Płazów (gmina)
| gmina wiejska | |||||
| 1934–1954[1] | |||||
 | |||||
| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Województwo |
1934–39: lwowskie | ||||
| Powiat |
1934–39: lubaczowski | ||||
| Data powstania |
1 sierpnia 1934 | ||||
| Data likwidacji |
29 września 1954 | ||||
| Siedziba | |||||
| Populacja (1943) • liczba ludności |
| ||||
| Szczegółowy podział administracyjny (1952) | |||||
| |||||
.svg.png){kind=small}
Płazów – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1934–1954[2] w woj. lwowskim i rzeszowskim (dzisiejsze woj. podkarpackie). Siedzibą władz gminy był Płazów.
Historia
1934–1939
Gmina zbiorowa Płazów została utworzona 1 sierpnia 1934 roku w powiecie lubaczowskim w woj. lwowskim z dotychczasowych jednostkowych gmin wiejskich: Freifeld, Gorajec, Huta Różaniecka, Płazów, Ruda Różaniecka i Żuków[3]. Gminy te przekształcono 17 września 1934 w sześć gromad (sołectw) gminy Płazów[4].
11 marca 1939 nazwę miejscowości (lecz nie gromady) Freifeld zmieniono na Kowalówka[5].
1939–1945
Podczas wojny gmina znalazła się pod okupacją niemiecką, gdzie została włączona do powiatu zamojskiego w dystrykcie lubelskim Generalnego Gubernatorstwa. W 1943 roku ludność gminy wynosiła 6035, podzielona na gromady: Freifeld (211 mieszkańców), Gorajec (988 mieszkańców), Huta Różaniecka (1145 mieszkańców), Płazów (866 mieszkańców), Ruda Różaniecka (1374 mieszkańców) i Żuków (1230 mieszkańców); utworzono też nową gromadę Grochy (221 mieszkańców), wydzielona z gromady Płazów (zniesiono ją ponownie po wojnie)[6]. Na polecenie ks. kpt. Józefa Śliwy (twórcy podziemia w powiecie Lubaczowskim z ramienia Konsolidacji Obrońców Niepodległości[7]), w okresie wojny urząd wójta gminy Płazy pełnił jej przedwojenny wójt, Bronisław Meder[8].
1945–1954
W marcu 1945, po wytyczeniu wschodniej granicy Polski, gmina powróciła do reaktyowanego powiatu lubaczowskiego w szczątkowym „województwie lwowskim”. 18 sierpnia 1945 gmina Płazów wraz z powiatem lubaczowskim weszła w skład nowo utworzonego województwa rzeszowskiego[9].
10 lipca 1948 nazwę gromady Freifeld zmieniono na Kowalówka[10]
15 lutego 1949 z części gromady Huta Różaniecka (przysiółki Huta Stara, Korkosze, Banachy i Rebizanty) wyodrębniono siódmą gromadę Huta-Szumy[11]. Według stanu z dnia 1 lipca 1952 roku gmina składała się zatem z 7 gromad: Gorajec, Huta Różaniecka, Huta Szumy, Kowalówka, Płazów, Ruda Różaniecka i Żuków[12].
Gmina została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[13]. Tego samego dnia gromadę Huta Szumy włączono do powiatu tomaszowskiego w województwie lubelskim[14].
Jednostki nie przywrócono 1 stycznia 1973 roku po reaktywowaniu gmin[15], a jej dawny obszar wszedł w skład gmin Cieszanów (Gorajec, Kowalówka, Żuków) i Narol (Huta Różaniecka, Ruda Różaniecka, Płazów) w powiecie lubaczowskim województwa rzeszowskiego[16] oraz gminy Susiec (Huta Szumy) w powiecie tomaszowskim województwa lubelskiego[17].
Przypisy
- ↑ W czasie II wojny światowej przejściowo poza administracją polską.
- ↑ Od 1 sierpnia 1934 do 28 września 1954
- ↑ Dz.U. z 1934 r. nr 68, poz. 596
- ↑ Lwowski Dziennik Wojewódzki. 1934, nr 19, poz. 101
- ↑ M.P. z 1939 r. nr 58, poz. 108
- ↑ Amtliches Gemeinde- und Dorfverzeichnis fuer das GG
- ↑ Lubaczowskie struktury Związku Walki Zbrojnej / Armii Krajowej i ich udział w walkach o Narol w maju 1944 r. – Muzeum Kresów w Lubaczowie [online] [dostęp 2025-03-21].
- ↑ Łucja Meder, Wójt Gminy Płazy, „Kresowiak Galicyjski” (nr 10 (191)), wydawnictwo Kresowiak, październik 2012 [dostęp 2025-03-21], http://www.mbp.cieszanow.eu/pliki/kres191.pdf.
- ↑ Dz.U. z 1945 r. nr 27, poz. 168
- ↑ Rzeszowski Dziennik Wojewódzki. R.5, nr 5 (10 lipca 1948) = nr 24 + dod., „Biblioteka Jagiellońska, 9187 III czasop.”, 10 lipca 1948 [dostęp 2024-11-30].
- ↑ Województwo Rzeszowskie (Polska) Urząd Wojewódzki Wydział Ogólny, Rzeszowski Dziennik Wojewódzki. 1949, nr 3 (15 lutego), „Biblioteka Jagiellońska, 9187 III czasop.”, 15 lutego 1949 [dostęp 2024-11-30].
- ↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
- ↑ Dz.U. z 1954 r. nr 43, poz. 191
- ↑ Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 3 grudnia 1954 r., Nr. 15, Poz. 64
- ↑ Dz.U. z 1972 r. nr 49, poz. 312
- ↑ Uchwała Nr XVIII/56/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 4 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie rzeszowskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia 5 grudnia 1972, Nr 16, Poz. 193).
- ↑ Uchwała Nr XXI/92/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 5 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie lubelskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 20 grudnia 1972, Nr 12, Poz. 239).