Kościół Zwiastowania Pańskiego w Tarxien

Kościół Zwiastowania Pańskiego

Il-knisja tal-Lunzjata
Church of the Annunciation

nr rej. 02045[1]
kościół parafialny
Kościół Zwiastowania Pańskiego w Tarxien w 2017 roku
Państwo	Malta
Miejscowość	Tarxien
Adres	Misrah ir-Repubblika[1]
Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Parafia	Parafia Zwiastowania Pańskiego w Tarxien
Wezwanie	Zwiastowanie Pańskie
Historia Data rozpoczęcia budowy 5 maja 1610 Data zakończenia budowy 1627 Data poświęcenia 1 maja 1782 Ważniejsze przebudowy 1636, 1755–1757
Dane świątyni Architekt nieznany Wieża kościelna • liczba wież 2 Kopuła • liczba kopuł 1+8 Ołtarz • liczba ołtarzy 12 Liczba naw 3
Położenie na mapie Malty Kościół Zwiastowania Pańskiego w Tarxien
Położenie na mapie Morza Śródziemnego Kościół Zwiastowania Pańskiego w Tarxien
35°51′53,8″N 14°30′40,6″E/35,864944 14,511278
Strona internetowa

Kościół Zwiastowania Pańskiego w Tarxien (malt. Il-knisja tal-Lunzjata, ang. Church of the Annunciation) – rzymskokatolicka świątynia parafialna znajdująca się w miejscowości Tarxien (malt. Ħal Tarxien) na Malcie, w południowo-wschodniej części wyspy o tej samej nazwie.

Kościół znajduje się w centrum Tarxien, przy Placu Republiki (malt. Misrah ir-Repubblika)^[1]. Budynek wpisany jest do maltańskiego rejestru zabytków NICPMI (National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands) – nr rej. 02045^[1].

Parafia Zwiastowania Pańskiego w Tarxien ustanowiona została 29 maja 1592 roku przez biskupa Tomása Gargallo^[2][3].

Za datę rozpoczęcia budowy kościoła parafialnego uznaje się 5 maja 1610 roku, choć właściwa data pozostaje nieznana^[2][1]. Nie jest znany również architekt budynku^[2]. Świątynia została wzniesiona w miejscu, gdzie niegdyś znajdowały się trzy niewielkie kościoły: św. Pawła, św. Łukasza i św. Mikołaja^[2]. W 1621 roku kościół Zwiastowania Pańskiego wciąż nie był ukończony, ale na podstawie inspekcji duszpasterskiej domniemywa się, że budowa zakończyła się w 1627 roku^[2]. Kościół miał wówczas trzy nawy z kaplicami po obu stronach ołtarza głównego. Wzniesiony na planie krzyża łacińskiego, w swojej części centralnej miał płaską kopułę oraz kolejne dwie kaplice^[2]. Nad drzwiami wejściowymi na fasadzie znajdowało się pięć kamiennych herbów: papieża Pawła V, wielkiego mistrza zakonu joannitów Alofa de Wignacourta, biskupa Tomása Gargallo, biskupa Baldassare’a Cagliaresa oraz lokalnej rady zwanej l-Universita’ z siedzibą w Mdinie^[2], ustanowionej w ramach autonomii wyspy przez wicekróla Sycylii, która pełniła funkcje administracyjne^[4].

Świątynia na przestrzeni wieków była wielokrotnie przebudowywana^[1]. W 1636 roku wybudowano dwie dzwonnice; w jednej z nich znajdował się duży dzwon^[2]. Przypuszcza się, że autorem części przebudów w II połowie XVII wieku był Lorenzo Gafà^[2]. Liczne modyfikacje konstrukcji budynku miały też miejsce po 1709 roku; do 1740 roku po obu stronach kościoła dobudowano po trzy nowe, mniejsze kopuły^[2].

Kolejne przebudowy miały miejsce w II połowie XVIII wieku. W latach 1755–1757 fasada budynku została rozebrana i odbudowana w zmienionej formie. Uroczysta konsekracja przebudowanej świątyni odbyła się 8 maja 1782 roku^[2]. Dokument konsekracyjny wydał kilka dni wcześniej (1 maja) biskup Vincenzo Labini^[2].

Fasada kościoła składa się z trzech przęseł, które są połączone ze sobą pilastrami w porządku doryckim wzniesionymi na cokołach. Pośrodku każdego z przęseł znajdują się prostokątne drzwi wejściowe ujęte w bogato zdobione kamienne obramowania zwieńczone trójkątnymi szczytami. Kondygnacje dolną i górną łączy masywny gzyms. Boczne części fasady są identyczne. Obie zwieńczone są dzwonnicami na planie kwadratu, krytymi dachem namiotowym^[1]. Środkowa część elewacji jest bardziej zdobiona niż boczne; nad wejściem znajduje się łuk z kamienną inskrypcją oraz nisza z rzeźbą, a wieńczy ją fronton z łamaną edykułą i wysokim cokołem, na którym ustawiony jest krzyż^[1].

Budowla wzniesiona jest na planie krzyża łacińskiego. Na przecięciu jego ramion, w części centralnej, znajduje się cylindryczna od wewnątrz i ośmioboczna od zewnątrz kopuła^[2].

Wewnątrz kościoła znajduje się łącznie 12 ołtarzy (ołtarz główny oraz ołtarze w 11 kaplicach). Są one poświęcone Matce Boskiej i świętym^[2]. Przedstawiają m.in. wizerunki Matki Bożej z Góry Karmel, Matki Bożej Różańcowej, Matki Boskiej Bolesnej, św. Leonarda, św. Józefa, św. Franciszka z Asyżu, św. Katarzyny, św. Agaty i św. Franciszka z Paoli^[2].

Nastawę (palę) jednego z ołtarzy przedstawiającą scenę Zwiastowania wykonał w 1874 roku włoski malarz, Pietro Gagliardi^[5][2][1].