Zespół młyna wodnego w Talarze

Mniejszy z młynów usytuowany po północnej stronie młynówki tzw. młynek-kaszarnia został wybudowany prawdopodobnie w miejscu po spalonym młynie. Został częściowo zniszczony przez pożar w ostatnich latach XIX w. lub pierwszych latach XX w., a następnie odbudowany. Początkowo był to budynek parterowy, kryty słomą, a następnie gontem. W kolejnych latach ulegał przebudowom, na skutek których stał się budynkiem jednopiętrowym z dachem dwuspadowym. Początkowo był poruszany kołem wodnym podsiębiernym wyposażony w kamienie młyńskie. Przed I wojną światową zainstalowano w nim turbinę wodną i 2 pary walców. Posiadał również perlak i jagielnik. Był młynem typu gospodarczego pracującym na potrzeby okolicznych mieszkańców. Jego moc przemiałowa w okresie międzywojennym była szacowana na 4 t zboża na dobę. W okresie II wojny światowej pracował pod zarządem niemieckim. W 1949 r. został upaństwowiony i odtąd produkcja w nim była ograniczana. W kolejnych latach przerabiano w nim jedynie śrutę, a od 1965 r. był nieczynny i pełnił funkcję magazynu na potrzeby sąsiedniego (dużego) młyna^[1].

Większy z młynów usytuowany po południowej stronie młynówki został wybudowany pod koniec XIX w. w sąsiedztwie istniejącego młyna gospodarczego. Pełnił funkcję młyna handlowego i produkował mąkę na potrzeby zakładów w Łodzi, Pabianicach, Łasku i Zduńskiej Woli. Początkowo był poruszany kołem wodnym podsiębiernym, które zostało zastąpione turbiną wodną przed I wojną światową. Był wyposażony w 2 pary walców i nowoczesne urządzenia czyszczące. Jego moc przemiałowa w okresie międzywojennym była szacowana na 5-6 t zboża na dobę. W okresie II wojny światowej pracował pod zarządem niemieckim. W 1949 r. został upaństwowiony. W latach 70. XX wieku był czynny jako młyn wodno-elektryczny i działał pod zarządem Gromadzkiej Rady Narodowej w Dobroniu^[1]. Był czynny do 1995 r.^[4].