Pedinus fallax

Pedinus fallax
Mulsant et Rey, 1853
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Rząd

chrząszcze

Podrząd

chrząszcze wielożerne

Nadrodzina

czarnuchy

Rodzina

czarnuchowate

Podrodzina

Tenebrioninae

Plemię

Pedinini

Podplemię

Pedinina

Rodzaj

zatępka

Podrodzaj

Pedinus (Pedinus)

Gatunek

Pedinus (Pedinus) fallax

Synonimy
  • Pedinus ulrichii Seidlitz, 1893

Pedinus fallaxgatunek chrząszcza z rodziny czarnuchowatych i podrodziny Tenebrioninae. Zamieszkuje południowy wschód Europy.

Taksonomia

Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1853 roku przez Étienne’a Mulsanta i Claudiusa Reya. Wyróżnia się w jego obrębie dwa podgatunki[1]:

  • Pedinus fallax fallax Mulsant et Rey, 1853
  • Pedinus fallax gracilis Mulsant et Rey, 1853

Morfologia

Chrząszcz o krępym, owalnym w zarysie ciele[2] długości od 8 do 10 mm[2][3]. Ubarwienie ma czarne z jaśniejszymi głaszczkami i stopami, przeciętnie lśniące[2].

Głowa jest poprzeczna, gęsto punktowana, na przedniej krawędzi pośrodku wykrojona, o oczach całkowicie podzielonych występami policzków[3]. Warga górna jest krótsza niż u P. helopioides. Czułki sięgają do tylnego brzegu przedplecza[3].

Przedplecze jest najszersze w połowie długości, po bokach zaokrąglone, u podgatunku P. f. gracilis jego punktowanie jest grubsze, podługowato-owalne, po bokach połączone we wzdłużne smużki[2][3], u podgatunku nominatywnego zaś drobniejsze i okrągłe[3]. Listewka obrzeżająca boczne krawędzie i przednie kąty przedplecza jest grubsza niż u P. helopioides. Kształt tarczki jest krótki i poprzeczny[2]. Pokrywy są owalne, sklepione, o wyraźnie, ale płytko punktowanych rzędach oraz płaskich, gęściej niż u P. helopioides punktowanych międzyrzędach[2][3].

Odnóża przedniej pary samca mają porośnięty szczecinkami spód uda oraz silnie rozszerzone sercowato, po bokach i od spodu porośnięte rudozłotymi włoskami człony stóp od pierwszego do trzeciego; u samicy przednie uda są nagie, a człony przednich stóp wąskie, kwadratowe, co najwyżej z kilkoma szczecinkami po bokach. Odnóża środkowej pary u samca mają golenie na szczytach wskutek kątowego rozszerzenia wewnętrznej strony trójkątne, a stopy pogrubione; u samicy środkowe golenie są proste i zwyczajnie ku szczytom rozszerzone, a środkowe stopy niepogrubione[2][3].

Ekologia i występowanie

Owad ten zasiedla nasłonecznione stanowiska o charakterze stepowym, gdzie bytuje pod kamieniami i wśród traw. Larwy przechodzą rozwój w glebie[3].

Gatunek palearktyczny o pontyjsko-śródziemnomorskim typie rozsiedlenia[2]. Podgatunek nominatywny znany jest z Włoch, Słowacji, Ukrainy, Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Serbii, Czarnogóry, Bułgarii, Albanii oraz południa europejskiej części Rosji. P. f. gracilis podawany jest z Węgier, Rumunii i Chorwacji[1][3].

Przypisy

  1. 1 2 I. Löbl, A. Smetana: Catalogue of Palearctic Coleoptera. Vol. 5: Tenebrionoidea. Stenstrup, Denmark: Apollo Books, 2008, s. 289. ISBN 87-88757-84-6.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 Zdzisława Stebnicka: Klucze do oznaczania owadów Polski Część XIX Chrząszcze – Coleoptera z. 91 Czarnuchowate – Tenebrionidae, Boridae. Wrocław: Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1991, s. 31-34.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Vladimir Novák: Beetles of the family Tenebrionidae of Central Europe. Praga: Academia, 2014, s. 285-288, seria: Zoological Keys.