Budy Wielgoleskie

Budy Wielgoleskie
wieś
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 mazowieckie

Powiat

miński

Gmina

Latowicz

Liczba ludności (2023)

323[1]

Strefa numeracyjna

25

Kod pocztowy

05-334[2]

Tablice rejestracyjne

WM

SIMC

0677530[3]

Położenie na mapie gminy Latowicz
Mapa konturowa gminy Latowicz, po lewej znajduje się punkt z opisem „Budy Wielgoleskie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej znajduje się punkt z opisem „Budy Wielgoleskie”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Budy Wielgoleskie”
Położenie na mapie powiatu mińskiego
Mapa konturowa powiatu mińskiego, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Budy Wielgoleskie”
Ziemia52°02′15″N 21°41′51″E/52,037500 21,697500[4]

Budy Wielgoleskie – wieś sołecka[5] w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Latowicz[3][6].

W latach 1526–1795 wieś należała do starostwa latowickiego. W latach 1795–1809 – pod zaborem austriackim. Od 1809 r. w Księstwie Warszawskim, guberni warszawskiej, powiecie siennickim, a od 1866 r. w powiecie mińskim (od 1868 nazwa powiatu nowomiński). W latach 1870–1954 należała do gminy Wielgolas, w latach 1955-1972 – do Gromadzkiej Rady Narodowej w Wielgolesie, od 1973 r. należy do gminy Latowicz.

W latach 1919–1939 wieś była w granicach województwa warszawskiego, 1939-1945 w Generalnym Gubernatorstwie, 1946-1975 w województwie warszawskim, od 1975 do 1998 r. – w granicach województwa siedleckiego. Od 1999 r. znajduje się w województwie mazowieckim.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Matki Bożej Różańcowej w Wielgolesie[7].

Historia

Najstarsze ślady osadnictwa to okrzeski krzemienne z epoki neolitu, odnajdywane przy drodze do Starogrodu, prawdopodobnie pozostałość pracowni krzemiennej. Wieś wzmiankowana po raz pierwszy w dokumentach parafii Latowicz w 1864 r. Pierwsi mieszkańcy zajmowali się wytopem smoły drzewnej, wyrobem popiołu i potażu, dlatego nazywano ich „smolarze”, „popielarze”, W 1880 r. wieś liczyła 56 domów i około 340 mieszkańców. W 1930 r. mieszkańcy zaangażowali się w budowę Kaplicy Zjawienia w Wielgolesie. W XX-leciu międzywojennym istniała tu 4-klasowa szkoła podstawowa. W 1963 r. powstało Koło Gospodyń Wiejskich. W 1997 r. założono Ochotniczą Straż Pożarną. W 1970 r. wieś liczyła 282 mieszkańców, a w 2000 r. - 344 mieszkańców. Przyrost naturalny w latach 1970-2000 wyniósł (-10%). W 1988 r. we wsi było 81 domów, w 2009 - 103 domy.

Zabytki

  • Murowana kapliczka – słupowa, otynkowana, biała, ulokowana przy skrzyżowaniu dróg, wzniesiona w 1932 r. przez Józefa Wołkowca.
  • Kapliczka z czerwonej cegły, usytuowana na wschodnim krańcu wsi, ufundowana w 1972 r. przez Stanisława i Helenę Wojdów.

Miejsca pamięci

  • Przy drodze Siennica – Latowicz znajduje się w Budach Wielgoleskich mogiła łącznika AK z Siennicy, rozstrzelanego przez Niemców dnia 18 VII 1944 r.

Przypisy

Bibliografia

  • Archiwum Parafii Latowicz, Księga Urodzonych 1862-1875.
  • AGAD, Archiwum Skarbu Koronnego, Oddział I, sygn. 72 cz.2. – Rejestr pogłownego Ziemi Czerskiej.
  • Gajowniczek. Z. 1999. Dzieje Latowicza, FPL, Latowicz
  • Gajowniczek Z., 1999. Dzieje Parafii Latowicz, FPL, Latowicz.
  • Niedźwiedź J. Ostas C., Opracowanie studialne wartości kulturowych Gminy Latowicz
  • Sienkiewicz M., i in. 1999. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Latowicz.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.