 760 byłych pracowników upadłego ZMG.[13][14]
  • 2003 r. - Lubuskie Zakłady Mechaniczne i Fabryka Ciągników Ursus wspólnie z Przedsiębiorstwem Handlu Zagranicznego Bumar utworzyły nowe przedsiębiorstwo o nazwie Ursus Sp. z o.o.[15]

Dyrektorzy

  • Jan Mühsam 1945 - 1946[16]
  • Augustyn Michalik 1946 - 1947
  • Jan Kocot, 1947 - 1951 i 1957 - 1961[17]
  • Stanisław Jaskuła, 1961 – 09.1972[18][19]
  • Stanisław Stachowiak, 09.1972 – 09.1990
  • Edmund Forycki, 09.1990 - 1991[20]
  • Eugeniusz Tyszkiewicz, 1991 - 1993[21]

Produkty

  • ciągniki rolnicze: Ursus C-45, Ursus C-451, Mazur D-40, Mazur D-50, Mazur G-75
  • silniki wysokoprężne S60
  • odlewy żeliwne i części zamienne do ciągników i maszyn rolniczych
  • cylindry do skutera „Osa” i motocykla marki WFM[22]

Przypisy

  1. 1 czerwca - - 2015-05-31 [online], www.echogorzowa.pl [dostęp 2018-02-07] (pol.).
  2. Prawdziwe początki gorzowskiego „Ursusa” [online], gorzowhistoria.pl [dostęp 2017-11-20] (pol.).
  3. https://www.wimbp.gorzow.pl/wp-content/uploads/2011/04/zeszyt_9.pdf
  4. eGorzowska.pl - e-gazeta Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej [online], www.egorzowska.pl [dostęp 2018-02-07].
  5. Gorzów przez wieki - rozdział XIV [online], www.gorzow-landsberg.pl [dostęp 2019-03-07].
  6. Roczniki Historyczno-Archiwalne - Archiwum Państwowe w Gorzowie Wielkopolskim [online], www.gorzow.ap.gov.pl [dostęp 2017-11-20] (pol.).
  7. Konferencja naukowo-techniczna n.t. "Ciągniki gąsienicowe w rolnictwie" (materiały konferencyjne) Łagów 16-18.X.1967
  8. G-75 R - RetroTRAKTOR || Traktory Ursus, Zetor, Lanz, Stare Maszyny i Ciągniki Rolnicze [online], www.retrotraktor.pl [dostęp 2017-11-20].
  9. 1 2 http://dlibra.wimbp.gorzow.pl/Content/2307/Gorzowska%20Przemyslowka%2078_01.pdf
  10. Gorzów - Kolejna rocznica pacyfikacji strajku w Ursusie - informacje, ogłoszenia, praca [online], www.gorzow.com [dostęp 2017-11-20] (pol.).
  11. eGorzowska.pl - e-gazeta Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej [online], www.egorzowska.pl [dostęp 2017-11-20].
  12. Interpelacja w sprawie rozpoczęcia działalności produkcyjnej przez Lubuskie Zakłady Mechaniczne oraz zatrudnienia pracowników upadłych Zakładów Mechanicznych ˝Gorzów˝ wobec sk... [online], orka2.sejm.gov.pl [dostęp 2017-11-20].
  13. Odpowiedź na interpelację w sprawie sytuacji w upadłych Zakładach Mechanicznych ˝Gorzów˝ [online], orka2.sejm.gov.pl [dostęp 2018-01-24].
  14. Interpelacja w sprawie rozpoczęcia działalności produkcyjnej przez Lubuskie Zakłady Mechaniczne oraz zatrudnienia pracowników upadłych Zakładów Mechanicznych ˝Gorzów˝ wobec sk... [online], orka2.sejm.gov.pl [dostęp 2018-01-24].
  15. Historia « CPD S.A [online], www.cpdsa.pl [dostęp 2018-02-07] (pol.).
  16. https://gorzowhistoria.pl/historia/artykuly/67-prawdziwe-poczatki-gorzowskiego-ursusa
  17. https://www.echogorzowa.pl/news/10/Kalendarium/2017-01-20/21-stycznia-17343.html
  18. https://www.echogorzowa.pl/news/10/Kalendarium/2023-10-07/7-pazdziernika-38135.html
  19. https://www.echogorzowa.pl/news/1/mija-dzien/2018-05-04/zmarl-stanislaw-stachowiak-byly-dyrektor-zm-gorzow-21673.html?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTAAAR0wMsk3Ecx6O4QUceANqSgOvSb2tpPnOn5XpNiT0sBQuN1M5ZRc4zce0jM_aem_CxXKZumIPcBZ2IuIwiY8Qw
  20. https://www.echogorzowa.pl/news/10/kalendarium/2018-08-06/6-sierpnia-22435.html
  21. https://www.echogorzowa.pl/news/10/Kalendarium/2023-12-20/20-grudnia-38753.html
  22. Z dziejów gospodarczego rozwoju Gorzowa ze szczególnym uwzględnieniem okresu powojennego [online], gorzowhistoria.pl [dostęp 2017-11-20] (pol.).