Piosenka o zależnościach i uzależnieniach

Piosenka o zależnościach i uzależnieniach – zbiór wierszy Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego, wydany w 2008 roku, za który otrzymał Nagrodę Literacką „Nike” oraz Nagrodę Literacką Gdynia.

Tom został wydany nakładem Biura Literackiego we Wrocławiu w 2008 roku^[1][2]; drugie skorygowane^[3] wydanie ukazało się w 2009 roku^[4][5]. Kolejne wznowienie wydano 7 maja 2018 roku^[6]. Okładkę zaprojektował Artur Burszta, a ilustracje – Elżbieta Lempp^[5].

Podczas wręczenia nagrody „Nike” autor oświadczył: Napisałem tę książkę, bo uznałem, że jestem winny powiedzenia prawdy, której nie mogłem wcześniej wyrazić^[7].

W 2018 roku ukazał się czeski przekład tomu pt. Píseň o návycích a závislostech, którego autorem jest Michael Alexa^[8].

Wiersze z tomu koncentrują się wokół tematu śmierci^[9] i umierania, powracającym motywem jest czytanie nekrologów i szukanie dawnych epitafiów^[2]. Natarczywe pisanie o matce paradoksalnie odsłania zdaniem Aldony Kopkiewicz nieobecną postać ojca^[10]. Drugim kluczowym motywem jest homoerotyzm oraz seks oralny oraz analny, które konkretyzują się w wierszach poprzez aluzje czy metafory, ale także poprzez dosłowne, naturalistyczne opisy z wykorzystaniem określeń kolokwialnych i wulgarnych^[9]. Pojawiają się także motywy skrzywdzonego dziecka czy pięknego cierpiącego młodzieńca, które odwołują się do romantycznego paradygmatu^[9]. Inne tematy to schizofrenia i alkoholizm^[9].

Justyna Tabaszewska określiła książkę słowami: przejmująca w swej czasem monotonnej formie historia różnego rodzaju zależności^[11].

Tomasz Pułka uznał książkę za wzruszającą; jest zdania, że w omawianym tomie poeta mantrycznie pisze jeden wiersz^[2]. Edward Pasewicz jest podobnego zdania – sądzi, że wszystkie tematy są podane w pierwszym wierszu, a tom przypomina budową Bachowskie Kunst der Fuge^[12].

Paweł Kozioł uznał książkę za skupiającą się wokół niewystarczalności języka i zauważył w niej nawiązania to twórczości poetyckiej Tadeusza Różewicza^[13].

• Wybrane wiersze z tomu Piosenka o zależnościach i uzależnieniach