Parafia Konkatedralna św. Aleksandra w Suwałkach
 Konkatedra diecezji ełckiej w Suwałkach | |
| Państwo | |
|---|---|
| Siedziba | |
| Adres |
ul. Emilii Plater 2, |
| Data powołania |
19 listopada 1788 |
| Wyznanie | |
| Kościół | |
| Diecezja | |
| Dekanat | |
| Kościół parafialny | |
| Proboszcz |
ks. kan. dr Antoni Skowroński |
| Wezwanie | |
| Wspomnienie liturgiczne |
3 maja |
Położenie na mapie Suwałk  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa podlaskiego  | |
 54°06′07″N 22°55′36″E/54,101944 22,926667 | |
| Strona internetowa | |
.svg.png){kind=small}
Parafia Konkatedralna św. Aleksandra w Suwałkach – parafia rzymskokatolicka należąca do dekanatu Suwałki – św. Benedykta i Romualda w diecezji ełckiej.
Historia
Osadę Suwałki wzmiankowano już w 1690 roku, które założyli Kameduli z klasztoru na Wigrach, na wyludnionych terenach dawnego plemienia Jaćwingów. W 1710 roku staraniem kamedułów osada uzyskała przywilej targowy, a 2 czerwca erygowano kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. W latach 1710–1714 zbudowano drewniany kościół, w którym duszpasterstwo prowadzili Bernardyni z Tykocina. 9 listopada 1717 roku biskup wileński Konstanty Kazimierz Brzostowski utworzył filialną kapelanię przynależącą do klasztoru kamedułów na Wigrach. W 1720 roku król August II Mocny nadał Suwałkom prawa miejskie[1][2].
19 listopada 1788 roku dekretem biskupa wileńskiego Ignacego Jakuba Massalskiego została erygowana parafia w Suwałkach. W 1799 roku została erygowana diecezja wigierska. W 1800 roku było 1184 mieszkańców w 216 domach. W 1801 roku Bernardyni odeszli, a parafię przejęli księża diecezjalni. W 1815 roku w Suwałkach ustanowiono siedzibę województwa augustowskiego. W listopadzie 1815 roku przez Suwałki przejeżdżał na koronację do Warszawy car Aleksander I, który widząc spróchniały kościół chylący się ku ruinie - polecił sfinansować budowę murowanego kościoła. W 1818 roku erygowano diecezję sejneńską. W 1818 roku burza zniszczyła kopułę i sygnaturkę kościoła. W latach 1818-1819 naprawiono uszkodzenia kościoła[1][2].
23 lipca 1819 roku Suwałki odwiedził Namiestnik Królestwa Polskiego gen. Józef Zajączek. W latach 1820–1826 zbudowano obecny murowany kościół, według projektu architekta Piotra Aignera, a równocześnie trwały starania o przeniesienie siedziby biskupa z Sejn do Suwałk. 14 września 1829 roku w nowym kościele odprawiono pierwszą mszę świętą. W 1834 roku stary kościół rozebrano. W 1837 roku utworzono gubernie augustowską. W latach 1843–1845 przeprowadzono generalny remont kościoła według projektu architekta Henryka Marconiego. 14 września 1945 roku biskup sejneński Paweł Straszyński konsekrował kościół pw. św. Aleksandra. W 1856 roku dobudowano wieże kościelne. W 1867 roku utworzono guberne suwalską. W 1872 roku zakupiono murowany dom na plebanię. W 1881 roku po wschodniej stronie dobudowano kaplicę Zbawiciela Jezusa Chrystusa, a w 1883 roku po zachodniej stronie dobudowano kaplicę św. Anny. W 1886 roku w parafii było 12 525 wiernych. W 1888 roku dobudowano zakrystię[1][2].
22 października 1944 roku wycofujący się Niemcy zaminowali kościół - powodując poważne zniszczenia. Po wojnie kościół odbudowano, a w 1961 roku odbudowano wieże kościelne. W 1975 roku utworzono województwo suwalskie. 25 marca 1992 roku została erygowana diecezja ełcka, a następnie decyzją bpa Wojciecha Ziemby kościół pw. św. Aleksandra został podniesiony do godności konkatedry. 4 lipca 2002 roku wichura i deszcz uszkodziły kościół. W latach 2002–2003 kościół wyremontowano[1].
- Proboszczowie parafii:
- 1827–1837. ks. Bonawentura Butkiewicz.
- 1837–1855. ks. Paweł Makowski[3].
- 1855–1872. ks. Piotr Wierzbowski[4].
- ?–?. ks. Aleksander Makowski[5].
- ?–?. ks. Antoni Dauksza[6].
- 1915–1929. ks. Stanisław Szczęsnowicz[7][8].
- 1929–1957. ks. Bolesław Gumowski[9].
- 1957–1965. ks. prałat Witold Balukiewicz[10].
- 1965–1986. ks. Kazimierz Hamerszmit[11].
- 1986–2000. ks. Przemysław Rogowski.
- 2000–2011. ks. Ryszard Gwiazdowski.
- 2011–2021. ks. prał. Kazimierz Gryboś.
- 2021– nadal ks. kan. dr Antoni Skowroński[12].
Wieczysta Adoracja
2 lutego 2025 roku odbyła się inauguracja Kaplicy Wieczystej Adoracji pw. Jezusa Chrystusa Najwyższego Kapłana[13].
Znani parafianie
- s. Maria Kanizja Mackiewicz CSFN męczennica z Nowogródka, beatyfikowana 5 marca 2000 roku przez papieża Jana Pawła II.
Przypisy
- 1 2 3 4 Historia parafii
- 1 2 3 Andrzej Matusiewicz, Świątynie w Suwałkach w XIX wieku [online] [dostęp 2025-02-05].
- ↑ Elenchus Universi Cleri Dioecesis Augustoviensis Anno Domini 1852 (łac.) [dostęp 2025-02-05]
- ↑ Elenchus Universi Cleri Dioecesis Augustoviensis Anno Domini 1857 (s. 3) (łac.) [dostęp 2025-02-05]
- ↑ Elenchus Cleri Saecularis ac Regularis Dioecesis Sejnensis seu Augustoviensis pro Anno Domini 1881 (s. 24-25) (łac.) [dostęp 2025-02-05]
- ↑ Elenchus Cleri Saecularis ac Regularis Dioecesis Sejnensis seu Augustoviensis pro Anno Domini 1906 (s. 25) (łac.) [dostęp 2025-02-05]
- ↑ Elenchus cleri Saecularis ac Regularis Dioecesis Seinensis seu Łomżensis pro Anno Domini 1925 (s. 47-48) (łac.) [dostęp 2025-02-05]
- ↑ Ksiądz Stanisław Szczęsnowicz - kapłan i polityk
- ↑ Elenchus Cleri Saecularis ac Regularis et Ecclesiarum Dioecesis Łomżensis Anno Domini 1938 (s. 125-127) (łac.) [dostęp 2025-02-05]
- ↑ ks. Witold Balukiewicz
- ↑ Życiorys Sługi Bożego ks. Kazimierza Hamerszmita
- ↑ Duszpasterze
- ↑ Inauguracja kaplicy wieczystej adoracji w Suwałkach [online], kuriersuwalski.pl [dostęp 2025-02-02].