Poznański Okręg Wojskowy

Siedziba Poznańskiego Okręgu Wojskowego

Poznański Okręg Wojskowy (DOW III) – terenowy organ wykonawczy Ministra Obrony Narodowej w sprawach operacyjno-obronnych istniejący w latach 1945−1949 z siedzibą dowództwa w Poznaniu przy ul. Matejki 61.

Historia Okręgu

Tablica ufundowana 1987 r. przez byłych żołnierzy DOW III

Dowództwo Okręgu Wojskowego Poznań zostało utworzone w sierpniu 1945. Okręg objął swoim zasięgiem województwo poznańskie. Dowództwo okręgu sformowano wg etatu nr 1/46 dowództwa OW kat. I. W jego skład wchodziły:

  • dowództwo i sztab
  • dowództwa: artylerii i broni pancernej
  • wydziały: inżynieryjny, chemiczny, lotniskowy, personalny, finansowy i służby zdrowia
  • zarząd polityczno-wychowawczy
  • kwatermistrzostwo.

Od 5 listopada 1945 Dowództwo OW Poznań otrzymało skróconą nazwę DOW III.

Jesienią 1945 przy Dowództwie Poznańskiego OW został sformowany Wydział Wojsk Ochrony Pogranicza III kategorii[a]. Na stanowisko szefa wydziału został wyznaczony mjr Lucjan Kępiński[b]. Szefowi wydziału podlegał 2 Oddział Ochrony Pogranicza i dwie samodzielne kompanie łączności[3]. We wrześniu 1946 wydział został rozformowany, a 2 Poznański Oddział WOP podporządkowany bezpośrednio szefowi Departamentu WOP w Warszawie[4].

We wrześniu 1946, po rozwiązaniu OW Łódź, do OW Poznań włączono województwo łódzkie wraz ze stacjonującymi na jego terytorium jednostkami wojskowymi

W marcu 1947 Dowództwo OW III przeniesiono na nowy etat nr 1/159 dowództwa okręgu typu B. W jego składzie znajdowało się:

  • dowództwo i sztab
  • inspektoraty: broni pancernej i artylerii
  • zarząd polityczno-wychowawczy
  • wydziały: inżynieryjno-saperski, personalny i lotniskowy
  • kwatermistrzostwo

W marcu 1949 Dowództwo OW III zostało rozformowane.

Zadania Okręgu

Do podstawowych zadań OW należały:

  • mobilizacja osobowa i zaopatrzenie materiałowe jednostek,
  • zabezpieczenie procesu szkolenia oddziałów,
  • nadzór gospodarczy i ścisła współpraca z organami administracji terenowej oraz radami narodowymi.

Jednostki podległe dowódcy Poznańskiego OW w 1948

Dowódcy Poznańskiego OW

Uwagi

  1. Etat 8/6 Wydziału Służby Pogranicznej Poznańskiego OW kat. III przewidywał stan 13 ludzi, w tym 1 pracownik cywilny[1].
  2. mjr Lucjan Kępiński oficer byłego Korpusu Ochrony Pogranicza[2].

Przypisy

  1. Prochwicz 2010 ↓, s. 21 przypis 33.
  2. Prochwicz 2010 ↓, s. 21 przypis 34.
  3. Jan Ławski, Czesław Żmuda, Wojska Ochrony Pogranicza ... s. 29, 30, 40.
  4. Paweł Piotrowski, Śląski Okręg Wojskowy ... s. 44.

Bibliografia

  • Jerzy Prochwicz. Organizacja Wojsk Ochrony Pogranicza wrzesień 1945–grudzień 1945. „Problemy Ochrony Granic”. Biuletyn nr 44 (2010), s. 7–40, 2010. Piotrków Trybunalski: Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach Filia Piotrków Trybunalski. (pol.). 
  • Leszek Grot, Tadeusz Konecki, Edward Nalepa: Pokojowe dzieje Wojska Polskiego, Warszawa 1988.
  • Jerzy Kajetanowicz: Polskie wojska lądowe 1945–1960: skład bojowy, struktury organizacyjne i uzbrojenie. Toruń; Łysomice: Europejskie Centrum Edukacyjne, 2005. ISBN 83-88089-67-6.
  • Jan Ławski, Czesław Żmuda: Wojska Ochrony Pogranicza w latach 1945-1946, Wojskowy Przegląd Historyczny Nr 4 (40), Warszawa 1966, ss. 3-48.
  • Paweł Piotrowski, Śląski Okręg Wojskowy. Przekształcenia organizacyjne 1945-1956, Warszawa: Wydawnictwo TRIO, 2003, ISBN 83-88542-53-2, OCLC 830528040.