Podział administracyjny Austrii

Republika Austrii jest federacją, którą tworzy 9 krajów związkowych (niem.: Bundesland lub Land, l.mn.: Bundesländer, Länder).

Kraje związkowe podzielone są na miasta statutarne (niem.: Statutarstadt, Stadtbezirk, l.m.: Statutarstädte, Stadtbezirke) oraz powiaty (niem.: Bezirk, Landbezirk, l.m.: Bezirke, Landbezirke, w Dolnej Austrii i Vorarlbergu Verwaltungsbezirk, l.m.: Verwaltungsbezirke).

Wyjątek stanowi Wiedeń, który podzielony jest na 23 dzielnice (niem.: Gemeindebezirk, l.mn.: Gemeindebezirke).

Powiaty dzielą się na: miasta (niem.: Stadt, l.m.: Städte), gminy targowe (niem.: Marktgemeinde, l.mn.: Marktgemeinden) oraz gminy (niem.: Gemeinde, Ortsgemeinde, l.mn.: Gemeinden, Ortsgemeinden).

Struktura podziału administracyjnego Austrii

Kraje związkowe

Historia

Pięć z dziewięciu krajów związkowych: Dolna Austria, Karyntia, Salzburg, Styria oraz Tyrol, istnieje od średniowiecza. Górna Austria wyodrębniła się za panowania Józefa II około 1783-84. Vorarlberg wyodrębnił się z Tyrolu w roku 1861. Po rozpadzie Austro-Węgier w 1918 roku na podstawie traktatu z Saint-Germain oraz traktatu z Trianon Burgenland został przyłączony do Austrii jako kolejny kraj związkowy. W 1922 z Dolnej Austrii został wyodrębniony Wiedeń, jako 9 kraj związkowy.

Podstawa prawna

Podstawą prawną podziału Austrii na kraje związkowe jest Konstytucja Austrii uchwalona 1 października 1920 roku z późniejszymi zmianami. Mówi ona:

Artykuł 2


(1) Austria jest państwem federalnym.
(2) Federację tworzą samodzielne kraje: Burgenland, Karyntia, Dolna Austria, Górna Austria, Salzburg, Styria, Tyrol, Vorarlberg i Wiedeń.

Federalna Ustawa Konstytucyjna Republiki Austrii[1][2]

Lista

HerbPolska nazwa[3] Niemiecka nazwaStolica Powierzchnia[4] Ludność (2023)[4]
 BurgenlandBurgenlandEisenstadt 3965.20 km²301250
 KaryntiaKärntenKlagenfurt am Wörthersee 9536.50 km²568984
 Dolna AustriaNiederösterreichSt. Pölten[5] 19179.56 km²1718373
 Górna AustriaOberösterreichLinz 11982.52 km²1522825
 SalzburgSalzburgSalzburg 7154.56 km²568346
 StyriaSteiermarkGraz 16399.34 km²1265198
 TyrolTirolInnsbruck 12648.37 km²771304
 VorarlbergVorarlbergBregencja 2601.67 km²406395
 WiedeńWienWiedeń 414.82 km²1982097

Mapa

Podział

NazwaGminy katastralnePowiatyMiasta statutarneMiasta Gminy targoweGminyGminy razemMiejscowości
 Burgenland 32872116791171328
 Karyntia 746821547681322825
 Dolna Austria 3040204723271705733744
 Górna Austria 1213153291512554386590
 Salzburg 381511024 84119687
 Styria 1605131341221292862078
 Tyrol 341811021245277627
 Vorarlberg 10745127996155
 Wiedeń 891123
Razem 785079151877721119209317057
Źródło: statistik.at

Powiaty

Powiaty Austrii
Podstawa prawna

Podstawa prawna istnienia powiatów regulowana jest na poziomie krajów związkowych. Jest to odpowiednio:

Kraj związkowy Wiedeń nie dzieli się na powiaty.

Podział administracyjny Wiednia

Mapa

Gminy

Gminy są korporacjami terytorialnymi z prawem do samorządu i zarazem okręgami administracyjnymi. Każda nieruchomość należy do jednej gminy[6].

Organami gmin są[6]:

Gminom liczącym co najmniej 20 000 mieszkańców nadawane są prawa miejskie[6].

Miasta statutarne

Podstawa prawna

Wszystkie gminy Austrii na podstawie Konstytucji Federalnej podlegają tym samym prawom, niezależnie, czy są to sporej wielkości miasta, czy też gminy wiejskie.

Jednocześnie Konstytucja pozwala na tworzenie miast statutarnych:

Artykuł 116


(3) O ile nie zagraża to interesom krajowym, gminie liczącej co najmniej 20 000 mieszkańców, jest nadawany na jej wniosek w drodze ustawy krajowej jej statut (prawo miejskie). Taka ustawa może być ogłoszona tylko za zgodą Rządu Federalnego. Zgodę uważa się za udzieloną, jeżeli Rząd Federalny w ciągu 8 tygodni od dnia, w którym uchwalona ustawa została przedłożona w odpowiednim ministerstwie federalnym, nie powiadomi naczelnika kraju, że zgody odmawia. Miasto posiadające własny statut, obok zadań administracji gminnej, wykonuje również administrację okręgową.

Federalna Ustawa Konstytucyjna Republiki Austrii[1][2]

Lista

HerbNazwaKraj związkowyLudnośćPowierzchniaGęstośćData nadania statutu
Eisenstadt Burgenland 15 72942,883671921
Graz Styria 298 479127,5723401850
Innsbruck Tyrol 131 358104,9112521850
Klagenfurt am Wörthersee Karyntia 104 332120,128691850
Krems an der Donau Dolna Austria 25 27151,664891938
Linz Górna Austria 210 11895,9921891866
Rust Burgenland 196420,01981921
Salzburg Salzburg 156 61965,6523861869
St. Pölten Dolna Austria 57 639108,445321922
Steyr Górna Austria 37 91726,5614281867
Villach Karyntia 65 135134,994831932
Waidhofen an der Ybbs Dolna Austria 11 126131,56851868
Wels Górna Austria 64 38545,9214021964
Wiedeń Wiedeń 1 982 097414,8247781850
Wiener Neustadt Dolna Austria 47 87860,947861866

Mapa


Przypisy

  1. 1 2 Bundes-Verfassungsgesetz. Linz: Pro-Libris-Verlagsgesellschaft, 2010. ISBN 978-3-9900803-2-0. (niem.).
  2. 1 2 Konstytucja Austrii. Piotr Czarny (tłum.), Bogumił Naleziński (tłum.). Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 2004. ISBN 83-7059-658-4. (pol.).
  3. Andrzej Czerny: Austria. W: Nazewnictwo geograficzne świata. T. 12: Europa. Część II. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2010, s. 20. ISBN 978-83-254-0825-1. (pol.).
  4. 1 2 Regionale Gliederungen 2023. Wiedeń: Statistik Austria, 2023. (niem.).
  5. Do 1986 stolicą Dolnej Austrii był Wiedeń.
  6. 1 2 3 Federalna Ustawa Konstytucyjna Republiki Austrii z dnia 1 października 1920 r. [online], sejm.gov.pl [dostęp 2023-03-01].