Odechów (województwo mazowieckie)

Odechów
wieś
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 mazowieckie

Powiat

radomski

Gmina

Skaryszew

Liczba ludności (2021)

494[1][2]

Strefa numeracyjna

48

Kod pocztowy

26-640[3]

Tablice rejestracyjne

WRA

SIMC

0637306[4]

Położenie na mapie gminy Skaryszew
Mapa konturowa gminy Skaryszew, po prawej znajduje się punkt z opisem „Odechów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Odechów”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Odechów”
Położenie na mapie powiatu radomskiego
Mapa konturowa powiatu radomskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Odechów”
Ziemia51°17′41″N 21°20′01″E/51,294722 21,333611[5]

Odechów – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Skaryszew. Ma status sołectwa[6].

Prywatna wieś szlachecka Odachów, położona była w drugiej połowie XVI wieku w Małopolsce w powiecie radomskim województwa sandomierskiego[7]. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie radomskim.

Wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny[8].

Części miejscowości

Integralne części wsi Odechów[9][4]
SIMCNazwaRodzaj
0637312Gawroniec-Koloniaczęść wsi
0637329Groblaprzysiółek

Historia

  • Jedna z najstarszych wsi ziemi radomskiej, o której pierwsza wzmianka pochodzi z 1228 r. W 1573 r. Odechów lokowany został przez Andrzeja Ciołka jako miasto na terenie dzisiejszej wsi Miasteczko, pierwotnie noszącej nazwę Nowy Targ, a później Miasteczko Odechowskie.
  • Według ludowego podania nazwa Odechów wywodzi się od zatrzymywania się tu dla odpoczynku i popasu wołów („odechu” – dziś oddechu) kupców przepędzających woły słynnym „szlakiem wołowym” wiodącym z Rusi Halickiej przez Solec nad Wisłą i Radom na Śląsk i do Wielkopolski.

Położenie geograficzne

  • Centralna Polska, dorzecze środkowej Wisły i Pilicy, na równinie leżącej 150–200 m n.p.m.

Zabytki

Kościół Zwiastowania Najświętszej Marii Panny z XV wieku – pierwotnie drewniany (1401-1411) z fundacji prymasa Polski Mikołaja Trąby, kolejny murowany, gotycki wzniesiony w latach 1459–1460 z fundacji Jana Długosza, który bywał na zamku radomskim i w Odechowie.

Kościół został rozbudowany w latach 1911–1913 według planów architekta Zygmunta Słomińskiego z Radomia[10].

Dawny kościół gotycki z cegły stanowi obecnie ramiona transeptu neogotyckiej bazyliki.

Kościół zdobią ostrołukowe okna. Ostrołukowy kształt posiadają również gotyckie, kamienne portale. Szczyt rozczłonkowany jest profilowanymi, ostrołukowymi wnękami. Wyposażenie kościoła barokowe (XVII-XVIII w.). W ołtarzu głównym znajduje się obraz Zwiastowania NMP z II połowy XVIII wieku, zapewne pędzla Anny Bacciarelli. Chrzcielnica z XV w. Pod chórem kamienne kartusze z herbami Łabędź i Jasieńczyk. Liczne epitafia.

Galeria

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Wieś Odechów w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2025-02-21], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  2. ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2025-02-21].
  3. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 843 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. 1 2 TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
  5. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 91171
  6. ↑ Strona gminy, sołectwa
  7. ↑ Corona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
  8. ↑ Opis parafii na stronie diecezji
  9. ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  10. ↑ Opis kościoła na stronie dawnekieleckie.pl

Bibliografia

  • Zwolski Cz. T., 2003: Radom i region radomski; Wyd. Regionalne „Radomka”, Radom.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.