Warszawska Fabryka Motocykli

Warszawska Fabryka Motocykli
Ilustracja
Państwo

 Polska

Adres

ul. Mińska 25
Warszawa

Data założenia

1951

Data likwidacji

1965

Położenie na mapie Warszawy
Mapa konturowa Warszawy, w centrum znajduje się punkt z opisem „Warszawska Fabryka Motocykli”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Warszawska Fabryka Motocykli”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Warszawska Fabryka Motocykli”
Ziemia52°14′58,9″N 21°03′39,9″E/52,249694 21,061083
Produkcja w Warszawskiej Fabryce Motocykli w latach 50.

Warszawska Fabryka Motocykli (WFM) – fabryka motocykli w Warszawie przy ul. Mińskiej 25, produkująca motocykle, skutery i dwusuwowe silniki motocyklowe pod marką WFM, działająca w latach 1951–1965.

Opis

Motocykl WFM M06-S34 z roku 1964
Skuter WFM M52 Osa

WFM, zwyczajowo nazywana wuefemką, powstała w 1951 r. z przekształcenia Warszawskich Zakładów Naprawy Samochodów, które utworzono na bazie Zakładów Sprzętu Transportowego nr 2 i Państwowych Zakładów Samochodowych nr 2. WFM przejęła z wrocławskiej Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego Psie Pole produkcję silników motocyklowych o pojemności 125 cm³, a także produkcję motocykla SHL 125 cm³ z Kieleckich Zakładów Wyrobów Metalowych (KZWM). WFM opracowała własne konstrukcje motocykli: M06 w kilku odmianach, prototypowy M16 oraz skuterów: prototypy Żuk, Bąk i Osa produkowana w odmianach M50 i M52. Wieloletnim dyrektorem fabryki był Wacław Laskowski[1][2][3]. W roku 1962 dzienna produkcja pojazdów wynosiła około 200 sztuk, a fabryka zatrudniała prawie 2 tys. pracowników[4].

1 stycznia 1965 r.[5] nastąpiło połączenie zakładów WFM z sąsiednimi Polskimi Zakładami Optycznymi, po czym zaczęto stopniowo wygaszać produkcję. Nieruchomości i maszyny przejęły PZO, nadal produkując silniki i części zamienne[6].

W ZNTK Poznań (stąd pochodzi dokumentacja techniczno-ruchowa) lub ZNTK Wrocław (tak głosi napis na jednej z zachowanych tabliczek znamionowych) produkowano także w oparciu o silnik produkcji WFM typ S06[a] drezynę lekką normalnotorową DL2[7].

Motocykle skonstruowane w WFM: M06, M06R, M06-S34, M06-S01-Z1, M16 TARPAN[8]

Skutery skonstruowane w WFM: M08 Osa[9], M50 Osa, M52 Osa, M55 Osa, M57 Osa

Silniki produkowane w WFM: S01, S06[6], S06A, S32[6], S32U[b][6], S33

Produkcja 1951–1965

  • motocykle (4 typy) – 600 000 sztuk
  • skutery (2 typy) – 28 000 sztuk
  • silniki (6 typów) – 250 000 sztuk – dostarczane zakładom w Świdniku i Kielcach

W kulturze masowej

  • Obecnie na ośmiohektarowym zrewitalizowanym terenie dawnej fabryki WFM przy ul. Mińskiej 25 zlokalizowana jest przestrzeń kulturalno-mieszkaniowa Soho Factory Warszawa[10]. Znajduje się tu Muzeum Neonów.
  • Pod koniec lat 50. nad sklepem firmowym WFM na ul. Kruczej 16/18 umieszczono neon autorstwa Tadeusza Rogowskiego przedstawiającego motocyklistę na motocyklu wraz z napisem „-W-F-M-”[11][12]. W Muzeum Neonów znajduje się częściowa rekonstrukcja neonu[13].
  • W Polskiej Kronice Filmowej przedstawiono historię posiadacza nowego motocykla SHL M05 wyprodukowanego w WFM, który po bardzo krótkim czasie od zakupu ulega awarii. Komentator skarży się na nieskuteczny proces kontroli technicznej w Warszawskiej Fabryce Motocykli[14].
  • Motocykle z WFM można zobaczyć m.in. w filmach Dzięcioł[15], Małżeństwo z rozsądku[16] i Jestem mordercą[17].

Nowa WFM

Na początku XXI wieku powstał projekt reaktywacji marki WFM przy współpracy z Mińską Fabryką Motocykli i Rowerów Motovelo z Białorusi[18][19] Pomysłodawcą projektu był Włodzimierz Gąsiorek posiadający prawa do znaku towarowego WFM poprzez klub Motor Klub Wawer[20]. Motocykl był modyfikacją motocykla Mińsk Lider[18]. W sprzedaży dostępne były wersję z silnikiem 125 cm³ i 50 cm³[19].

Uwagi

  1. ↑ w dokumentacji podano typ silnika "WFM"-150
  2. ↑ Silnik produkowany już po przejęciu WFM przez PZO.

Przypisy

  1. ↑ Zbigniew Truszkiewicz, Samochód popularny pod znakiem zapytania Przemysł pomocniczy kuleje, „Dziennik Bałtycki”, 15 maja 1959 [dostęp 2020-02-07] [zarchiwizowane].
  2. ↑ I kwartał eksperymentów gospodarczych warszawskich zakładach przemysłowych, „Życie Warszawy”, 4 kwietnia 1957 [dostęp 2020-02-27] [zarchiwizowane].
  3. ↑ Byłem przekonany, że się topię – 1988 BOGUSŁAW KOPERSKI | Enduro banda docenta [online] [dostęp 2020-02-27] (pol.).
  4. ↑ Warszawska Fabryka Motocykli, „kuźnia” polskiego przemysłu motocyklowego [online], Motor Klub Wawer, 12 października 2017 [dostęp 2025-02-12] (pol.).
  5. ↑ Jacek Urbańczyk, Naprawa motocykli WFM, 1966.
  6. 1 2 3 4 Jerzy Pancewicz, Naprawa motocykli „SHL”, Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1969, s. 15, OCLC 749581922.
  7. ↑ Poznańskie Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego, Dokumentacja Techniczno-Ruchowa drezyny lekkiej typu DL-2 normalnotorowej [online], www.drezyna.pl [dostęp 2023-08-27] (pol.).
  8. ↑ WFM M16 Tarpan [online], www.polskiemotocykle.mik.pl [dostęp 2021-01-18].
  9. ↑ OSA M08 [online], www.polskiemotocykle.mik.pl [dostęp 2021-01-18].
  10. ↑ Soho Factory Warszawa projekty rewitalizacyjne przy ul. Mińskiej 25. www.projektpraga.pl. [dostęp 2021-04-09].
  11. ↑ Neonstory: Neonowe traktory. 2018-12-03. [dostęp 2019-09-06].
  12. ↑ Światła miasta. [dostęp 2019-09-06].
  13. ↑ Katarzyna Tutko: Muzeum Neonów w Warszawie – reklamy świetlne z dawnych lat. 2018-12-02. [dostęp 2019-09-06].
  14. ↑ Polska Kronika Filmowa: Kupiłem SHL-kę. [dostęp 2019-09-06].
  15. ↑ WFM w filmie Dzięcioł. [dostęp 2019-09-07].
  16. ↑ WFM M06 w filmie Małżeństwo z rozsądku. [dostęp 2019-09-07].
  17. ↑ WFM M06 w filmie Jestem mordercą. [dostęp 2019-09-07].
  18. 1 2 Szymon Dziawer, WFM wraca i nie będzie to już czerwona zaraza [online], Świat Motocykli | testy motocykli | motocykle używane | skutery | porady [dostęp 2020-07-16] (pol.).
  19. 1 2 Nowa – stara WFM-ka [online], motoryzacja.interia.pl [dostęp 2020-07-16] (pol.).
  20. ↑ E-wyszukiwarka [online], ewyszukiwarka.pue.uprp.gov.pl [dostęp 2020-07-16].

Bibliografia

  • Andrzej Zieliński, Polskie konstrukcje motoryzacyjne 1947–1960, Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 1985, ISBN 83-206-1541-0.
  • Andrzej Zieliński, Polskie konstrukcje motoryzacyjne 1961–1965, Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 2008, ISBN 978-83-206-1671-2.
  • Andrzej Zieliński, Polskie motocykle 1946–1985, Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 1999, ISBN 978-83-206-1518-0.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.