Pedinus fallax
| Pedinus fallax | |||
| Mulsant et Rey, 1853 | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina |
Tenebrioninae | ||
| Plemię |
Pedinini | ||
| Podplemię |
Pedinina | ||
| Rodzaj |
zatępka | ||
| Podrodzaj |
Pedinus (Pedinus) | ||
| Gatunek |
Pedinus (Pedinus) fallax | ||
| Synonimy | |||
| |||
Pedinus fallax – gatunek chrząszcza z rodziny czarnuchowatych i podrodziny Tenebrioninae. Zamieszkuje południowy wschód Europy.
Taksonomia
Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1853 roku przez Étienne’a Mulsanta i Claudiusa Reya. Wyróżnia się w jego obrębie dwa podgatunki[1]:
- Pedinus fallax fallax Mulsant et Rey, 1853
- Pedinus fallax gracilis Mulsant et Rey, 1853
Morfologia
Chrząszcz o krępym, owalnym w zarysie ciele[2] długości od 8 do 10 mm[2][3]. Ubarwienie ma czarne z jaśniejszymi głaszczkami i stopami, przeciętnie lśniące[2].
Głowa jest poprzeczna, gęsto punktowana, na przedniej krawędzi pośrodku wykrojona, o oczach całkowicie podzielonych występami policzków[3]. Warga górna jest krótsza niż u P. helopioides. Czułki sięgają do tylnego brzegu przedplecza[3].
Przedplecze jest najszersze w połowie długości, po bokach zaokrąglone, u podgatunku P. f. gracilis jego punktowanie jest grubsze, podługowato-owalne, po bokach połączone we wzdłużne smużki[2][3], u podgatunku nominatywnego zaś drobniejsze i okrągłe[3]. Listewka obrzeżająca boczne krawędzie i przednie kąty przedplecza jest grubsza niż u P. helopioides. Kształt tarczki jest krótki i poprzeczny[2]. Pokrywy są owalne, sklepione, o wyraźnie, ale płytko punktowanych rzędach oraz płaskich, gęściej niż u P. helopioides punktowanych międzyrzędach[2][3].
Odnóża przedniej pary samca mają porośnięty szczecinkami spód uda oraz silnie rozszerzone sercowato, po bokach i od spodu porośnięte rudozłotymi włoskami człony stóp od pierwszego do trzeciego; u samicy przednie uda są nagie, a człony przednich stóp wąskie, kwadratowe, co najwyżej z kilkoma szczecinkami po bokach. Odnóża środkowej pary u samca mają golenie na szczytach wskutek kątowego rozszerzenia wewnętrznej strony trójkątne, a stopy pogrubione; u samicy środkowe golenie są proste i zwyczajnie ku szczytom rozszerzone, a środkowe stopy niepogrubione[2][3].
Ekologia i występowanie
Owad ten zasiedla nasłonecznione stanowiska o charakterze stepowym, gdzie bytuje pod kamieniami i wśród traw. Larwy przechodzą rozwój w glebie[3].
Gatunek palearktyczny o pontyjsko-śródziemnomorskim typie rozsiedlenia[2]. Podgatunek nominatywny znany jest z Włoch, Słowacji, Ukrainy, Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Serbii, Czarnogóry, Bułgarii, Albanii oraz południa europejskiej części Rosji. P. f. gracilis podawany jest z Węgier, Rumunii i Chorwacji[1][3].
Przypisy
- 1 2 I. Löbl, A. Smetana: Catalogue of Palearctic Coleoptera. Vol. 5: Tenebrionoidea. Stenstrup, Denmark: Apollo Books, 2008, s. 289. ISBN 87-88757-84-6.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Zdzisława Stebnicka: Klucze do oznaczania owadów Polski Część XIX Chrząszcze – Coleoptera z. 91 Czarnuchowate – Tenebrionidae, Boridae. Wrocław: Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1991, s. 31-34.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Vladimir Novák: Beetles of the family Tenebrionidae of Central Europe. Praga: Academia, 2014, s. 285-288, seria: Zoological Keys.