Kościół St. Maria zur Wiese
![]() Widok z południa | |||||||||||||||||||
| Państwo | |||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kraj związkowy | |||||||||||||||||||
| Miejscowość | |||||||||||||||||||
| Adres |
Wiesenstraße 26, 59494 Soest | ||||||||||||||||||
| Wyznanie | |||||||||||||||||||
| Kościół |
Ewangelicki Kościół Westfalii | ||||||||||||||||||
| Imię | |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
Położenie na mapie Nadrenii Północnej-Westfalii ![]() | |||||||||||||||||||
Położenie na mapie Niemiec ![]() | |||||||||||||||||||
| Strona internetowa | |||||||||||||||||||
Kościół St. Maria zur Wiese (niem. Kirche St. Maria zur Wiese, dosł. Kościół św. Marii na Łące, znany również jako Wiesenkirche) – późnogotycka świątynia luterańska znajdująca się w niemieckim mieście Soest.
Historia
W XII wieku istniała tu romańska świątynia, zwana Maria in palude (na bagnach)[1]. Kamień węgielny pod budowę dzisiejszego kościoła wmurował w 1313 mistrz budowlany Johannes Schendeler. W 1376 konsekrowano prezbiterium, a w latach 1421–1530 wzniesiono zachodnią elewację. W 1846 rozpoczęto budowę dwóch wież ufundowanych przez pruską rodzinę królewską, które konsekrowano 15 października 1882[2][3]. Świątynia została znacząco zniszczona podczas II wojny światowej, zawaliły się trzy fragmenty sklepień, jeden filar został poważnie uszkodzony, zniszczony został barokowy ołtarz główny i ambona. 15 października 1950 prezydent Theodor Heuss dokonał otwarcia świątyni po odbudowie. W latach 1971–1974 wyremontowano wnętrze, a w 1978 – elewacje. W 1987 rozpoczęła się gruntowna restauracja kościoła[3].
Architektura
Kościół późnogotycki, z dwiema neogotyckimi wieżami. Ma długość 50 m, szerokość 27 m i wysokość 24 m. Korpus nawowy, długi na 29 m[3], ma plan zbliżony do kwadratu, reprezentuje układ dziewięciopolowy (tzw. westfalski kwadrat). Wszystkie trzy nawy zakończono wielobocznie, przy czym w odróżnieniu od reszty świątyni zamknięcia naw bocznych nie są wsparte przyporami. Filary bez impostów dźwigają krzyżowo-żebrowe sklepienie[4]. Okna doświetlające nawy mają wysokość 20 m[3], jedno z nich zdobi witraż ze sceną ostatniej wieczerzy, wykonany ok. 1500 roku przez nieznanego artystę[1].
Wyposażenie
Wnętrze zdobią liczne ołtarze. Rolę ołtarza głównego pełni tzw. ołtarz św. Jakuba, wykonany przez Konrada von Soesta ok. 1420 roku. W nawie północnej znajduje się ołtarz św. Anny z 1473 roku i wykonany w Brabancji gotycko-renesansowy ołtarz z XVI wieku[5]. Nawę południową zdobi ołtarz szafiasty autorstwa Heinricha Aldegrevera z lat 1526–1527. Jego centralną część wykonał nieznany rzeźbiarz, zdobią ją figury Matki Bożej z Dzieciątkiem, św. Antoniego Opata i św. Agaty. Pozostałe części ukazują sceny Zwiastowania Pańskiego, Narodzenia Pańskiego i Pokłonu Trzech Króli, a zewnętrzną stronę skrzydeł dekorują figury apostołów. Nagrobek Aldegrevera znajduje się przy jednym z filarów[6].
Pierwotnie w świątyni przechowywano figurę Madonny, którą w 1661 przeniesiono do Werl, gdzie jest czczona jako cudowna w rzymskokatolickim sanktuarium[7]. W prezbiterium znajduje się XIV-wieczna rzeźba Matki Bożej, figura św. Rajnolda z 1430 roku i sakramentarium z około 1400 roku. W ścianę wmurowana jest XV-wieczna alabastrowa płaskorzeźba poświęcona Trójcy Świętej. Kamienną ambonę wykonał Jürgen Prigl, budowniczy kościoła. Piaskowcowe tabernakulum pochodzi z XVI wieku. W tzw. kaplicy chrzcielnej znajduje się chrzcielnica z XIV wieku i krucyfiks z XV wieku, witraże kaplicy wykonał w 2003 roku Hans Gottfried von Stockhausen[5].
Galeria
Widok z lotu ptaka
Prezbiterium
Portal zachodni
Wnętrze
Ołtarz św. Jakuba
Ołtarz św. Anny
Ołtarz Aldegrevera
Sakramentarium z ok. 1400 roku
Przypisy
- 1 2 St. Maria zur Wiese [online], So ist Soest [dostęp 2025-01-11] (niem.).
- ↑ kirchbau.de - Datenblatt einzelne Kirche [online], www.kirchbau.de [dostęp 2025-01-11].
- 1 2 3 4 Geschichte der Wiesenkirche [online], Wiesenkirche Soest [dostęp 2025-01-11] (niem.).
- ↑ Wilfried Koch, Style w architekturze, W. Baraniewski i inni, Świat Książki, s. 174, ISBN 978-83-7943-007-9 (pol.).
- 1 2 Rundgang [online], Wiesenkirche Soest [dostęp 2025-01-11] (niem.).
- ↑ Internet-Portal 'Westfälische Geschichte' [online], www.lwl.org, 25 marca 2014 [dostęp 2025-01-11] (niem.).
- ↑ Geschichte der Wallfahrt [online], Wallfahrt Werl [dostęp 2025-01-11] (niem.).



