Poznański Okręg Wojskowy

Poznański Okręg Wojskowy (DOW III) – terenowy organ wykonawczy Ministra Obrony Narodowej w sprawach operacyjno-obronnych istniejący w latach 1945−1949 z siedzibą dowództwa w Poznaniu przy ul. Matejki 61.
Historia Okręgu

Dowództwo Okręgu Wojskowego Poznań zostało utworzone w sierpniu 1945. Okręg objął swoim zasięgiem województwo poznańskie. Dowództwo okręgu sformowano wg etatu nr 1/46 dowództwa OW kat. I. W jego skład wchodziły:
- dowództwo i sztab
- dowództwa: artylerii i broni pancernej
- wydziały: inżynieryjny, chemiczny, lotniskowy, personalny, finansowy i służby zdrowia
- zarząd polityczno-wychowawczy
- kwatermistrzostwo.
Od 5 listopada 1945 Dowództwo OW Poznań otrzymało skróconą nazwę DOW III.
Jesienią 1945 przy Dowództwie Poznańskiego OW został sformowany Wydział Wojsk Ochrony Pogranicza III kategorii[a]. Na stanowisko szefa wydziału został wyznaczony mjr Lucjan Kępiński[b]. Szefowi wydziału podlegał 2 Oddział Ochrony Pogranicza i dwie samodzielne kompanie łączności[3]. We wrześniu 1946 wydział został rozformowany, a 2 Poznański Oddział WOP podporządkowany bezpośrednio szefowi Departamentu WOP w Warszawie[4].
We wrześniu 1946, po rozwiązaniu OW Łódź, do OW Poznań włączono województwo łódzkie wraz ze stacjonującymi na jego terytorium jednostkami wojskowymi
W marcu 1947 Dowództwo OW III przeniesiono na nowy etat nr 1/159 dowództwa okręgu typu B. W jego składzie znajdowało się:
- dowództwo i sztab
- inspektoraty: broni pancernej i artylerii
- zarząd polityczno-wychowawczy
- wydziały: inżynieryjno-saperski, personalny i lotniskowy
- kwatermistrzostwo
W marcu 1949 Dowództwo OW III zostało rozformowane.
Zadania Okręgu
Do podstawowych zadań OW należały:
- mobilizacja osobowa i zaopatrzenie materiałowe jednostek,
- zabezpieczenie procesu szkolenia oddziałów,
- nadzór gospodarczy i ścisła współpraca z organami administracji terenowej oraz radami narodowymi.
Jednostki podległe dowódcy Poznańskiego OW w 1948
- 4 Pomorska Dywizja Piechoty - Kalisz
- 5 Saska Dywizja Piechoty - Międzyrzecz
- 8 Drezdeńska Dywizja Piechoty - Łódź
- 2 Sudecki pułk czołgów - Września
- 28 pułk artylerii pancernej - Śrem
- 12 Brygada Artylerii Ciężkiej - Gniezno
- 27 Warszawski dywizjon artylerii ciężkiej - Tomaszów Mazowiecki
- 86 pułk artylerii przeciwlotniczej - Leszno, a później w Poznaniu
- 4 pułk saperów - Gorzów Wielkopolski
- 3 batalion łączności - Poznań.
Dowódcy Poznańskiego OW
- płk Mikołaj Łagodziński - p.o. II 1945-IV 1945
- płk dypl. Adam Nieniewski - IV 1945-VIII 1945
- gen. dyw. Wojciech Bewziuk - VIII 1945-X 1945
- gen. broni Karol Świerczewski - X 1945-I 1946
- gen. bryg. Sergiusz Noss - I 1946-II 1946
- gen. dyw. Wsiewołod Strażewski - II 1946- X 1948
- gen. dyw. Jan Rotkiewicz - X 1948-III 1949
- płk Kazimierz Krasoń - III 1949.
Uwagi
Przypisy
- ↑ Prochwicz 2010 ↓, s. 21 przypis 33.
- ↑ Prochwicz 2010 ↓, s. 21 przypis 34.
- ↑ Jan Ławski, Czesław Żmuda, Wojska Ochrony Pogranicza ... s. 29, 30, 40.
- ↑ Paweł Piotrowski, Śląski Okręg Wojskowy ... s. 44.
Bibliografia
- Jerzy Prochwicz. Organizacja Wojsk Ochrony Pogranicza wrzesień 1945–grudzień 1945. „Problemy Ochrony Granic”. Biuletyn nr 44 (2010), s. 7–40, 2010. Piotrków Trybunalski: Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach Filia Piotrków Trybunalski. (pol.).
- Leszek Grot, Tadeusz Konecki, Edward Nalepa: Pokojowe dzieje Wojska Polskiego, Warszawa 1988.
- Jerzy Kajetanowicz: Polskie wojska lądowe 1945–1960: skład bojowy, struktury organizacyjne i uzbrojenie. Toruń; Łysomice: Europejskie Centrum Edukacyjne, 2005. ISBN 83-88089-67-6.
- Jan Ławski, Czesław Żmuda: Wojska Ochrony Pogranicza w latach 1945-1946, Wojskowy Przegląd Historyczny Nr 4 (40), Warszawa 1966, ss. 3-48.
- Paweł Piotrowski, Śląski Okręg Wojskowy. Przekształcenia organizacyjne 1945-1956, Warszawa: Wydawnictwo TRIO, 2003, ISBN 83-88542-53-2, OCLC 830528040.