Ulica Pędzichów w Krakowie

ulica Pędzichów
Stare Miasto
Ilustracja
Widok od skrzyżowania z ulicą Długą w kierunku północno-wschodnim
Państwo

 Polska

Województwo

 małopolskie

Miejscowość

Kraków

Długość

349 m

Przebieg
ul. Długa, ul. Słowiańska
ul. Z. Wróblewskiego
ul. Szlak
ul. Helclów
Położenie na mapie Krakowa
Mapa konturowa Krakowa, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „ulica Pędzichów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „ulica Pędzichów”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „ulica Pędzichów”
Ziemia50°04′15,5″N 19°56′20,2″E/50,070972 19,938944

Ulica Pędzichów – ulica w Krakowie, w dzielnicy I Stare Miasto, na Kleparzu. Łączy ulice Słowiańską i Długą z ulicą Helców. Ma 349 m długości[1].

Ulica ta była najprawdopodobniej drogą główną graniczącej z Kleparzem wsi Pędzichów, czego pamiątką jest zachowany do dziś kamień graniczny z 1782 roku, wmurowany u wylotu ulicy. Nazwa pochodzi być może od pędzenia tędy bydła do miasta, nazwy własnej Pędzich lub prowadzenia skazańców na szubienice miejskie, które znajdowały się na końcu ulicy, w okolicach dzisiejszego DPS im Helclów[1].

W 1744 roku bezimienną ulicę opisano jako miejsce pomiędzy Pędzichowem a Błoniami. W 1785 roku nazwana ulicą Pędzichowską, a od 1880 ulicą Pędzichów. Jej końcowy fragment pomiędzy ulicami Szlak i Helclów do lat 20. XX wieku nosił nazwę ulicy Polnej[1].

Od 1441 roku, na rogu dzisiejszych ulic Długiej i Pędzichów, stał kościół św. Walentego. Kilkakrotnie niszczony przez pożary i działania wojenne, potem odbudowywany, został ostatecznie rozebrany w 1818 roku. Przed nim stała latarnia umarłych, którą przeniesiono przed kościół św. Mikołaja[1].

Zabudowa

Domy to głównie czynszowe kamienice oraz kilka budynków użyteczności publicznej. Większość z nich została zbudowana w ostatnim dwudziestoleciu XIX wieku, zastępując drewnianą zabudowę ulicy[1].

  • ul. Pędzichów 1 (ul. Długa 29) – kamienica czynszowa. Projektował Maksymilian Nitsch, 1875. Od strony ul. Pędzichów wmurowany jest kamień graniczy z napisem: ZNAK GRANIC MIĘDZY KLEPARZEM Y PĘDZICHOWEM 1782.
  • ul. Pędzichów 2 (ul. Długa 31) – Dom Pod Minaretem, także Dom Turecki. Kamienica zbudowana w latach 1883–1885, w 1910 roku przebudowana według projektu Henryka Lamensdorfa na 3-piętrowy dom, dla ziemianina Artura Teodora Rayskiego. W kamienicy mieszkał jego syn, twórca polskiego lotnictwa gen. bryg. pilot Ludomił Rayski. Na fasadzie znajduje się, poświęcona generałowi, tablica pamiątkowa. Przed kamienicą, na niewielkim skwerku, znajduje się kolumna z figurą Matki Bożej, z 1865.
  • ul. Pędzichów 5 (ul. Wróblewskiego 1–3) – kamienica. Projektował Józef Pokutyński, 1904. Dawniej Komenda Miejska Policji w Krakowie, obecnie mieści się w niej Komisariat I Policji.
  • ul. Pędzichów 8 – kamienica czynszowa. Projektował Stefan Ertel, 1890[1].
  • ul. Pędzichów 11 – budynek dawnego zakładu opiekuńczego stowarzyszenia Dom Rodzinny. Projektował Aleksander Biborski, 1900[1]. Obecnie dom pielgrzymkowo-wycieczkowy.
  • ul. Pędzichów 13 – budynek dawnego zakładu opiekuńczego stowarzyszenia Dom Rodzinny. Projektował Piotr Kozłowski, 1896–1901[1]. Obecnie dom pielgrzymkowo-wycieczkowy oraz Katolickie Szkoły im. Świętej Rodziny z Nazaretu w Krakowie[2] wchodzące w skład Katolickiego Centrum Edukacyjnego Caritas Archidiecezji Krakowskiej. Mieszczą się tu szkoła podstawowa i liceum ogólnokształcące.
  • ul. Pędzichów 16-16a – Dom Prowincjalny Zgromadzenia Córek Bożej Miłości[3] – „Instytut Marii”. Projektował Władysław Kaczmarski, 1899–1900[1]. Dekorację sgraffitową wykonał Fryderyk Lachner.
  • ul. Pędzichów 18 – kamienica. Projektował Teodor Talowski, 1893[1].
  • ul. Pędzichów 19 – kamienica czynszowa. Projektował Teodor Talowski, 1897[1].
  • ul. Pędzichów 20 – kamienica. Projektował Teodor Talowski, 1893[1].
  • ul. Pędzichów 21 – kamienica czynszowa. Projektował Aleksander Biborski, 1899.
  • ul. Pędzichów 25-27 – biurowiec ZUS. Projektował Józef Mitka, 1936–1937[1]. W tej okolicy od XV wieku znajdowały się miejskie szubienice.

Galeria

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Pędzichów, [w:] Encyklopedia Krakowa, Wyd. 2 zm. i rozsz., t. 2, Kraków 2023, s. 185, ISBN 978-83-66334-92-2.
  2. ↑ Kontakt. Katolickie Centrum Edukacyjne Caritas Archidiecezji Krakowskiej. [dostęp 2013-02-28]. (pol.).
  3. ↑ Dom Prowincjalny. Zgromadzenie Córek Bożej Miłości. [dostęp 2013-02-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (22 lutego 2013)]. (pol.).

Bibliografia

  • Praca zbiorowa Zabytki Architektury i budownictwa w Polsce. Kraków Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków Warszawa 2007, ISBN 978-83-922906-8-1
  • Praca zbiorowa Encyklopedia Krakowa Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa-Kraków 2000, ISBN 83-01-13325-2
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.