Şahtaxtı

Şahtaxtı
Ilustracja
Malowane gliniane naczynie z cmentarzyska w okolicach wsi Şahtaxtı datowane na II tysiąclecie p.n.e.; eksponat znajduje się w Muzeum Historii Azerbejdżanu
Państwo

 Azerbejdżan

Republika autonomiczna

 Nachiczewańska Republika Autonomiczna

Rejon

Kəngərli

Populacja (2005)
• liczba ludności


3100[1]

Położenie na mapie Azerbejdżanu
Mapa konturowa Azerbejdżanu, blisko lewej krawiędzi nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Şahtaxtı”
Ziemia39°22′19″N 45°05′46″E/39,371944 45,096111

Şahtaxtı, Szachtachty[2] – gmina (azer. bələdiyyə) i wieś (azer. kənd) w zachodnim Azerbejdżanie, w Nachiczewańskiej Republice Autonomicznej, w rejonie Kəngərli[3]. Siedziba wiejskiego okręgu terytorialnego (azer. kənd ərazi dairəsi) o tej samej nazwie, a zarazem jedyna miejscowość wchodząca w jego skład[4]. Leży około 4,5 km na południe od stolicy rejonu – Qıvraqu[1].

W 2005 roku liczba mieszkańców wsi wynosiła 3100[1]. W tym samym czasie większość mieszkańców w wieku produkcyjnym trudniła się rolnictwem[1].

Wiejski okręg terytorialny Şahtaxtı został utworzony 1 marca 2003 roku[4][5], po wydzieleniu z wiejskiego okręgu terytorialnego Qıvraq[5]. Do 2004 roku był położony w rejonie Şərur. 19 marca 2004 roku okręg ten odłączono z rejonu Şərur i przyłączono do nowo utworzonego rejonu Kəngərli[6]. W klasyfikacji Państwowego Komitetu ds. Statystyki Republiki Azerbejdżanu (azer. Azərbaycan Respublikası Dövlət Statistika Komitəsi) gminie nadano unikalny kod 10808007, a wsi 10808018[3].

We wsi znajduje się między innymi meczet z XVIII wieku i łaźnia z XIX wieku[2], a także, według stanu na 2005 rok, przedszkole, szkoła średnia, dom kultury, poczta oraz placówka ochrony zdrowia[1].

W pobliżu wsi jest położone stanowisko archeologiczne o tej samej nazwie – osada średniowieczna, której istnienie oszacowano na okres na VII do XIII wieku[1]. W osadzie, w wyniku prac wykopaliskowych na obszarze o powierzchni 5x5 m, odkryto różne przedmioty ceramiczne, zarówno nieszkliwione, jak i szkliwione (garnki, dzbany, amfory, misy, talerze itp.). Odkryto również gliniane figurki i części ostrzy noży[1]. Znalezione artefakty wskazują, że mieszkańcy tej średniowiecznej osady trudnili się nie tylko rolnictwem, w tym uprawą i hodowlą, ale także rzemiosłem i handlem[1].

Na południowy wschód od Şahtaxtı, na równinie otoczonej ze wszystkich stron niewielkimi wzgórzami, są położone pozostałości późnośredniowiecznej osady Cinlidərə, zajmujące około 2500 m²[7]. Częściowo zachowały się kamienne, jednorzędowe mury budynków wzniesionych na planie koła bądź prostokąta[7]. Budynki na planie koła miały od pięciu do dziesięciu metrów średnicy[7]. Poza tym wykopaliska archeologiczne odsłoniły nieliczne wyroby ceramiczne charakterystyczne dla okresu średniowiecza w Nachiczewanie, a także inne artefakty świadczące o kulturze materialnej ludzi przebywających w osadzie[7][8]. Słabo zachowana warstwa kulturowa i niewielka liczba znalezionych przedmiotów wskazują jednak, że mogła być to osada służąca jako miejsce postoju dla plemion koczowniczych lub półkoczowniczych[8]. Badacze tego miejsca zidentyfikowali także kilka małych basenów, do których woda mogła być doprowadzana z obecnych na terenie osady źródeł, a następnie wykorzystywana do celów rolniczych[8].

W Şahtaxtı jest zlokalizowane przejście graniczne pomiędzy Republiką Azerbejdżanu a Islamską Republiką Iranu[9].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 Naxçıvan..., t. II 2005 ↓, s. 291.
  2. 1 2 Praca zbiorowa 2014 ↓, s. 144
  3. 1 2 Bələdiyyələrin... 2015 ↓, s. 153
  4. 1 2 İnzibati ərazi dairələri. Naxçıvan Muxtar Respublikasının Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi. [dostęp 2025-01-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2024-09-07)]. (azer.).
  5. 1 2 Azərbaycan Respublikasının Prezidenti: Naxçıvan Muxtar Respublikası şəhər və rayonlarının inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında. 2003-03-01. [dostęp 2025-01-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2024-12-28)]. (azer.).
  6. ↑ Azərbaycan Respublikasının Prezidenti: Naxçıvan Muxtar Respublikasında Kəngərli rayonunun yaradılması haqqında. 2004-03-19. [dostęp 2025-01-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2024-12-16)]. (azer.).
  7. 1 2 3 4 Naxçıvan..., t. I 2005 ↓, s. 110.
  8. 1 2 3 Vəli Baxşəliyev: Nахçıvаnın аrхеоlоji аbidələri. Bаkı: Еlm: Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası, 2008, s. 208-209.
  9. ↑ Azərbaycan Respublikasının Prezidenti: „Azərbaycan Respublikası Hökuməti və İran İslam Respublikası Hökuməti arasında Şahtaxtı və Poldəşt sərhəd-keçid məntəqələrinə beynəlxalq statusun verilməsi haqqında” Memorandumun təsdiq edilməsi barədə. 2007-10-19. [dostęp 2025-01-12]. (azer.).

Bibliografia

  • Bələdiyyələrin Statistik Ərazi Təsnifatı (İkinci Variant). AZT 049-2015. Rəsmi Nəşr, Bakı: Azərbaycan Respublikası Dövlət Statistika Komitəsi. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Təsnifatı, 2015 [dostęp 2025-01-10] [zarchiwizowane z adresu 2024-06-23] (azer.).
  • Praca zbiorowa: Azerbejdżan: przewodnik. Panorama turystyczna. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2014, s. 144. ISBN 978-83-62460-38-0.
  • Naxçıvan Ensiklopediyası. Wyd. 2. T. 2. Naxçıvan: Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Naxçıvan Bölməsi, 2005. ISBN 5-8066-1468-9. (azer.).
  • Naxçıvan Ensiklopediyası. Wyd. 2. T. 2. Naxçıvan: Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Naxçıvan Bölməsi, 2005. ISBN 5-8066-1468-9. (azer.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.