Maria Neapolitańska

Maria Neapolitańska
ilustracja
ilustracja herbu
księżna Durazzo
Okres

od 21 kwietnia 1343
do 23 stycznia 1348

Jako żona

Karola z Durazzo

Poprzedniczka

Agnes de Périgord

cesarzowa Konstantynopola
Okres

od 1364
do 22 maja 1366 lub 7 czerwca 1367

Jako żona

Filipa II

Poprzedniczka

Maria de Bourbon

Następczyni

Agnieszka z Durazzo

Dane biograficzne
Dynastia

Andegawenowie

Data i miejsce urodzenia

maj 1329
Neapol

Data śmierci

22 maja 1366 lub 7 czerwca 1367

Ojciec

Karol z Kalabrii

Matka

Maria Walezjuszka

Rodzeństwo

Joanna I

Małżeństwo

Karol (książę Durazzo)
od 21 kwietnia 1343
do 23 stycznia 1348

Dzieci

Ludwik, Joanna, Agnieszka, Klemencja, Małgorzata z Durazzo

Małżeństwo

Robert di Baux di Avellino
od 1350
do 1353

Małżeństwo

Filip II z Tarentu
od listopad 1354
do 22 maja 1366 lub 7 czerwca 1367

Dzieci

5 dzieci zmarłych we wczesnym dzieciństwie

Maria Neapolitańska, Maria di Calabria (ur. maj 1329 w Neapolu[1], zm. 20 maja 1366 lub 7 czerwca 1367 w Neapolu[1]) – księżniczka kalabryjska z dynastii Andegawenów, księżna Durazzo w latach 1343–1348 jako żona Karola z Durazzo, cesarzowa Konstantynopola i księżna Tarentu od 1364 jako żona Filipa II, siostra Joanny I.

Pochodzenie

Była najmłodszym dzieckiem Karola, księcia Kalabrii i jego drugiej żony Marii Walezjuszki[1]. Ze strony ojca była wnuczką króla Neapolu Roberta Mądrego a ze strony matki hrabiego Karola Walezjusza. Miała starszą siostrę Joannę.

Ojciec Marii był jedynym legalnym synem króla Roberta[2]. Jego śmierć w dniu 9 listopada 1328 zasmuciła króla, który obawiał się o sukcesję tronu Neapolu[2]. Robert żywił nadzieję, że jego synowa, która była w tym czasie w ciąży, urodzi syna[2]. Król rozkazał odprawiać msze w całym kraju w intencji narodzenia się wnuka, lecz w połowie maja 1329 wdowa po Karolu urodziła Marię[2][1].

Kwestia dziedziczenia tronu Neapolu

Wobec braku męskich potomków król Robert postanowił, że siostra Marii Joanna odziedziczy po jego śmierci tron Neapolu[3]. W przypadku jej bezpotomnej śmierci korona miała przypaść Marii[3]. W 1333 Joannę zaręczono z Andrzejem, królewiczem węgierskim; Maria miała go poślubić w przypadku śmierci siostry.

16 stycznia 1343 król ogłosił swój testament, w którym wyznaczył Joannę na jedyną dziedziczkę tronu, zmieniając tym samym ustalenia z lat 30., że Joanna będzie współrządzić z Andrzejem[4]. Podtrzymał swoją decyzję, że w przypadku jej bezpotomnej śmierci korona miała przypaść Marii[3].

Robert Mądry zmarł kilka dni później, a Joanna została królową.

Pierwsze małżeństwo

Maria jako dziedziczka swojej siostry była pożądaną kandydatkę na żonę[3].

Wdowa po księciu Durazzo Agnes de Perigord zainicjowała małżeństwo 14-letniej Marii ze swoim najstarszym synem Karolem. Dzięki bratu, kardynałowi Talleyrand de Périgord, który wręczył papieżowi łapówkę, dyspensa papieska została bardzo szybko wystawiona[3][1]. W marcu 1343 w tajemnicy przed wdową po królu Robercie Sanchą i przed samą królową Joanną odbyły się zaręczyny Marii i Karola[3]. Gdy sprawa wyszła na jaw Joanna zezłościła się na siostrę, lecz wydała zgodę na to małżeństwo i powtórny, uroczysty ślub miał miejsce 21 kwietnia 1343[3]. Na ślubie nie pojawiła się Katarzyna II, cesarzowa Konstantynopola i wdowa po księciu Tarentu, gdyż obawiała się rosnącej potęgi rodu Durazzów[3].

Maria została wdową w 1348, gdy Karol został stracony z polecenia króla Węgier Ludwika Wielkiego, brata zamordowanego w 1345 szwagra Marii Andrzeja[5].

Drugie małżeństwo

W 1349 planowano ślub Marii ze Stefanem, bratem zamordowanego Andrzeja i Ludwika Wielkiego, lecz do zaręczyn nigdy nie doszło[6]. W tym czasie Maria przebywała w Zamku dell'Ovo pod strażą hrabiego Avellino Rinalda del Bazo[7]. Ten w 1350 zaaranżował jej ślub ze swoim synem Robertem[7]. Maria nie wyraziła zgody na to małżeństwo, ale została do tego zmuszona[7]. Najprawdopodobniej została zgwałcona przez Roberta[7]. Po 3 latach Maria rozkazała zabić swego męża, a jego ciało wrzucić do morza[7][8]. Zadeklarowała, że chce być wolną kobietą[7].

Trzecie małżeństwo

Królowa Joanna nadal nie miała dzieci, więc Maria pozostawała jej dziedziczką[7]. Obawiając się kolejnego zamążpójścia wbrew swojej woli Maria i Joanna wspólnie zdecydowały, że Maria weźmie kolejny ślub[7].

Król Węgier Ludwik Wielki chciał, aby Maria go poślubiła, lecz siostry odrzuciły tę propozycję[7][1].

Maria na męża wybrała Filipa II, młodszego brata swego ówczesnego szwagra Ludwika[7]. Maria ze strony swojej matki była jego kuzynką[7][9]. Dodatkowo Filip był kuzynem jej zmarłego ojca[10].

Ślub wzięli w listopadzie 1354[11]. Było to dla Filipa pierwsze małżeństwo, dla Marii – trzecie. Filip po śmierci najstarszego brata Roberta w 1364 (Ludwik, mąż królowej Joanny zmarł w 1362) odziedziczył tytuł cesarza Konstantynopola.

Potomstwo

Z pierwszego małżeństwa Maria miała 5 dzieci[12]:

  • Ludwik (ur. grudzień 1343[13], zm. 14 stycznia 1345[1])
  • Joanna (ur. 1344, zm. 1387)[14], po śmierci ojca księżna Durazzo[14],
  • Agnieszka (ur. 1345, zm. 1388)[15], cesarzowa Konstantynopola jako żona Jakuba de Baux
  • Klemencja (ur. 1346, zm. 1363 lub 1371)[16],
  • Małgorzata (ur. 1347, zm. 1412)[17], królowa Neapolu i Węgier jako żona Karola III, swego kuzyna.

Z trzeciego małżeństwa Maria również miała 5 dzieci, ale wszystkie zmarły we wczesnym dzieciństwie.

Śmierć i dziedzictwo

Maria zmarła 20 maja 1366 lub 7 czerwca 1367 w Neapolu[1]. Wdowiec po niej w 1370 poślubił Elżbietę, córkę niedoszłego narzeczonego Marii Stefana Andegaweńskiego[18]. Zmarł bezpotomnie w 1373.

Najstarsza córka Marii – Joanna – po śmierci ojca została księżną Durazzo, ale utraciła księstwo w 1368[19]. Jej pierwszym mężem był Ludwik, królewicz nawarryjski, a drugim Robert, wnuk Roberta III Artois[20]. Nie miała dzieci[21]. Joanna wraz z drugim mężem została otruta w 1387[22] z polecenia swojej siostry Małgorzaty.

Druga z córek Marii Agnieszka dzięki swemu drugiemu małżeństwu otrzymała tytuł cesarzowej Konstantynopola, który nosiła jej matka. Owdowiała w 1383[23] a tytuł cesarza Konstantynopola nie był już przez nikogo używany. Zmarła bezpotomnie w 1388[24], najprawdopodobniej uwięziona.

Najmłodsza z córek Małgorzata poślubiła swego kuzyna Karola w 1369[25]. Karol w 1381 strącił z tronu siostrę Marii Joannę I a rok później najprawdopodobniej zlecił jej zabójstwo[26][27]. Małgorzata owdowiała w lutym 1386, gdy Karol został zamordowany z polecenia królowej-wdowy Elżbiety Bośniaczki w wyniku zemsty za obalenie jej córki Marii, koronowanej w 1382 na króla Węgier[27]. Małgorzata po zabójstwie męża sprawowała regencję w Neapolu w imieniu swego syna Władysława. Władysław miał 3 żony, lecz nie pozostawił następcy.

Dynastia Andegawenów zakończyła się w 1435 wraz z bezpotomną śmiercią wnuczki Marii Joanny II.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 ANGIÒ, Maria - Enciclopedia [online], Treccani [dostęp 2025-04-10] (wł.).
  2. 1 2 3 4 Kazimierz Chłędowski, Historie neapolitańskie, Polskie Wydawnictwo Naukowe, 1959, s. 47.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 Kazimierz Chłędowski, Historie neapolitańskie, Polskie Wydawnictwo Naukowe, 1959, s. 51-53.
  4. ↑ Kamil Janicki, Damy polskiego imperium, 2017, s. 98, ISBN 978-83-240-4248-7.
  5. ↑ Kamil Janicki, Damy polskiego imperium, 2017, s. 116, ISBN 978-83-240-4248-7.
  6. ↑ Stanisław A. Sroka, Genealogia Andegawenów węgierskich, 2015, s. 61, ISBN 978-83-61033-83-7.
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Kazimierz Chłędowski, Historie neapolitańskie, Polskie Wydawnictwo Naukowe, 1959, s. 71-72.
  8. ↑ Podawana jest również data 1354 jako data śmierci drugiego męża Marii, ale wydaje się to niemożliwe, bo Ludwik Wielki w tym czasie był już mężem Elżbiety Bośniaczki, więc nie mógł składać małżeńskich propozycji zamężnej Marii.
  9. ↑ Matka Marii - Maria Walezjuszka i matka Filipa - Katarzyna II - były przyrodnimi siostrami
  10. ↑ Filip jako syn Filipa I był wnukiem Karola Kulawego; ojciec Marii jako syn Roberta Mądrego również był jego wnukiem
  11. ↑ GIOVANNA I d'Angiò, regina di Sicilia - Enciclopedia [online], Treccani [dostęp 2025-04-10] (wł.).
  12. ↑ ANGIÒ, Maria - Enciclopedia [online], Treccani [dostęp 2025-04-13] (wł.).
  13. ↑ SICILY [online], fmg.ac [dostęp 2025-04-13] [zarchiwizowane z adresu 2024-07-19].
  14. 1 2 Women in power 1300-1350 [online], www.guide2womenleaders.com [dostęp 2025-04-13].
  15. ↑ SICILY [online], fmg.ac [dostęp 2025-04-13] [zarchiwizowane z adresu 2024-07-19].
  16. ↑ SICILY [online], fmg.ac [dostęp 2025-04-13] [zarchiwizowane z adresu 2024-07-19].
  17. ↑ SICILY [online], fmg.ac [dostęp 2025-04-13] [zarchiwizowane z adresu 2024-07-19].
  18. ↑ Stanisław A. Sroka, Genealogia Andegawenów węgierskich, 2015, s. 104, ISBN 978-83-61033-83-7.
  19. ↑ SICILY [online], fmg.ac [dostęp 2025-04-13] [zarchiwizowane z adresu 2024-07-19].
  20. ↑ SICILY [online], fmg.ac [dostęp 2025-04-13] [zarchiwizowane z adresu 2024-07-19].
  21. ↑ SICILY [online], fmg.ac [dostęp 2025-04-13] [zarchiwizowane z adresu 2024-07-19].
  22. ↑ SICILY [online], fmg.ac [dostęp 2025-04-13] [zarchiwizowane z adresu 2024-07-19].
  23. ↑ SICILY [online], fmg.ac [dostęp 2025-04-13] [zarchiwizowane z adresu 2024-07-19].
  24. ↑ SICILY [online], fmg.ac [dostęp 2025-04-13] [zarchiwizowane z adresu 2024-07-19].
  25. ↑ Stanisław A. Sroka, Genealogia Andegawenów Węgierskich, 2015, s. 105-107, ISBN 978-83-61033-83-7.
  26. ↑ Stanisław A. Sroka, Genealogia Andegawenów węgierskich, 2015, s. 55-57, ISBN 978-83-61033-83-7.
  27. 1 2 Kamil Janicki, Damy polskiego imperium, 2017, s. 244-245, ISBN 978-83-240-4248-7.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.