Krzyżowa (powiat bolesławiecki)
| wieś | |
_ID_590370.jpg) Kościół Świętej Trójcy | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (III 2011) |
567[1] |
| Strefa numeracyjna |
75 |
| Kod pocztowy |
59-706[2] |
| Tablice rejestracyjne |
DBL |
| SIMC |
0364156 |
Położenie na mapie gminy Gromadka _location_map.png) | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego  | |
Położenie na mapie powiatu bolesławieckiego  | |
 51°19′30″N 15°40′32″E/51,325000 15,675556[3] | |
Krzyżowa (niem. Lichtenwaldau) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, w gminie Gromadka[4][5].
W latach 1975–1998 wieś należała administracyjnie do województwa legnickiego.
Położenie
Wieś otoczona jest Borami Dolnośląskimi – od północy i zachodu obręb leśny Wierzbowa (Nadleśnictwo Chocianów), od wschodu obręb Chojnów (Nadleśnictwo Złotoryja).
Wieś leży przy rozgałęzieniu autostrady A4 (E40) i A18 (E36). Nazwę "Krzyżowa" otrzymał węzeł autostradowy, który łączy obydwie te trasy.
Nazwa
Nazwa wsi wywodzi się od polskiej nazwy "krzyż"[6]. Śląski pisarz Konstanty Damrot w swojej pracy o śląskim nazewnictwie z 1896 roku wydanej w Bytomiu wymienia dwie nazwy: obecnie obowiązującą, polską "Krzyżowa" oraz niemiecką "Lichtenwaldau". Podaje także te dwie nazwy zanotowane w łacińskim dokumencie z 1207 roku - Crzyzowa alias Lichtenwald[6]. Miejscowość jest przykładem na podwójne nazewnictwo związane z napływem w średniowieczu na teren Śląska niemieckich osadników.
Integralne części wsi
| SIMC | Nazwa | Rodzaj |
|---|---|---|
| 1004000 | Zając | część wsi |
Historia
Początki wsi związane są z rozwojem na tym terenie państwa polskiego. Obok funkcjonującej w tym miejscu wsi o nazwie Crzyzowa niemieccy kolonizatorzy w XIII wieku utworzyli własne osiedle[6]. W dokumentach wieś jest wzmiankowana w roku 1371.
W Krzyżowej znajdują się zakłady przemysłu zbożowego "Młynpol".
Zabytki
Na listę zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa wpisany jest kościół, obecnie cmentarny pw. Świętej Trójcy, z XV w., przebudowany w XIX/XX w.[7]
Zobacz też
Przypisy
- ↑ GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 629 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 64013
- 1 2 Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
- 1 2 GUS. Rejestr TERYT
- 1 2 3 Konstanty Damrot: Die älteren Ortsnamen Schlesiens, ihre Entstehung und Bedeutung: mit einem Anhange über die schlesisch-polnischen Personennamen: Beiträge zur schlesischen Geschichte und Volkskunde. Beuthen: Verlag von Felix Kasprzyk, 1896, s. 130.
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo dolnośląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 stycznia 2025, s. 4 [dostęp 2024-11-17].
Bibliografia
- Mariusz Olczak, Zdzisław Abramowicz, Gromadka. Przewodnik historyczny, Warszawa, ss. 81-90, Wydawnictwo OPPIDUM, 2003, ISBN 83-920174-0-4
