Mecz lekkoatletyczny Polska – Stany Zjednoczone 1958

Kapitan reprezentacji Polski, oszczepnik, Janusz Sidło

Mecz lekkoatletyczny Polska – Stany Zjednoczone 1958 – zawody lekkoatletyczne, które odbyły się w dniach 1 i 2 sierpnia 1958 roku na Stadionie Dziesięciolecia w Warszawie.

Kapitanami drużyn byli miotacze – oszczepnik Janusz Sidło oraz młociarz Harold Connolly[1]. Każdego dnia zawody śledziło z trybun warszawskiego obiektu około 100 tysięcy widzów – jest to do dziś najliczniejsza widownia w historii zawodów lekkoatletycznych na świecie[2][3]. W spotkaniu na stadionie w Warszawie wystąpiło 49 zawodników USA (17 kobiet i 32 mężczyzn) oraz 50 Polaków (16 kobiet i 34 mężczyzn)[1]. Warszawski mecz zakończył się ostatecznie zwycięstwem drużyny USA 115 do 97 wśród mężczyzn oraz triumfem Polek 54 do 52[4]. Było to pierwsze w historii spotkanie lekkoatletycznych drużyn Polski i Stanów Zjednoczonych[5][6][7].

Do spotkania z USA, męska reprezentacja Polski, nazwana przez niemieckich dziennikarzy wunderteamem[2], przez dwa lata nie przegrała meczu międzypaństwowego, notując serię 14 zwycięstw począwszy od meczu przeciwko Norwegii w dniach 24 i 25 września 1955 w Poznaniu[6]. Międzynarodowe sukcesy zawodników sprawiły, iż w owym czasie lekkoatletyka stała się w Polsce sportem narodowym[8].

Historia

Pierwszy raz po II wojnie światowej lekkoatleci amerykańscy wystąpili w Polsce w roku 1947 – Polski Związek Lekkiej Atletyki zaprosił do udziału w mityngu w Katowicach przebywających w owym czasie w Czechosłowacji reprezentantów USA[9]. 27 lipca na katowickim stadionie wystartował m.in. ówczesny rekordzista świata w rzucie dyskiem Robert Fitch, który wygrał pchnięcie kulą (15,41) oraz rzut dyskiem (53,38)[9].

Rozegrany w pierwszych dwóch dniach sierpnia 1958 roku mecz reprezentacji Polski i USA nie był wcześniej zaplanowany w światowym kalendarzu lekkoatletycznym – udało się go przeprowadzić przy okazji pojedynku Amerykanów z reprezentacją Związku Radzieckiego, który miał miejsce od 28 do 30 lipca w Moskwie[1]. Mecze w stolicach ZSRR i Polski były odpowiednio trzecim i czwartym oficjalnym meczem międzypaństwowym drużyny amerykańskiej – wcześniej w 1938 rywalizowali z drużyną III Rzeszy oraz w 1949 ze Skandynawią[1].

Do reprezentacji USA na pojedynki w Europie zostali powołani ówcześni mistrzowie oraz wicemistrzowie kraju – w Warszawie nie wystąpili jednak m.in. mistrz olimpijski z Melbourne w biegach na 100 i 200 metrów oraz sztafecie 4 x 100 metrów Bobby Joe Morrow[1][10] oraz złoty medalista igrzysk z 1956 w rzucie dyskiem Al Oerter[10][11]. W składzie drużyny USA znalazło się czterech ówczesnych indywidualnych mistrzów olimpijskich (Tom Courtney, Glenn Davis, Parry O’Brien i Harold Connolly), jeden w sztafecie (Ira Murchison) i jedna złota medalistka igrzysk z Helsinek z roku 1952 – sprinterka Barbara Jones[1][12]. Na warszawskim stadionie wystąpili także inni medaliści olimpijscy – Isabelle Daniels, Margaret Matthews, Willye White, Eddie Southern i Josh Culbreath[1].

W składzie reprezentacji Polski znalazł się ówczesny wicemistrz olimpijski w rzucie oszczepem Janusz Sidło[13], finaliści igrzysk w Melbourne: skoczek w dal Kazimierz Kropidłowski, tyczkarz Zenon Ważny oraz sprinterzy Marian Foik, Edward Szmidt i Zenon Baranowski[6]. Na stadionie w Warszawie nie pojawili się natomiast złota medalistka igrzysk z 1956 roku Elżbieta Duńska-Krzesińska oraz finalista tej imprezy oszczepnik Jan Kopyto[1][13].

W biegu na 3000 metrów z przeszkodami Jerzy Chromik ustanowił (trzeci raz w karierze[8]) rekord świata uzyskując – 2 sierpnia – czas 8:32,0[14]. Wynik lepszy od poprzedniego rekordu globu (8:35,6), który 12 dni wcześnie ustanowił w Tallinnie reprezentant ZSRR Siemion Rżyszczyn, uzyskał także drugi na mecie warszawskiego biegu Zdzisław Krzyszkowiak[6][14]. Podczas meczu ustanowiono osiem rekordów krajowych – cztery rekordy Polski i tyle samo rekordów Stanów Zjednoczonych[15].

Za największą sensację meczu uznano zwycięstwo Zbigniewa Makomaskiego nad Courtneyem w biegu na 800 metrów.

Rezultaty

WR – rekord świata | | NR – rekord kraju | AR – rekord kontynentu | SB – najlepszy wynik w sezonie

Mężczyźni

Konkurencja: 1. miejsce Rezultat 2. miejsce Rezultat 3. miejsce Rezultat 4. miejsce Rezultat
Bieg na 100 m Stany Zjednoczone Ira Murchison10,5 Stany Zjednoczone Edward Collymore10,6 Marian Foik10,8 Edward Szmidt10,9
Bieg na 200 m Stany Zjednoczone Edward Collymore21,2 Stany Zjednoczone Ira Davis21,3 Marian Foik21,6 Edward Szmidt21,6
Bieg na 400 m Stany Zjednoczone Glenn Davis45,5 Stany Zjednoczone Eddie Southern46,5 Stanisław Swatowski47,8 Gerard Mach47,9
Bieg na 800 m Zbigniew Makomaski1:46,7 NR Stany Zjednoczone Tom Courtney1:46,8 Tadeusz Kaźmierski1:46,9 Stany Zjednoczone Michael Peake1:48,0
Bieg na 1500 m Zbigniew Orywał3:42,7 Stany Zjednoczone Edward Moran3:43,2 Stany Zjednoczone James Grelle3:43,4 Stefan Lewandowski3:43,4
Bieg na 5000 m Kazimierz Zimny13:52,2 Marian Jochman13:54,6 Stany Zjednoczone William Dellinger14:04,8 Stany Zjednoczone Max Truer14:32,6
Bieg na 10 000 m Stanisław Ożóg29:27,6 Mieczysław Kierlewicz30:46,2 Stany Zjednoczone Jerome Smart31:04,0 Stany Zjednoczone George McKenzie33:18,4
Bieg na 110 m przez płotki Stany Zjednoczone Ancel Robinson14,0 Stany Zjednoczone Hayes Jones14,2 Edward Bugała14,5 Tadeusz Niemczyk14,9
Bieg na 400 m przez płotki Stany Zjednoczone Glenn Davis49,8 Stany Zjednoczone Josh Culbreath50,8 Janusz Kotliński52,1 Kazimierz Janiak53,7
Bieg na 3000 m z przeszkodami Jerzy Chromik8:32,0
WR[14] NR
Zdzisław Krzyszkowiak8:33,6 Stany Zjednoczone Philip Coleman8:40,8 NR Stany Zjednoczone Charles Jones9:31,8
Sztafeta 4 x 100 m  Stany Zjednoczone
Ira Murchison
Ira Davis
James Segrest
Edward Collymore
40,0  Polska
Zenon Baranowski
Edward Szmidt
Andrzej Zieliński
Marian Foik
40,8
Sztafeta 4 x 400 m  Stany Zjednoczone
Jack Yerman
Tom Courtney
Glenn Davis
Eddie Southern
3:05,8  Polska
Gerard Mach
Tadeusz Kaźmierski
Stanisław Swatowski
Zbigniew Makomaski
3:11,4
Skok wzwyż Stany Zjednoczone Charles Dumas2,11 Zbigniew Lewandowski1,98 Stany Zjednoczone Paul Stuber1,96 Kazimierz Fabrykowski1,98
Skok o tyczce Stany Zjednoczone Ronald Morris4,58 Zenon Ważny4,53 NR Andrzej Krzesiński4,42 Stany Zjednoczone James Breawe4,35
Skok w dal Stany Zjednoczone Ernst Shelby7,83 Stany Zjednoczone William Jackson7,51 Henryk Grabowski7,44 Kazimierz Kropidłowski7,25
Trójskok Józef Szmidt16,11 Stany Zjednoczone Kenneth Floerke15,36 Ryszard Malcherczyk15,34 Stany Zjednoczone Ira Davis15,09
Pchnięcie kulą Stany Zjednoczone Parry O’Brien18,75 Stany Zjednoczone Dallas Long17,80 Alfred Sosgórnik16,90 Józef Auksztulewicz16,70
Rzut dyskiem Stany Zjednoczone Rink Babka54,15 Edmund Piątkowski53,88 Stany Zjednoczone Parry O’Brien52,33 Eugeniusz Wachowski50,38
Rzut młotem Tadeusz Rut64,41 NR Stany Zjednoczone Albert Hall63,81 Olgierd Ciepły63,08 Stany Zjednoczone Harold Connolly62,83
Rzut oszczepem Janusz Sidło81,97 SB[13] Zbigniew Radziwonowicz73,34 Stany Zjednoczone Al Cantello72,17 Stany Zjednoczone Franklin Held68,64

Kobiety

Konkurencja: 1. miejsce Rezultat 2. miejsce Rezultat 3. miejsce Rezultat 4. miejsce Rezultat
Bieg na 100 m Stany Zjednoczone Barbara Jones11,6 Stany Zjednoczone Margaret Matthews11,8 Barbara Janiszewska11,8 Celina Jesionowska12,2
Bieg na 200 m Stany Zjednoczone Isabelle Daniels23,9 NR Barbara Janiszewska24,0 Stany Zjednoczone Lucinda Williams24,0 Celina Jesionowska24,7
Bieg na 800 m Krystyna Nowakowska2:13,0 Beata Żbikowska2:13,2 Stany Zjednoczone Lilian Green2:18,8 NR Stany Zjednoczone Florence McArdle2:21,4
Bieg na 80 m przez płotki Maria Bibro11,8 Stany Zjednoczone Lauretta Poley12,0 Maria Stodolna12,0 Stany Zjednoczone Doris McCafrey12,1
Sztafeta 4 x 100 m  Stany Zjednoczone
Isabelle Daniels
Lucinda Williams
Margaret Matthews
Barbara Jones
45,0  Polska
Maria Chojnacka
Barbara Janiszewska
Celina Jesionowska
Maria Bibro
46,4
Skok wzwyż Iwona Ronczewska1,55 Jarosława Jóźwiakowska1,55 Stany Zjednoczone Verheda Thomas1,50 Stany Zjednoczone Barbara Brown1,50
Skok w dal Stany Zjednoczone Willye White6,16 NR Maria Chojnacka6,00 Maria Ciastowska5,85 Stany Zjednoczone Annie Smith5,54
Pchnięcie kulą Stany Zjednoczone Earlene Brown16,26 Jadwiga Klimaj14,09 Eugenia Rusin13,98 Stany Zjednoczone Sharon Sheppard13,04
Rzut dyskiem Stany Zjednoczone Earlene Brown48,63 Helena Dmowska45,29 Kazimiera Sobocińska44,76 Stany Zjednoczone Pamela Curell41,39
Rzut oszczepem Urszula Figwer51,19 Stany Zjednoczone Marjorie Larney47,82 Maria Grabowska45,67 Stany Zjednoczone Amelia Wershoven45,30

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 Stefan Pietkiewicz i Janusz Rozum, O meczu ów… [online], Polski Związek Lekkiej Atletyki [dostęp 2011-06-03] (pol.).
  2. 1 2 90 lat polskiego sportu. Warszawa: 2011, s. 30-31.
  3. Jan Mulak, Książka… bez żadnego tytułu [online], mulak.art.pl [dostęp 2011-06-03] [zarchiwizowane z adresu 2015-04-29] (pol.).
  4. Deluga: mecz Polska-USA w 1958 roku najmilszym wspomnieniem [online], sportowefakty.pl [dostęp 2011-06-03] [zarchiwizowane z adresu 2009-12-09] (pol.).
  5. Witold Gerutto, Maciej Wawrzykowski, Otton Pieszewicz, Zdzisław Drozdowski: 50 lat PZLA – Rocznik Jubileuszowy 1968. Warszawa: Wydawnictwo Sport i Turystyka, 1969.
  6. 1 2 3 4 Zbigniew Łojewski, Tadeusz Wołejko: Osiągnięcia Polskiej Lekkiej Atletyki w 40-leciu PRL. Mecze Międzypaństwowe I Reprezentacji Polski seniorów – mężczyźni. Warszawa: Komisja Statystyczna PZLA, 1984.
  7. Zbigniew Łojewski, Tadeusz Wołejko: Historia Spotkań Międzypaństwowych Reprezentacji Polski – część I: Seniorki. Warszawa: Komisja Statystyczna PZLA, maj 1979.
  8. 1 2 Tomasz Jurek, Ignacy Krzewiński, Bernard Woltmann (red.): Lekkoatletyka w Polsce 1919–1994. Warszawa: Polskie Towarzystwo Naukowe Kultury Fizycznej, 1994. ISBN 83-900895-5-6.
  9. 1 2 Janusz Rozum, Daniel Grinberg, Zbigniew Jonik, Henryk Kurzyński, Leszek Luftam, Stefan Pietkiewicz, Tadeusz Wołejko: 90 lat polskiej lekkoatletyki 1919–2009. Warszawa: Komisja Statystyczna PZLA, 2009. ISBN 978-83-902509-9-1.
  10. 1 2 Athletics at the 1956 Melbourne Summer Games [online], Sports-Reference.com [dostęp 2011-06-03] [zarchiwizowane z adresu 2008-12-31] (ang.).
  11. Olympic Games (Men). gbrathletics. [dostęp 2011-06-03]. (ang.).
  12. Athletics at the 1952 Helsinki Summer Games [online], Sports-Reference.com [dostęp 2011-06-03] [zarchiwizowane z adresu 2008-12-29] (ang.).
  13. 1 2 3 Jerzy Szymonek, Janusz Rozum: Osiągnięcia Polskiej Lekkiej Atletyki w 40-leciu PRL. Rzut oszczepem mężczyzn.. Warszawa: Komisja Statystyczna PZLA, 1984.
  14. 1 2 3 Progression of Official World Record / Men, 3000 m steeple [online], tilastopaja.org [dostęp 2011-06-04] (ang.).
  15. Janusz Waśko, Andrzej Socha: Athletics National Records Evolution 1912–2006. Zamość-Sandomierz: 2007.

Bibliografia

  • Zbigniew Łojewski, Tadeusz Wołejko: Osiągnięcia Polskiej Lekkiej Atletyki w 40-leciu PRL. Mecze Międzypaństwowe I Reprezentacji Polski seniorów – mężczyźni. Warszawa: Komisja Statystyczna PZLA, 1984.
  • Zbigniew Łojewski, Tadeusz Wołejko: Historia Spotkań Międzypaństwowych Reprezentacji Polski – część I: Seniorki. Warszawa: Komisja Statystyczna PZLA, maj 1979.