Zasłonak cynamonowobrązowy
 E - Cortinarius junghuhnii | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
zasłonak cynamonowobrązowy |
| Nazwa systematyczna | |
| Cortinarius junghuhnii Fr. Epicr. syst. mycol. (Upsaliae): 314 (1838) [1836-1838] | |
Zasłonak cynamonowobrązowy Cortinarius junghuhnii Fr.– gatunek grzybów należący do rodziny zasłonakowatych (Cortinariaceae)[1].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cortinarius, Cortinariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Po raz pierwszy opisał go w 1838 r. Elias Fries na ziemi wśród mchów, pod jodłami. Brak typu nomenklatorycznego[1]. Synonimy[2]:
- Gomphos junghuhnii (Fr.) Kuntze 1891
- Hydrocybe junghuhnii (Fr.) Ricken 1912
Andrzej Nespiak w 1981 r. nadał mu polską nazwę zasłonak Junghuna, Władysław Wojewoda w 2003 r. zarekomendował nazwę zasłonak cynamonowobrązowy[3].
Morfologia
Średnica 20–30 mm, początkowo stożkowaty, później szerokostożkowaty do rozpostartego z ostrym garbkiem. Powierzchnia gładka, matowa, początkowo aksamitna, z białą osłoną, później staje się gładka. Jest higrofaniczny; w stanie mokrym ciemnoochrowobrązowy i półprzezroczysty, z prążkami do połowy promienia, na sucho jasnoochrowy do żółtobrązowego. Brzeg sterylny, gładki i ostry, biała osłona utrzymuje się na nim przez długi czas[4].
Wąsko przyrośnięte, początkowo kremowobeżowe, później ochrowobrązowe, szerokie, w liczbie 22–30, l = 3–5. Ostrza ząbkowane i drobno orzęsione, białawe[4].
Wysokość 40–75 mm, grubość 2–3,5 mm, walcowaty, za młodu pełny, potem pusty, kruchy. Powierzchnia gęsto włóknista, za młodu na całej powierzchni, później staje się gładka i rdzawobrązowa, górna połowa pokryta białą osłoną przez długi czas[4].
Ochrowobrązowy do czerwonobrązowego, cienki, o słabym zapachu i łagodnym smaku[4].
- Gatunki podobne
Pod świerkami rośnie również zasłonak ostry (Cortinarius acutus). Jest bardzo podobny i również ma sterylny brzeg. Różni się od C. junghuhnii stosunkowo jasnymi, ochrowo-brązowymi kolorami i dłuższymi zarodnikami (Q = 1,5–2). Podobny jest również zasłonak dachówkowaty (Cortinarius obtusus), ale ma płodny brzeg kapelusza[4].
Występowanie i siedlisko
Znane jest jego występowanie w Ameryce Północnej, Europie i Azji[5]. Podano jego stanowiska również w Polsce[3][6].
Grzyb mykoryzowy. W Polsce podano jego stanowiska w lasach i na polanach pod brzozami, sosnami i dębami[3], w Holandii w lasach iglastych pod świerkami[4].
Przypisy
- 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2025-04-07] (ang.).
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2025-04-07] (ang.).
- 1 2 3 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 176, ISBN 83-89648-09-1.
- 1 2 3 4 5 6 Jean Werts, Joke de Sutter, Cortinarius junghuhnii Franjeplaatgordijnzwam [online], Fauna anf flora electronica [dostęp 2025-04-07] (niderl.).
- ↑ Występowanie Cortinarius junghuhnii na świecie(mapa) [online], gbif.org [dostęp 2025-04-07].
- ↑ Cortinarius junghuhnii (zasłonak cynamonowobrązowy) [online], gbif.org [dostęp 2025-04-07].